Volledig scherm
Het nationaal monument op het voormalige terrein van Kamp Westerbork . © ANP

Schadevergoeding van NS aan Holocaust-slachtoffers is ‘goed en prachtig’

UpdateDe NS wil individuele schadevergoedingen gaan betalen aan overlevenden en nabestaanden van de Holocaust. Dat meldt de NS. Joodse organisaties reageren verheugd op het voornemen.

Een commissie krijgt de opdracht te kijken hoe de NS op morele gronden over kan gaan tot individuele vergoedingen. Met het voornemen komt er een einde aan de strijd tussen de NS en Salo Muller, een overlevende van de Holocaust. De ouders van de nu 82-jarige oud-verzorger van Ajax werden tijdens de Tweede Wereldoorlog door de NS naar Westerbork gebracht. Ze kwamen later om het leven in Auschwitz. 

Het Centraal Joods Overleg (CJO) en het Nederlands Auschwitz Comité noemen het initiatief ‘heel goed en prachtig’. Wel manen beide organisaties tot haast. ,,Hopelijk gebeurt het snel, want de overlevenden worden ouder en van overlevenden zijn er dus steeds minder’’, aldus voorzitter Jacques Grishaver van het Auschwitz Comité.

Voorzitter van het CJO Eddo Verdoner zegt dat het heel goed is dat dit nu gebeurt. ,,Maar het is wel jammer dat het zo laat op gang komt’’, tekent hij aan. ,,Het symbolisch effect hiervan is groot. Men heeft altijd gedacht: hoe kan het dat de NS gewoon mee is gegaan met de bezetter en heeft meegewerkt aan het vervoer van joden naar kampen. Het is heel fijn dat daar in 2005 excuses voor zijn gekomen en dat er, nog eens dertien jaar later, compensatie voor komt.’’

Volledig scherm
Ajax-speler Johan Cruijff (rechts) en verzorger Salo Muller in 1969 tijdens de returnwedstrijd van de halve finale in de Europacup I. © ANP

De Spoorwegen verdienden geld door Joden naar kamp Westerbork te vervoeren in opdracht van de Duitse bezetter. Volgens Muller deden ze dat zonder verzet. Hij zette zich daarom al langer in voor schadevergoedingen voor de slachtoffers en nabestaanden. 

,,Dit is een zwarte bladzijde in de geschiedenis van ons land en ons bedrijf. Een verleden waar we niet van wegkijken”, schrijft de NS op haar website. ,,Vandaag sprak de heer Salo Muller, een overlevende van de Holocaust met president-directeur Van Boxtel. Uit diverse gesprekken met de heer Muller is gebleken dat de vraag naar individuele tegemoetkoming leeft. NS is van mening dat niemand gebaat is bij lange juridische procedures. Daarom is gezamenlijk besloten om af te zien van een juridische procedure over aansprakelijkheid maar een commissie in te stellen.’’

Die commissie zal bekijken op welke manier individuele tegemoetkomingen aan overlevenden en directe nabestaanden kan worden vormgegeven. ,,In goed onderling overleg met de heer Muller wordt de commissie benoemd en een opdracht geformuleerd.” Over de hoogte van eventuele schadevergoedingen en wie ervoor in aanmerking komen is nog niks bekend gemaakt.  

De NS bood in 2005 openlijk excuses aan voor haar rol tijdens de Duitse bezetting. Het bedrijf investeerde al in monumenten, tentoonstellingen en onderwijs over Holocaust. Ook draagt het financieel bij aan het Nationaal Holocaust Namenmonument. Daarnaast beheert de NS 128 monumenten op of vlakbij stations in heel Nederland, ook voor overleden spoormedewerkers. Dit is de eerste keer dat tot individuele schadevergoedingen wordt overgegaan.