Trieste foto van verdronken vader en dochter zet vluchtelingendiscussie VS op scherp

VIDEODe trieste foto van Óscar Alberto Martínez Ramírez en zijn 23-maanden oude dochtertje Valeria, liggend aan de oever van de rivier Rio Grande, schokt Amerika en de rest van de wereld. Het beeld van het tweetal, samen verdronken op weg naar een onzekere toekomst in de Verenigde Staten, staat symbool voor de migratiecrisis waarmee het land te kampen heeft. En de moed der wanhoop waarmee vluchtelingen de helse, en soms dodelijke, tocht aanvaarden.

Vader Óscar (25), met zijn familie gevlucht uit El Salvador en gefrustreerd omdat een asielaanvraag weken zou gaan duren, besloot afgelopen zondag de sprong te wagen en zwom met Valeria naar de Amerikaanse zijde van de grensrivier. Daar zette hij het kind op de oever en keerde hij terug om zijn vrouw Tania Vanessa Ávalos te halen. De peuter liet zich echter in het water vallen, toen haar vader wegzwom, vertelt de moeder in tranen.

Martínez keerde om en wist zijn dochtertje nog te grijpen, maar het water greep hen en sleurde het tweetal mee. ,,Toen het meisje in het water lag, probeerde hij bij haar te komen’’, zegt Rosa Ramírez, de moeder van de omgekomen vader, die haar zoon smeekte niet naar de VS te gaan. ,,Maar toen hij haar wilde pakken, ging hij zelf onder en kwam er niet meer uit. Hij heeft haar in zijn shirt gestopt en vermoedelijk tegen zichzelf gezegd: ‘Ik ben zover gekomen’ en besloten samen te sterven.’’

Lees verder onder de foto

Volledig scherm
Óscar Ramírez en zijn dochtertje Valeria verdronken tijdens hun vlucht naar de VS. © AP

Hun dood tegemoet

De foto, genomen door journalist Julia Le Duc, en gepubliceerd door de Mexicaanse krant La Jornada, toont keihard de gevaren waarmee vluchtelingen vanuit Centraal Amerika te maken krijgen. En de wanhoop waarmee zij, gelovend de armoede en het geweld in hun land te kunnen ontvluchten, zelfs hun dood tegemoet gaan. Het beeld van het meisje, dat tijdens hun laatste moment haar arm om haar vader heeft geslagen, zorgt voor het oplaaien van de discussie.

De Amerikaanse regering heeft op aandringen van president Trump, die de grens het liefst volledig zou afsluiten met zijn zo gewenste Mexicaanse muur, de procedures voor asielaanvragen vanuit Mexico zo ingewikkeld, en daarmee uiterst traag, gemaakt dat het hele traject in het extreemste geval vele maanden en soms zelfs jaren kan duren. Om die reden kiezen migranten, zoals Óscar Ramírez en zijn gezin, steeds vaker voor afgelegen en gevaarlijke routes om de zuidelijke grens over te komen.

Lees verder onder de foto

Volledig scherm
Grootmoeder Rosa Ramirez huilt, terwijl zij een foto van haar zoon en zijn gezin bekijkt. © AP

Verraderlijke stroom

De oversteek werd tientallen migranten onlangs noodlottig. Zo werden dit weekend twee baby’s, een peuter en een vrouw dood aangetroffen in een park nabij de grens. Hitte en uitputting werden hen fataal. Elders stierven drie kinderen en een volwassene op de Rio Grande, nadat hun vlot kapseisde. Het oversteken van de grensrivier is een levensgevaarlijke onderneming, omdat hij door smeltwater uit de bergen de hoogste stand in 20 jaar heeft bereikt en is veranderd in een verraderlijke stroom.

Lokale activisten proberen asielzoekers ervan te weerhouden de kolkende watermassa over te steken. Isabel Turcios, een Franciscaner non die aan de grens migranten helpt, vertelt aan Mexicaanse media dat het aantal vluchtelingen blijft toenemen en menigeen zijn of haar leven wil riskeren voor een toekomst in Amerika. ,,Mensen worden steeds wanhopiger en kunnen en willen niet meer wachten. Ze hebben maar één doel: oversteken. Desnoods zonder enige vorm van bescherming. Reddingsvesten aantrekken? Dat doen ze niet, in de veronderstelling dat God ze bij hun levensgevaarlijke oversteek helpt.”

Lees verder onder de foto

Volledig scherm
Door smeltwater is de Rio Grande een verraderlijke watermassa geworden, met alle risico's van dien. © AP

Druk op Mexico

Mexico is onder druk van handelssancties door Amerika inmiddels begonnen de migrantenproblematiek aan te pakken. De Mexicaanse president Manuel López Obrador zei gisteren de dood van Óscar en dochtertje Valeria ‘zeer te betreuren’. Hij noemt sancties absurd en maakt zich grote zorgen over het toenemende aantal afwijzingen van migranten door de VS. ,,Steeds meer mensen sterven in de woestijn of rivieren.” Vorig jaar kwamen in totaal 283 migranten om het leven. 

De foto van de overleden vader en dochter roept wisselende reacties op. De Mexicaanse schrijver Alma Delia Murillo typeert het tragische beeld als ‘een pijnlijk symptoom van de systematische mislukking van samenlevingen’. Ze reageerde woest op suggesties op sociale media dat de overleden migranten ‘idioten zijn die door eigen schuld en het nemen van onnodige risico’s stierven’. ,,Niemand vlucht voor de lol”, benadrukt ze.

Lees verder onder de foto

Volledig scherm
De verdronken Aylan Kurdi werd het gezicht van de vluchtelingenproblematiek waarmee het Westen te maken kreeg. © AP

‘Gruwelijk beeld’

,,Het is een gruwelijk beeld’’, zegt Maureen Meyer, specialist op het gebied van immigratie bij een Latijns-Amerikaanse mensenrechtenorganisatie in Washington. ,,En het laat duidelijk de echte gevaren zien die het Amerikaanse migratieprogramma veroorzaakt.’’ Diverse Democratische presidentskandidaten, onder wie Kamal Harris, Beto O’Rourke en Cory Booker, reageren geschokt. ,,Trump is verantwoordelijk voor deze doden”, twitterde O’Rourke. Harris noemt de foto ‘een smet op het morele geweten van de Amerikaanse samenleving’. Het Witte Huis heeft nog niet gereageerd.

De foto van Óscar en Valeria roept herinneringen op aan andere inmiddels iconische foto's. Zoals die van Aylan Kurdi, het driejarige Syrische jongetje dat levenloos aanspoelde op het strand van Bodrum in Turkije. Het verdronken ventje werd het gezicht van de schrijnende vluchtelingenproblematiek waarmee het Westen te maken kreeg. In het verleden stonden ook andere beelden symbool voor het leed van oorlog, honger en geweld. Een van de bekendste is die van de 9-jarige Phan Thi Kim Phuc, die in 1972 huilend wegrent voor een napalmbombardement tijdens de Vietnamoorlog.

Volledig scherm
Phan Thi Kim Phuc rent in juni 1972 zonder kleding weg voor een napalmbombardement. © AP
  1. Mysterieuze oliegolf besmeurt Braziliaanse stranden
    PREMIUM

    Mysterieu­ze oliegolf besmeurt Braziliaan­se stranden

    Zes weken na de Amazone-branden, heeft Brazilië nu te maken met de grootste milieucrisis ooit in de territoriale wateren. Over een strook van meer dan 2500 kilometer besmeurt een enorme golf ruwe olie de stranden in het noordoosten van het land. Op 187 plaatsen in negen deelstaten is de kust bedekt met grote plakken olie, die een bedreiging vormen voor het toerisme, fauna en bijzondere koraalriffen. Een aantal deelstaten heeft de noodtoestand afgekondigd en de bevolking opgeroepen weg te blijven van de stranden.
  2. Dader van Pokémonmoord bekent: ‘Ik greep haar keel vast voor wurgseks’

    Dader van Pokémon­moord bekent: ‘Ik greep haar keel vast voor wurgseks’

    Een 20-jarige vrouw uit België is ruim twee jaar geleden gestorven door uit de hand gelopen wurgseks. Dat verklaarde verdachte Jonny Van Den B. (27) vandaag in de Antwerpse rechtbank. ,,We hadden seks. Eerst normaal, dan ruwer. Ik greep met beide handen haar keel vast voor een lichte vorm van wurgseks, maar ik heb harder geduwd dan ik zelf doorhad.” De beschuldigde benadrukte dat het nooit zijn bedoeling was om haar te doden.
  3. Privévlucht escaleert: piloot laat topacteur zelf vliegtuig besturen, ministerie grijpt in

    Privé­vlucht escaleert: piloot laat topacteur zelf vliegtuig besturen, ministerie grijpt in

    Een piloot is voor de rest van zijn leven zijn baan kwijt nadat hij de Egyptische beroemdheid Mohamed Ramadan had uitgenodigd om in de cockpit te zitten tijdens een privévlucht naar Saoedi-Arabië. Uit een video op Twitter blijkt dat de 31-jarige zanger en acteur zelf het vliegtuig mocht besturen. De Egyptische regering reageert verbijsterd en zorgde er direct voor dat de piloot nooit meer een vliegtuig mag besturen.