Volledig scherm
De 80-jarige Nederlandse filmmaker Rolf Orthel regisseerde 'Ik ben geen probleemkind, maar een uitdaging'. © Rolf Orthel

Filmmaker Orthel (80) liep jaren mee in gesloten jeugdinrichting

De een probeerde zelfmoord te plegen en de ander jatte alles bij elkaar dat los en vast zat. Maar: zij is heel muzikaal en hij heeft liefdesverdriet. In de gesloten inrichting in Heerhugowaard woont een groep tieners gedwongen bij elkaar. De 80-jarige Gouden Kalf-winnaar Rolf Orthel maakte een documentaire over deze kinderen. 

Maar liefst drie jaar ging er in de anderhalf uur durende film 'Ik ben geen probleemkind, ik ben een uitdaging' zitten. Orthel reisde regelmatig naar Heerhugowaard waar de gesloten inrichting Transferium Jeugdzorg staat. ,,Er gaat veel tijd in zitten om alles goed voor elkaar te krijgen. Eerst moet je research doen, het scenario schrijven, geld regelen, toestemming van kinderen én ouders krijgen... en dan komt een film zo langzamerhand tot stand.''

 Waarom koos u voor dit onderwerp?

,,Er zijn eigenlijk drie redenen voor. Eentje gaat erover toen ik zelf een jochie van veertien was, maar dat laat ik maar even achterwege. De echte reden was eigenlijk dat een goede vriend van mij vroeg om een bedrijfsfilm over deze gesloten inrichting te maken. Dat is er nooit van gekomen, maar het bleef in mijn achterhoofd zitten.''

En toen?

,,Ons kleinkind is in zo'n kliniek terechtgekomen. Daardoor kreeg ik weer extra belangstelling voor deze groep; het komt ineens zo dichtbij. Ik dacht gewoon: ik ga het vragen bij Transferium. Wie weet.''

Mensen die de film al hebben gezien zeggen: Ik houd van deze kinderen. Dat klinkt als een groot compliment?

,,Nou! Ik wilde een film maken over kinderen en niet van Jeugdzorg. Daar ben ik mij steeds heel bewust van geweest tijdens het filmen. Het is gemakkelijk om alle problemen rond Jeugdzorg in beeld te brengen, maar ik wilde een film over de jongeren maken. Ik wilde deze kinderen leren kennen.''

Wat is u het meest opgevallen bij deze groep kinderen?

Volledig scherm
Rolf Orthel © Rolf Orthel

,,Ik heb me afgevraagd of er overeenkomsten zijn tussen deze kinderen. Maar wat me het meest verbaasde, is dat ze uit alle lagen van de samenleving komen. De grote gemene deler van deze kinderen is dat ze niet zo'n denderende vader in hun leven hebben. Een vader die het laat afweten. Ik heb gezien dat moeilijkheden tussen ouders mede de reden kan zijn dat kinderen onzeker zijn. En dat zijn jongeren in een gesloten inrichting vaak. Ze gaan op zoek naar een andere plek, waar wel zekerheden zijn.''

Drugs? Criminaliteit? Loverboys?

,,Dat dacht ik ook eerst, maar dat valt mee. Lang niet iedereen heeft een criminele achtergrond. Sommige kinderen zitten enorm met zichzelf in de knoei. Of met hun ouders. Het zijn geen probleemkinderen, maar ze hebben wel een probleem.''

U heeft echt de tijd genomen voor het volgen van deze groep. Eerder deed u tien jaar over een film. Is dat nodig?

Omdat ik er zo lang over heb gedaan, kregen de meeste bewoners en medewerkers van de inrichting wel vertrouwen in me. Ze dachten: 'Ah, daar heb je Rolf weer. Dan is het wel oké'.

De documentaire terugkijken? https://www.2doc.nl/