Volledig scherm
Rebecca Gomperts in Guatamala op een foto uit 2017. © AFP

Nederlandse arts klaagt Amerikaanse autoriteit aan om inbeslagname abortuspillen

De Nederlandse abortusarts en Women on Waves-oprichter Rebecca Gomperts klaagt de Amerikaanse voedsel- en medicijnenautoriteit (FDA) aan. Die organisatie weerhoudt haar Amerikaanse patiënten er volgens haar van om abortus te plegen door toegestuurde medicijnen in beslag te nemen.

Rebecca Gomperts on Twitter

Legal complaint against the FDA https://t.co/EGNcApDJge

De Nederlandse arts diende gisteren haar formele aanklacht in bij de districtsrechtbank van Idaho, tegen onder meer de FDA, enkele medewerkers en verantwoordelijk minister Alex Azar van Volksgezondheid en Sociale Zaken. Daarna deelde Gomperts de aanklacht via Twitter. 

Ze vraagt een rechter om de Amerikaanse voedsel- en medicijnenautoriteit te laten stoppen met acties tegen haar patiënten, in veel gevallen vrouwen of meisjes die het slachtoffer zijn van verkrachting of incest. ‘Voor veel vrouwen die hun ongewenste zwangerschappen willen beëindigen voordat het kind levensvatbaar is, is de enige praktische optie te vinden op internet’, schrijven Gomperts en haar advocaat Richard Hearn in de aanklacht.

De abortuswetgeving in Amerika is zeer strikt – steeds meer staten nemen er wetgeving aan die vrijwel alle abortussen verbiedt – en de ingreep is alleen toegestaan onder medische begeleiding. De plekken waar vrouwen terechtkunnen, liggen vaak ver weg, vooral voor mensen in de landelijke staten, legde advocaat Hearn gisteren volgens persbureau AP uit. Abortuspillen zijn dan het alternatief. De gebruikte medicijnen om een miskraam op te wekken worden echter streng gereguleerd door de FDA en mogen alleen worden voorgeschreven door artsen met een speciale licentie.

Een van Gomperts eerste Amerikaanse patiënten was volgens Hearn een meisje van 14 jaar. ,,Hoeveel 14-jarige meisjes zijn er die een auto kunnen huren, stiekem naar Salt Lake City rijden (in Utah zijn abortussen toegestaan tot het moment waarop het ongeboren kind buiten de baarmoeder geacht wordt te kunnen overleven, red.), daar de pillen kunnen innemen en de nacht doorbrengen, om de dag erop nog naar een controle-afspraak te gaan en weer naar huis te rijden?’’, stelde de advocaat de retorische vraag. ,,Dat is praktisch gezien niet mogelijk voor de arme mensen in een staat als Idaho.’’

Onderschepte medicijnen

In maart 2018 startte Gomperts de Oostenrijkse organisatie Aid Acces. Ze kreeg sindsdien bijna 40.000 hulpvragen van vrouwen over de hele wereld. Daarvan zijn er zo'n 37.000 Amerikaans, blijkt uit de bij de rechtbank ingediende formulieren. De Nederlandse arts verstrekt zelf geen medicijnen, ze verstrekt de recepten.

Via Aid Acces helpt ze de hulpzoekende meisjes en vrouwen met het invullen van de formulieren die dan naar een apotheker in India gaan. De apotheker verstuurt de abortuspillen per post in kleine hoeveelheden naar de patiënten. De organisatie draagt bij in de kosten van de pillen als de vrouwen deze niet gedeeltelijk of geheel kunnen betalen. Uiteindelijk gingen zo'n 7000 pakketjes naar Amerikaanse vrouwen, waarvan ongeveer veertig in Idaho.

In maart van dit jaar stuurde de FDA Gomperts een brief waarin ze gemaand werd te stoppen met haar activiteiten. Volgens de autoriteit schendt ze met de ‘internationale handel in merkloze en niet goedgekeurde medicijnen’ de Amerikaanse wetgeving. Daarna merkte ze dat de FDA bij zo’n drie tot tien van haar patiënten de pakketjes met pillen had onderschept. Ook blokkeerde de organisatie de betalingen van patiënten aan Aid Acces.

Gomperts staakte de activiteiten van haar organisatie in Amerika bijna twee maanden, maar besloot ze in mei weer te hervatten. ‘De Amerikaanse regering breekt op deze manier in in de werkrelatie van een vrouw en haar arts. Ook bedreigt die regering de arts die de recepten uitschrijft.’ Er worden vrouwenrechten geschonden, aldus de aanklacht.

‘Stomme actie’

Haar advocaat zegt: ,,Het is een stomme actie. Als je medicijnen als insuline op deze manier wilt blokkeren, is dat natuurlijk prima. Maar om vrouwen of meisjes van 14 of 15 jaar oud, die maar een paar weken hebben om deze medicijnen in te nemen, te verhinderen dat te kunnen doen... dat druist in tegen de grondwet.’’

De FDA wil niet op de zaak reageren nu deze onder de rechter is. 

De Nederlandse Gomperts is ook bekend van Women on Waves, een Nederlandse non-profitorganisatie die vrouwen ondersteunt in landen waar abortus verboden is. De organisatie heeft een abortusboot die in het verleden al landen als Polen, Marokko en Guatamala aandeed.

Door buiten de territoriale wateren te gaan liggen, wil de organisatie vrouwen de kans bieden op de boot toch een abortus te laten plegen. Ook met andere acties weet Women on Waves het nieuws te halen. In juni 2015 dropte de organisatie per drone abortuspillen in het Poolse plaatsje Slubice. En in juni van dit jaar liet de actiegroep in Belfast twee robots abortuspillen uitdelen aan vrouwen die buiten een gerechtsgebouw stonden. De robots werden toen snel in beslag genomen.