Oud-kolonel vol ongeloof na bliksemdrama militairen: ‘Welke instructeur laat zo'n oefening doorgaan?’

interviewDefensie heeft heel wat uit te leggen nu een groep aspirant-militairen gewond is geraakt door blikseminslag in Ossendrecht. Oud-kolonel en militair deskundige Peter Wijninga zet zijn vraagtekens bij de beslissing van de instructeur om de militaire training niet vroegtijdig af te breken. ,,Deze jongens zijn zó onervaren, daar moet je uiterst zorgvuldig mee omgaan.”

Een aspirant-militair werd vanochtend in de buurt van een militair oefenterrein in het Brabantse Ossendrecht door de bliksem getroffen. Hij is per traumahelikopter naar het ziekenhuis in Antwerpen gebracht. Hij heeft ernstige longschade en zware brandwonden, maar is buiten levensgevaar. Dertien andere leerlingen zijn lichtgewond naar een ziekenhuis gebracht voor controle.

Het KNMI kondigde vandaag in alle vroegte een waarschuwing af. Vooral het zuidwesten van Nederland moest rekening houden met onweer en zware windstoten. Toen het vanochtend helemaal losging, wilde een van de aspirant-militairen schuilen onder een boom. Op dat moment werd hij geraakt. 

 ,,Het is de verantwoordelijkheid van de instructeur om op basis van de weersvoorspellingen een inschatting te maken: moeten we doorgaan, of uit voorzorg de training afbreken? Ik vraag mij af of hier wel de juiste keuze is gemaakt”, aldus Peter Wijninga, kolonel buiten dienst.

Quote

Deze vreselijke gebeurte­nis kun je niet alleen toeschrij­ven aan de weergoden

Peter Wijninga, oud-kolonel en militair deskundige

Snuffelstage

Wijninga is een expert op defensiegebied en heeft naar eigen zeggen veel ervaring met militaire operaties in extreme weersomstandigheden. ,,Wanneer je weet dat er een waarschuwing is afgekondigd, dan moet je daarop acteren”, zegt hij. ,,Zeker in dit geval. Je hebt te maken met jonge mensen, kinderen die nul ervaring hebben. Ze volgen een snuffelstage en hebben behoefte aan sturing en coaching.”

Volgens een woordvoerder van Defensie was er voor de instructeurs geen aanleiding om de militaire oefening af te breken. Waarom die afweging is gemaakt, moet onderzoek nog uitwijzen. Wijninga krijgt er een naar gevoel van. ,,Ik denk dat hier het een en ander is misgegaan. Deze vreselijke gebeurtenis kun je niet alleen toeschrijven aan de weergoden. Want in de eerste plaats: welke instructeur laat nou zo’n oefening doorgaan?”

Dat er een onafhankelijk onderzoek komt naar het incident stemt Wijninga tevreden. ,,Van een volwassen iemand kun je verwachten dat hij zelf een zorgvuldige afweging kan maken, maar kun je dit ook van een zestienjarige verwachten? Ik denk het niet.”

Mogelijk strafbaar feit

Volgens Michael Ruperti, strafrechtadvocaat gespecialiseerd in defensiezaken, zou er zelfs sprake kunnen zijn van een strafbaar feit. ,,Als blijkt dat hier sprake is geweest van een inschattingsfout of nalatig optreden, dan kan de instructeur hiervoor vervolgd worden. Dat sluit ik niet uit. Het gaat hier om een ernstig incident met zwaar letsel, dat kan zomaar nog eens eens staartje krijgen.”

Uit een eerste onderzoek van de Koninklijke Marechaussee zijn vooralsnog geen strafbare feiten naar voren gekomen, meldt Defensie desgevraagd. Een onafhankelijke inspectie gaat zich nu verder over de zaak ontfermen. Hoe lang dat onderzoek gaat duren, is niet duidelijk. Op de lezing van Wijninga wilde Defensie niet ingaan, ‘omdat nog lang niet alle feiten bekend zijn‘.

Onverstandig

De gewonden door de blikseminslag zijn 16, 17 en 18 jaar oud en volgen de VeVa-opleiding op een roc in Zuid-Holland. Daarbij combineren de jongeren een mbo-opleiding met praktijkweken bij de marine, landmacht en luchtmacht. Ze zijn daarmee verzekerd van een stage bij een van de krijgsmachtonderdelen en worden voorbereid op een functie bij Defensie.

De 18-jarige jongen die gewond raakte hurkte tegen een boom toen de bliksem insloeg. Volgens deskundigen is dat erg onverstandig. ,,De kans is groot dat de bliksem op een boom inslaat. Die kracht bereikt vervolgens de bodem en dan bevind je je in een levensgevaarlijke situatie. Absoluut niet doen, dus”, aldus Arjan Hoogkamer, deskundige op het gebied van bliksem(beveiliging).

Kolonel Ben Kamstra geeft toelichting op de oefening waarbij de bliksem insloeg. Ook vertelt hij hoe het met de gewonde leerlingen gaat:

Volledig scherm
Hulpdiensten bij een militair oefenterrein in Ossendrecht. Veertien leerlingen zijn gewond geraakt door blikseminslag. © ANP
  1. Na de boeren nu de bouwvakkers: 'Acties tegen stikstofbeleid op Malieveld’
    PREMIUM

    Na de boeren nu de bouwvak­kers: 'Acties tegen stikstofbe­leid op Malieveld’

    In navolging van de boeren bereidt nu ook de bouwsector grootschalige acties voor om tegen het stikstofbeleid van de regering te protesteren. Vanuit onder meer Staphorst is de stichting Grond in Verzet in oprichting, en binnen een etmaal schaarden zo’n vijfduizend bedrijven, bouwvakkers en aannemers zich achter de actiegroep. Een datum voor een landelijk protest, wellicht op het Malieveld, is al gekozen: 30 oktober.