Volledig scherm
Foto: Herman Stöver

Veluwse Geert Mak schrijft boek over zijn oma

VEENENDAAL - Harskamp, maar ook de regio speelt een grote rol in een nieuwe familiekroniek die Paul Bouw, directeur van een Veenendaalse basisschool, schreef als eerbetoon aan zijn oma: Klaasje van Harten.

Eens per jaar mocht Paul Bouw de schoenendozen van zijn oma vasthouden. Zodat zij de inhoud kon schoonmaken. Had hij toen geweten wat voor schat hij in handen had, hij had ze waarschijnlijk nooit meer afgegeven. De dozen, zo bleek na haar overlijden in 2002, bevatten maar liefst 300 brieven en 450 foto’s. „Oma bewaarde werkelijk alles”, zegt Bouw droog.

In het dagelijks leven directeur van de Veenendaalse basisschool Het Baken, maar daarnaast als amateur-genealoog al tientallen jaren wroetend in de familie, kreeg hij ze in handen.

Hij begon ze pas in 2007 te lezen, maar raakte zo geïntrigeerd dat hij de brieven stuk voor stuk intypte en de foto’s inscande. Naar mate hij vorderde, groeide het project. „Eerst dacht ik: leuk voor mezelf. Later: leuk voor de familie. Nu denk ik: dit is uniek.” Want hoe vaak is een tijdsbestek van 1915 tot 1960 in deze regio zo zorgvuldig bewaard gebleven in beeld en op schrift? „Ik ben de Geert Mak van de Veluwe”, zegt Bouw lachend. Hij verliet zich niet alleen op de brieven, maar docementeerde zich in gemeentearchieven en door contact op te nemen met de nazaten van degenen die met zijn oma schreven.

Hoofdpersoon in zijn 330 pagina’s tellende, rijk geïllustreerde boek is oma Klaasje van Harten, geboren in 1905. Ze had als dienstmeisje op diverse betrekkingen, zoals huis Mariënhof bij Ederveen, bij de rijke familie Klaare. En tussendoor schrijft ze regelmatig met familie en vriendin Jet Hoogakker. En zo komt Bouw er tot zijn verrassing achter dat zijn oma, die al vroeg in haar huwelijk een hulp in de huishouding was en die overkwam als een ‘dametje dat genoot van het leven’, in haar jeugd een zeer hardwerkende vrouw was En dat ze in de zeven jaar dat ze scharrelde met zijn opa, molenaar Meeuwis Bouw in Harskamp, de relatie ook verbroken heeft en een ander had. Maar door vasthoudendheid en een ultimatum van opa kwam het goed en werd er in 1932 alsnog getrouwd.

Harskamp, 18 maart 1931.

Klaasje.

De ondertekening zult ge al wel hebben gezien en dus weet je wie of je schrijft. (...) Ik heb getracht om mijn zinnen te zetten op een ander, omdat ik er een beetje kwaad om was dat je me zo behandelde, maar dit is mislukt, omdat ik dit eenvoudig niet kan. Dat ge nog altijd vrij bent, ligt dit er aan dat ge nog aan mij denkt of is dit een andere reden? (...) Ik zou voorstellen om het samen nog eens opnieuw te wagen en vergeten deze tussenruimte maar. Dan kom ik met Pasen terug en geef je zodoende tijd genoeg om te antwoorden. Meer vertrouw ik liever niet aan het papier toe. Zijt ge hier erg blij mee, dan spreken we elkaar wel meer.

Je Meeuwis

„Je merkt dat er veel ruzie was in die tijd”, heeft Bouw ontdekt. „Vaak over erfenissen: boedels of land die verdeeld moesten worden. Ook was er veel aandacht voor de techniek – de komst van elektrisch licht wordt genoemd – en voor de gezondheid.”

Van de brieven, afkomstig van in totaal vijftig verschillende schrijvers die helaas hun brieven van Klaasje niet hebben bewaard, heeft hij slecht ‘een enkel ding weggelaten’.

De schoolmeester in hem kan het niet laten uitvoerig uit te weiden over Spaanse griep, pokken, lupus en andere algemene zaken, waardoor onnodige zijpaden worden betreden. Maar met zoveel foto’s en namen uit de regio, een index met elfhonderd (!) namen en zeer goede documentatie zal het voor velen die geworteld zijn in de regio een feest van herkenning zijn.

Het boek De molenaar en de meid wordt zaterdag gepresenteerd. Het is voor 35 euro te koop bij diverse adressen. Meer informatie: http://home.casema.nl/paulbouw

De Gelderlander gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement. Reacties van mensen die de nickname anonymous, anoniem of een variant daarop voeren, worden niet geplaatst.

In samenwerking met indebuurt Ede

De Vallei