Volledig scherm
Europees raadsvoorzitter Donald Tusk. © REUTERS

Tusk zinspeelt op Brexit-blokkade

Als Londen niet snel zorgt voor een fatsoenlijke oplossing voor de Iers/Noord-Ierse grens, kan het hele Brexitoverleg vastlopen. Dat zei Europees raadsvoorzitter Donald Tusk vanmiddag in Dublin. Hij voert al dagen achtereen de druk op Londen op.

De EU-president verzekerde de Ierse premier Leo Varadkar opnieuw van zijn steun. ,,Het vermijden van een harde grens tussen Ierland en Noord-Ierland is geen zaak tussen de Ieren en Britten, maar tussen de EU-27 en de Britten”, aldus Tusk. Hij waarschuwde May dat zij niet moet denken verder te kunnen onderhandelen zonder voortgang op dit voor Brussel cruciale punt. ,,Voor mij geldt: Ierland eerst.”

Eind vorig jaar werden Londen en Brussel het eens over een formule die op dat moment toereikend was: er zou geen ‘harde’ grens komen, met slagbomen en douaneposten, tussen de twee Ierlanden. Maar daarna bleef elke voortgang aan Britse zijde weer uit. Daarom legde Europees toponderhandelaar Michel Barnier vorige week zíjn oplossing op tafel: een nieuwe handelsgrens dwars door de Ierse Zee, tussen Noord-Ierland dus en de rest van het Verenigd Koninkrijk. May was er als de kippen bij om die oplossing te verwerpen. ,,Dat mag, maar dan verwacht ik wel dat ze snel een andere oplossing voorstelt”, aldus Tusk. Waarna hij dreigde dat anders het hele Brexit-proces kan vastlopen. 

Tusk was in Ierland om zich voor te bereiden op de eerstvolgende top van staats- en regeringsleiders, vandaag over twee weken. Hij benut zijn rondreis langs de lidstaten kennelijk om de druk op Londen geleidelijk aan op te voeren. Gisteren in Luxemburg waarschuwde hij al dat er voor de Britten niet meer in zit dan een vrijhandelsverdrag, naast blijvend goede samenwerking op niet-economische onderwerpen als terreurbestrijding, buitenlands beleid en defensie. 

De Britten krijgen economisch geen voorkeursbehandeling en ook geen toegang tot delen van de interne markt die Londen goed zouden uitkomen. De positie van de 27 resterende lidstaten blijft, soms tot hun eigen verbazing, opvallend eensgezind. 

Gisteren presenteerde Parlementsonderhandelaar Guy Verhofstadt een ontwerpresolutie van het Parlement (stemming: volgende week) die de positie van de EU-27 verder ondersteunt. Zo weigert het Parlement, net als Barnier, een onderscheid te aanvaarden in de behandeling van EU-burgers die nu al in het Verenigd Koninkrijk wonen en burgers die zich er eventueel nog vestigen in de overgangsperiode tussen eind maart volgend jaar en 1 januari 2021. Ook is Europa eensgezind dat die overgangsperiode niet langer dan die 18 maanden mag duren.

May mag eruit afleiden dat de toon in Brussel verhardt. ,,De klok tikt door”, zo heeft Barnier al herhaaldelijk gewaarschuwd, en hij wil dit najaar, uiterlijk in november, een akkoord. Door het trage tempo als gevolg van de onderlinge Britse verdeeldheid wordt het een steeds grotere krachtproef die datum te halen.