Volledig scherm
Viktor & Rolf, Shirt Symphonie, 2010. © Peter Stigter

Viktor & Rolf in eindexamen Tehatex

De eindexamenperiode is niet alleen voor de leerlingen zelf spannend. Ook de betrokken docenten en toetsdeskundigen van Cito, die de examenvragen hebben gemaakt, zitten op het puntje van hun stoel. Hoe zal het examen worden ontvangen? Henriëtte, toetsdeskundige bij Cito, verklaart een vraag uit het examen tehatex (tekenen, handvaardigheid, textiele vormgeving) voor havo-leerlingen dat donderdag werd gemaakt.

Leerlingen die examen doen in een van de drie vakken tekenen, handvaardigheid of textiele vormgeving, krijgen het examen tehatex. Het examen bestaat uit opgaven architectuur, beeldende kunst en toegepaste kunst. De theorie die de leerlingen moeten kennen omvat al deze disciplines. Meerkeuzevragen lenen zich goed voor het toetsen van feitenkennis. Zo zit in het examen de volgende vraag:

Mode valt onder toegepaste kunst en past bij de belangstellingssfeer van veel jongeren. Bij de selectie van de onderwerpen en afbeeldingen op basis waarvan de vragen gemaakt worden, houden examenmakers zoveel mogelijk rekening met die interesse van jongeren.

Puzzelen

Volledig scherm
© Cito

Een ‘bruidsjurk’ van het duo Viktor & Rolf die het sluitstuk vormde van een van hun modeshows leek een geschikte basis voor een aantal vragen. Deze bruidsjurk is gebaseerd op een wit overhemd. De examenvragen zijn zo opgebouwd dat de leerling stap voor stap wordt meegenomen in het verhaal van de ontwerper. Daarbij toetsen we of leerlingen begrijpen hoe een dergelijk ontwerp ontstaat en betekenis krijgt. Kunnen leerlingen kenmerkende aspecten benoemen en, bovenal, kunnen ze zien hoe die aspecten door de ontwerpers zijn toegepast in hun bijzondere bruidsjurk?

Omdat we er niet op mogen vertrouwen dat leerlingen allemaal hetzelfde beeld hebben van een (heren)overhemd, hebben we een tekening toegevoegd met enkele kenmerkende details, zoals een kraag en manchetten. Het is voor ons examenmakers vooral puzzelen om sluitende antwoordmodellen te bedenken. Eerst vonden we zes antwoorden bij deze vraag, na enkele versies hadden we er acht:

 De manchet (met een stukje mouw) is sterk uitvergroot.

 De manchet (afsluiting van de mouw) krijgt de functie van epaulet / kop van de mouw.

 De manchet (met stuk mouw) wordt (ritmisch) herhaald.

 De (afgeronde) onderkant van het overhemd / een deel van het voorpand van het overhemd is sterk uitvergroot.

 De (afgeronde) onderkant van het overhemd / een deel van het voorpand van het overhemd wordt herhaald in verschillende lagen / soorten stof.

 De (afgeronde) onderkant van het overhemd / een deel van het voorpand van het overhemd is sterk uitvergroot en herhaald / wordt in deze bruidsjurk een rok.

 De kraag van het herenoverhemd is een los element om de hals geworden.

 De kraag van het herenoverhemd is sterk uitvergroot en herhaald (tot een soort ketting).

Om onduidelijkheid over het toekennen van scorepunten te voorkomen, hebben we een opmerking toegevoegd:

Alleen voor een juiste combinatie van aspect van het herenoverhemd en de ongewone manier waarop het aspect is toegepast, 1 scorepunt toekennen.

Deze examenperiode verklaart een toetsdeskundige van Cito vier keer een examenvraag.