Volledig scherm
Omwonenden van de voormalige vuilnisbelt in Wekerom maken zich zorgen over de 'lekkende belt'. De fundering voor een uitkijktoren heeft er volgens de bewoners voor gezorgd dat de afdeklaag van de vuilnisbelt is gaan scheuren. Er lopen nu giftige stoffen uit de berg. Op de foto v.l.n.r Simon Blasweiler, advocaat van de bewoners, mevrouw Verkerk en de heer Wiersma. © Herman Stöver

Zorgen bij bewoners over lekkende ‘de Bult’ in Wekerom

WEKEROM - De oude stortplaats ‘de Bult’ in Wekerom lekt giftige stoffen. Dat zeggen omwonenden die zich ernstig zorgen maken over de schadelijke gevolgen van de lekkage. Zij willen dat de gemeente optreedt, omdat ze vrezen voor hun gezondheid.

De tekst gaat onder de foto verder

Volledig scherm
Een van de plassen met een blauwe, olieachtige gloed. © dg

Het begon allemaal afgelopen december met de aanleg van de fundering voor een uitkijktoren boven op de voormalige belt. ,,De 30 ton wegende betonnen plaat heeft ervoor gezorgd dat de afdeklaag van de berg is gaan scheuren. Er loopt nu allemaal giftig blauwe en lichtbruine rotzooi uit”, vertelt Simon Blasweiler, advocaat van de omwonenden.

Blasweiler heeft namens de omwonenden begin januari handhavingsverzoeken ingediend om provincie en gemeente, die hiervoor verantwoordelijk zijn, te bewegen tot maatregelen. ,,Het gif uit de bult vervuilt het grondwater. We willen dat deze situatie direct stopt. De fundering moet weg en de berg gesaneerd.’’

Geen scheuren

Quote

Er is geen sprake van een verslechte­ring van de grondwater­kwa­li­teit

Woordvoerder gemeente Ede

,,Een collega van de Omgevingsdienst is ter plaatse geweest, maar heeft geen scheurvorming gezien”, zegt een woordvoerder van de gemeente Ede. ,,We vernemen graag van de bewoners waar de scheuren zitten, dan gaan we deze week nog een keer kijken. Op dit moment staat er erg veel water om de fundering heen. Dat duidt erop dat de deklaag intact is omdat het water niet direct wegloopt.”

In het verleden is volgens de woordvoerder onderzoek gedaan naar het water dat door de belt sijpelde. ,,De onderzoekers concludeerden dat er geen sprake is van een verslechtering van de grondwaterkwaliteit. Het meeste hemelwater gaat de grond in, maar soms komt het op de helling aan de oppervlakte. Dit heeft geen nadelige gevolgen.’’

Tijdens de werkzaamheden aan de fundering is een bouwinspecteur van de ODDV komen kijken. ,,Hij heeft geconstateerd dat er niet door de afdeklaag heen is gegraven. De fundering is bovenop de afdeklaag gerealiseerd’’, aldus de woordvoerder. 

Passende maatregelen

De provincie kent de situatie, maar is niet op de hoogte van het lekken van giftige stoffen. ,,We snappen dat omwonenden zich over zoiets zorgen kunnen maken", zegt een woordvoerder.  Op verzoek van Gelderland gaat de Omgevingsdienst vandaag kijken. ,,Mocht er milieuhygienisch gezien een ontoelaatbare situatie ontstaan, dan kunnen wij de gemeente verzoeken passende maatregelen te nemen.''

Uitkijktoren 

Sinds enkele jaren zijn er vanuit de Belangenvereniging Wekerom, HOOGTE50, plannen om op de voormalige vuilnisbelt in Wekerom een uitkijktoren te plaatsen. Vanaf de toren moet een majestueus uitzicht over de Veluwe worden geboden. Over de berg lopen op dit moment een klompenpad en een mountainbikeroute.

Omwonenden van de berg dienden in april vorig jaar een zienswijze in tegen de plannen, want vreesden dat de toren voor meer drukte op de bult en op de geringe parkeerplaatsen vlakbij zou zorgen. Bovendien maken ze zich ernstig zorgen over de bodemverontreiniging en de slechte staat van de berg.

Afdeklaag beschadigd

Quote

Toen er groen op de berg begon te groeien, verdwenen de doodskop­bor­den opeens

Omwonende van 'de Bult'

Uit onderzoek blijkt dat er in de grond zware metalen, PAK, EOX en minerale olie zijn aangetoond. In het grondwater werden licht verhoogde concentraties arseen, barium, chroom en zink gemeten. In 2016 deed onderzoeksbureau Sweco, in opdracht van de gemeente Ede, onderzoek naar de afdeklaag. Daaruit werd duidelijk dat die laag beschadigd is. Op sommige plekken zouden al glas en plasticresten uit de onderlaag te zien zijn.

,,Er heeft jaren een hek om de bult gestaan met van die doodskopborden erop”, weet een omwonende. ,,Toen er groen op de berg begon te groeien, waren de borden opeens weg.’’

Bouw- en sloopafval

Op het terrein is sinds 1929 huisvuil, bedrijfsafval en bouw- en sloopafval gestort. De Enka-fabrieken stortten er zuiveringsslib. Volgens de omwonenden werd er ook wekelijks verf gestort van de Macostan uit Ede. Eind 1988 is de stortplaats gesloten. In 1993 werd de berg voorzien van een 1 meter dikke afdeklaag.

Wilde zwijnen

Oorzaak van de beschadigde afdeklaag zou de mountainbikeroute zijn die over de bult is aangelegd, afstromend regenwater en wroetende zwijnen. Sweco adviseerde de gemeente in 2016 de in gebruik zijnde paden en mountainbikeroutes te herstellen. Alsmede de schade op bepaalde plekken aan de afdeklaag voordat er intensieve activiteiten op de berg plaatsvinden. De komst van de uitkijktoren zal voor een toename van het gebruik zorgen, menen de onderzoekers. Ook adviseerden zij wildroosters en een nieuwe omheining. Dit om wilde zwijnen uit te sluiten, want die wroeten de afdeklaag open.

Herstel

De tekst gaat onder de foto verder

Volledig scherm
© Herman Stöver

De woordvoerder van de gemeente zegt dat Ede voornemens is de afdeklaag op verschillende plekken te verbeteren. ,,Met name op de paden, maar ook aan de zijkanten van de berg.” De gemeente zegt ook wildroosters te gaan plaatsen en de hekken aan te passen.

De gemeente verleende in december een vergunning voor de bouw van de uitkijktoren. ,,Best begrijpelijk als je het beziet in het licht van de subsidie, want die verliep per 1 januari”, zegt Blasweiler, ,,maar volstrekt onbegrijpelijk als je kijkt naar de staat van de berg op dit moment. Het rapport doet duidelijke aanbevelingen voor herstel. De gemeente weet dat het mis is en verleent desondanks toch een vergunning.”

Kapotgereden

Bewoners vertellen dat de shovel die de berg op en af reed voor werkzaamheden aan de fundering de afdeklaag op meerdere plekken kapot heeft gereden. ,,De laag eronder komt op sommige plekken vrij te liggen”, zegt mevrouw Vaarkamp. 

Op de mountainbikeroute is de afdeklaag zo weggesleten dat de blauwe vuilniszakken eronder zichtbaar zijn. In de plasjes water ligt een blauwe gloed. ,,Dit lijkt mij niet echt veilig”, zegt Vaarkamp. ,,Jaren geleden adviseerde onze huisarts al het water uit onze bron niet te drinken. Als de kraan drupte, kwamen er roze en blauw-groene druppels uit.” 

 Mevrouw Vaarkamp en haar man hebben landbouwgronden onderaan ‘de Bult” waarop ze onder andere uien telen. ,,Ik maak me zorgen dat het vervuilde water naar onze gronden stroomt.” 

Blauwe plasjes

Eelco Kingma, bestuurslid van Hoogte50, is niet op de hoogte van de nieuwe scheuren. ,,Dat hoor ik vandaag voor het eerst.” Kingma weet dat Ede van plan is de berg op te knappen. De blauwe plasjes zijn hem bekend. ,,Ik loop er vaak hard en vooral als het drassig is, zie je de olieachtige plassen op de belt. Maar die waren er al voordat onze fundering er lag. Dat is niks nieuws.” Het bestuurslid juicht het toe dat de gemeente de boel nakijkt. ,,Ik wacht het onderzoek af.’’

De Gelderlander gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement. Reacties van mensen die de nickname anonymous, anoniem of een variant daarop voeren, worden niet geplaatst.

In samenwerking met indebuurt Ede

De Vallei