Volledig scherm
Josephie Brefeld en Maartje Krüse. © Koen Verheijden

Overvolle klassen door 'fout’ in wet voor passend onderwijs

Elf middelbare schoolbesturen dreigen tonnen te moeten bezuinigen, doordat ze opdraaien voor zorg in de klas voor leerlingen die in een gesloten jeugdinrichting zaten. Een rechtszaak tegen het ministerie van Onderwijs moet ze uit de brand helpen. ‘Onze leerlingen mogen niet de dupe worden van een fout.’

Het onderwijs voor 8000 leerlingen op middelbare scholen in Ede, Wageningen en Rhenen staat zwaar onder druk. De scholen stevenen af op een tekort van enkele tonnen. De middelbare scholen worden zo gedwongen tot bezuinigingen waardoor de leerlingen bijvoorbeeld in grote klassen terecht dreigen te komen.

Wat is er aan de hand? De kwestie is complex. Terug naar de zomer van 2014, toen de Wet passend onderwijs in werking trad. Meer leerlingen die zorg nodig hebben, blijven sindsdien in reguliere klassen. Het geld voor extra hulp gaat van het ministerie van Onderwijs naar samenwerkingsverbanden – besturen die het zorgbudget onder de scholen in een regio verdelen. Voor de leerlingen in Ede, Wageningen en Rhenen gaat het geld naar het Samenwerkingsverband VO Gelderse Vallei. 

Fout

Door een ‘fout’ in die nieuwe wet zegt het samenwerkingsverband nu in financieel zwaar weer te verkeren. Een kwart van het zorgbudget (acht ton), bedoeld voor al die 8000 scholieren, gaat naar leerlingen die tijdelijk in hún regio in een gesloten jeugdinrichting wonen. De lessen in de instelling worden door het rijk betaald, maar zodra deze leerlingen de gesloten afdeling verlaten moet het Samenwerkingsverband VO Gelderse Vallei betalen voor de zorg die zij op hun middelbare school nodig hebben.

Al jaren vecht directeur Maartje Krüse- Van Helmond tegen ‘deze fout’. ,,Dit kan toch niet de bedoeling zijn van passend onderwijs?’’ Want het geld dat naar deze groep leerlingen gaat, is er niet meer voor al die andere leerlingen in Ede, Wageningen en Rhenen. En dat heeft gevolgen voor de zorg die ze leerlingen kunnen bieden. ,,We hebben begeleiders vanuit het speciaal onderwijs op onze middelbare scholen, maar die kunnen de docenten en leerlingen slechts in beperkte mate helpen. En we moeten ook echt nee zeggen tegen scholen die nieuwe ideeën hebben om meer leerlingen met een zorgvraag binnenboord te houden. Het geld is er gewoon niet,’’ stelt Krüse.

Bovendien dreigen de problemen volgend schooljaar nóg groter te worden en voor rekening te komen van alle 8000 middelbare scholieren. Volgend jaar stevent moeten de middelbare scholen samen een tekort van 600.000 euro ophoesten. ,,Dat betekent dat we klassen groter moeten maken, vakken die weinig leerlingen volgen moeten opheffen of zieke collega’s niet moeten vervangen,’’ somt Josephie Brefeld, rector van het Marnix College in Ede, op.

Onwenselijk

Dat noemt het ministerie van Onderwijs ‘onwenselijk’. Minister Slob (Onderwijs) zegt in gesprek te zijn over ‘aandachtspunten’ voor het onderwijs aan leerlingen in een open of gesloten jeugdinstelling. Ook de problemen in de Gelderse Vallei worden besproken. Hij ziet dat de problemen juist hier groot zijn, doordat relatief veel leerlingen in de omgeving van Ede blijven wonen nadat ze de gesloten jeugdinstelling verlaten. 

Toch heeft die erkenning nog niet tot een oplossing geleid. ,,Daarom luiden we nu de noodklok,’’ zegt Brefeld. En heeft het samenwerkingsverband een rechtszaak tegen het ministerie van Onderwijs aangespannen. Krüse: ,,Het mag niet zo zijn dat al deze leerlingen de dupe worden.’’ Het is nog onduidelijk wanneer de rechtszaak dient. 

‘Dankzij extra hulp heeft hij het gered’
Vader Jan Willem (uit privacyoverwegingen wil hij niet met achternaam of de naam van zijn zoon in de krant) is zwaar opgelucht dat zijn jongste zoon al een paar jaar geleden naar de eerste klas van de middelbare school ging. De tiener heeft een lichte vorm van autisme en adhd. Doordat hij in de eerste jaren op de mavo veel begeleiding kreeg, schopte hij het tot 4 havo en heeft hij nauwelijks meer hulp nodig. ,,Juist doordat hij in het begin zoveel extra’s kreeg, heeft hij het in een reguliere klas gered. Daar zijn we ontzettend blij mee.’’

Maar wat gebeurt er met soortgelijke leerlingen die de komende jaren in Ede, Wageningen of Rhenen naar de middelbare school gaan? Krijgen zij nog wel de zorg die ze nodig hebben? Het is een vraag waarop niemand bevestigend kan antwoorden.

Vader Jan Willem maakt zich grote zorgen. ,,Straks zijn leerlingen zoals mijn zoon te licht om in aanmerking te komen voor extra hulp in de gewone klassen. Die gaan het dan niet redden en moeten naar het speciaal onderwijs, omdat ze verzuipen. Dat kunnen we niet laten gebeuren.’’