Volledig scherm
De koolmees, ter illustratie. © shutterstock

Onderzoekers: bestrijding buxusmot niet de oorzaak van koolmeessterfte

CULEMBORG/WAGENINGEN - De sterfte onder koolmezen is waarschijnlijk niet het gevolg van bestrijding van de buxusmot. Veel waarschijnlijker is dat pesticiden in anti-vlooienmiddelen via honden- en kattenharen in mezennestjes terecht komen, stelt het Culemborgse Centrum voor Landbouw en Milieu (CLM).

Dat deed samen met het Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-KNAW) in Wageningen onderzoek naar de koolmeessterfte. Projectleider Adriaan Guldemond van CLM ‘dacht eerst ook dat buxusmotbestrijding oorzaak was van de koolmezensterfte.’ ,,Zo zie je maar hoe goed het is dat je onderzoek doet.’’

Middel tegen vliegen

Aan het huidige onderzoek ging een oriënterende verkenning uit 2018 vooraf.  ,,Met een beperkt aantal mezen; daaruit bleek een link met buxusmotbestrijding. We troffen toen ook pesticiden aan, maar dachten: mensen hebben een spuitbus staan tegen vliegen in huis en ze denken: die ga ik buiten ook gebruiken tegen de buxusmot.’’ 

Nu de onderzoekers 41 monsters - waarvan 12 uit Gelderland - van dode, jonge koolmezen uit zowel stad als natuur hebben bekeken, ‘is de conclusie anders'. Ze bekeken bekeken nesten die waren opgebouwd uit honden- en kattenharen en vergeleken de pesticiden die ze daarin tegenkwamen met de pesticiden die de dode koolmezen hadden binnengekregen. 

Met veel overeenkomsten. ,,We wisten nog niet eerder dat dat besmettingsspoor bestond.’’ Best logisch, zegt ook Guldemond achteraf. ,,Maar Cruyff zei ook ooit: je gaat het pas zien als je het doorhebt.’’

Twintig pesticiden in één monster

De concentraties pesticiden waren meestal te laag om de directe doodsoorzaak van de mezen te zijn, aldus het onderzoeksbureau. ,,In mogelijk twee nestjes zijn mezen doodgegaan door de pesticiden.’’ Ook al werden er soms grote hoeveelheden gevonden. ,,We hebben in één monster, nota benen uit een bosgebiedje vlakbij Breda, maar liefst twintig verschillende pesticiden gevonden. Daar snappen we helemaal niks van, niet te geloven.’’

Wel maakt het onderzoek één ding pijnlijk duidelijk: ,,Die anti-vlooien en -tekenmiddelen die voor honden en katten worden gebruikt, komen makkelijk in het milieu terecht. En er zijn veel meer vogelsoorten die die vachtharen gebruiken en zo bestrijdingsmiddelen tot zich krijgen.’’

Stop met gebruik bestrijdingsmiddelen

De onderzoekers vonden 26 verschillende pesticiden in de jonge mezen, weet Guldemond. ,,Zoveel verschillende stoffen die niet eens in de stad gebruikt mogen worden; laat staan dat dat in de natuur gebeurt. Tóch vinden we ze daar; dat vind ik verontrustend. Ik zou zeggen: laten we als particulieren stoppen met het gebruik van die bestrijdingsmiddelen. Tegen insecten zijn best alternatieve middelen te vinden. Maar wel voor als het écht uit de klauwen loopt: het blijft toch natuur.’’

De Gelderlander gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement. Reacties van mensen die de nickname anonymous, anoniem of een variant daarop voeren, worden niet geplaatst.

Rivierenland