Volledig scherm
Het ontwerp van de Vlissingse werf Damen in samenwerking met Saab. © saab

Scheepsbouwers willen miljardenorder voor nieuwe onderzeeërs binnen halen

Bouwers van onderzeeboten trekken plotseling alles uit de kast om de miljardenorder voor vier nieuwe Nederlandse onderzeeërs binnen te halen. Vooral de Fransen en Duitsers zoeken nu de publiciteit door te strooien met banen voor Nederland.

Nee, het is in de onderzeebootwereld zeker niet gebruikelijk om naar buiten te treden, zegt Philip Schön van het Duitse ThyssenKrupp Marine Systems (TKMS). Alles aan boord van het nieuwe wapensysteem is supergeheim. Daarom bespreken de scheepsbouwers de plannen het liefst achter gesloten deuren en alleen met hun opdrachtgevers.

Maar de tijden zijn veranderd, nu Defensie verwacht binnen enkele weken te beslissen welke twee van de vier kandidaat-bouwers doorgaan naar de volgende ronde. Helemaal sinds het kabinet eind vorig jaar een nota naar de Tweede Kamer stuurde waarin onomwonden staat dat de eigen defensie-industrie zoveel mogelijk moet worden gestimuleerd bij grote investeringen in nieuw materieel.

Daarmee ligt de Nederlandse werf Damen uit Vlissingen op papier ver voor op de concurrentie. Samen met het Zweedse Saab is het in de race voor de megaorder van 3,5 miljard, de grootste defensie-uitgave sinds de aankoop van 37 nieuwe straaljagers.

Alles uit de kast

Volledig scherm
© Ministerie van Defensie

Het Duitse TKMS trekt nu alles uit de kast om het publiek een inkijkje te geven in het aanbod dat het bedrijf de marine eerder achter de schermen deed. De locatie van het charmeoffensief is strategisch gekozen: de eeuwenoude residentie van de Duitse ambassadeur. Recht tegenover het Binnenhof, waar het besluit over de aankoop moet vallen.

De Duitsers vonden geen strategische Nederlandse partner, zoals de Zweden, maar toch zijn zij de beste keus, laten ze zien in een gelikte diapresentatie.

Het bedrijf is met 161.000 werknemers wereldwijd groot in heel veel sectoren, maar ook in het bouwen van onderzeeërs. De afgelopen decennia leverde TKMS 170 stuks af.

Den Helder

Zo'n vijftig onderzeeboten werden gebouwd in de landen zelf en dat aanbod krijgt Nederland ook, als ze de vier onderzeeërs bij TKMS bestellen. De Duitsers hebben daarvoor de werf van de marine in Den Helder op het oog. Daar willen ze ook het onderhoud onderbrengen en een innovatiecentrum. Het zou 500 tot 1500 banen kunnen opleveren. Bovendien dragen ze hun technologie over aan Nederland.

Het bedrijf vestigt graag de aandacht op de naam die het in de afgelopen jaren heeft opgebouwd. De bouwer levert kwaliteit, is op tijd en binnen budget. Met de modernste technieken, bijvoorbeeld om onzichtbaar te zijn voor helikopters. De Duitsers zeggen het niet hardop, maar Damen/Saab moet nog maar laten zien wat het kan. Die combinatie heeft weinig ervaring met het bouwen van onderzeeboten.

TKMS heeft volgens de Duitsers nog een voordeel: Nederland komt terecht in een Europese familie van naties die eerder voor hun onderzeeërs kozen: Noorwegen, Italië, Portugal, Turkije en natuurlijk Duitsland. Handig voor de Navo. ,,En dat scheelt veel in de kosten om de schepen in de vaart te houden'', aldus Schön.

Wat de Duitsers in de presentatie niet toonden, was dat ze ook negatief in het nieuws kwamen omdat er van alles aan de hand was met hun fregatten en onderzeeërs. Dat ging zo ver, dat de Duitse marine schepen zelfs terugstuurde naar de werf. ,,Maar het gaat erom hoe je die problemen oplost'', zegt Schön.

Fransen

Niet alleen de Duitsers zijn bang dat de nieuwe order aan hun neus voorbij gaat. Ook het Franse Naval Group lijkt zenuwachtig te worden. Uitgerekend op hetzelfde moment als de Duitsers komen ook de Fransen met nieuwe informatie over hun aanbod naar buiten. Naval Group sloot op de valreep wel een deal met een strategische Nederlandse partner, Koninklijke IHC uit Kinderdijk. Kiest Defensie voor het Franse ontwerp, dan zou dat zo'n duizend banen opleveren in Nederland. Het is de bedoeling dat IHC interne systemen aan elkaar gaat knopen en mogelijk ook de bouw van de schepen en het onderhoud in Nederland gaat doen.

Volledig scherm
© Ministerie van Defensie
  1. Esther (33) redde meisje dat door dertien honden bijna verscheurd werd: ‘Ze wilden haar opeten’
    PREMIUM

    Esther (33) redde meisje dat door dertien honden bijna verscheurd werd: ‘Ze wilden haar opeten’

    Een middagje winkelen met haar vriend in Maastricht eindigde voor de 33-jarige Esther Tuls in een nachtmerrie. Een meisje van elf werd voor hun ogen gruwelijk aangevallen door dertien zeer agressieve honden. Met gevaar voor eigen leven bevrijdde het tweetal het tienermeisje uit haar benarde situatie. Deze week, zes jaar later, werden ze gehuldigd voor hun heldendaad. ,,Ik heb heel lang in therapie gezeten.”
  2. Ruime meerderheid LTO-boeren vindt harde protestacties helemaal niks

    Ruime meerder­heid L­TO-boe­ren vindt harde protestac­ties helemaal niks

    Lang niet alle boeren staan achter de hardere acties van bijvoorbeeld Farmers Defence Force. Uit een enquête onder ruim vijfduizend leden van belangenorganisatie LTO Nederland blijkt dat minder dan drie op de tien boeren achter hardere demonstraties staan. Een grote meerderheid (71 procent) is wél voorstander van publieksvriendelijke activiteiten, op voorwaarde dat er sprake is van een duidelijk onderhandelingsdoel.