Volledig scherm
© anp

Jarenlang voor dezelfde baas blijven werken? Toch een beetje suf

Nederlanders zijn relatief tevreden met hun baan, zo blijkt uit onderzoek. Toch staat bijna tweederde van de werknemers open voor iets anders of is zelfs actief op zoek naar een nieuwe uitdaging. Hoe kan dat?

Loonstrookverwerker ADP vroeg zo’n 8500 werkgevers en werknemers in 13 landen naar de manier waarop zij het werk ervaren en of zij erover nadenken van baan te wisselen. De Nederlandse werknemer is relatief tevreden met zijn of haar baan en werkgever. Van de ondervraagden zegt 65 procent zich nuttig te voelen tijdens de werkzaamheden. Vijftig procent voelt zich ook gewaardeerd op het werk. Hoe tevreden ook, de Nederlandse werknemer is wel in de markt voor een nieuwe uitdaging. In totaal zegt 64 procent voor een nieuwe baan open te staan of er actief naar op zoek te zijn.

Nederlanders voelen zich relatief tevreden op het werk, maar willen toch iets anders. Hoe kan dat? ,,Dat werknemers in Nederland gelukkig zijn, is bekend. We staan steevast in de top-5 van gelukkigste werknemers in Europa. Dat komt mede door de hoge mate van sociale zekerheid, het hoge inkomensniveau en het feit dat we gemiddeld minder uren maken dan werknemers in andere landen,’’ zegt Ton Wilthagen, hoogleraar arbeidsmarkt aan de Universiteit Tilburg. Maar dat de Nederlandse werknemer toch iets anders wil, is ook niet gek. ,,De laatste 15 jaar is er in Nederland sprake van een flexibilisering van de arbeidsmarkt. We zijn een van de landen in Europa met de meeste flexcontracten. Zo’n 60 procent van de jongeren heeft een flexbaan. Je kan hier dus tevreden zijn met je baan, maar je weet niet hoe lang het werk duurt. Dan is het handig om open te staan voor iets anders.’’

Flexibilisering

Nederlanders lijken actiever met hun carrière bezig te zijn dan andere Europese werknemers. Van bijvoorbeeld de Fransen zegt maar 15 procent actief op zoek te zijn naar een nieuwe baan. Drieëndertig procent staat er passief voor open. Opvallend, omdat ze een stuk minder tevreden lijken met hun functie dan de Nederlander. Slechts 23 procent van de Franse werknemers voelt zich gewaardeerd op het werk. Van de ondervraagden voelt 54 procent zich nuttig tijdens de werkzaamheden.

De Franse werknemer bevindt zich volgens Wilthagen dan ook in een andere arbeidssituatie. ,,In Frankrijk is er veel minder sprake van flexibilisering van de arbeidsmarkt. Ook is het binnen de Franse wet erg moeilijk om iemand te ontslaan. Voor een werknemer daar zijn er dus minder prikkels om iets anders te zoeken.’’

Zeggen dat je openstaat voor iets nieuws, is overigens niet hetzelfde als de stap daadwerkelijk wagen. ,,Melden dat je openstaat voor een nieuwe uitdaging, is in Nederland een sociaal wenselijk antwoord. Werknemers, vooral in een vaste baan, denken heus wel na voordat ze hun baan opzeggen. Het is bekend hoe moeilijk het bijvoorbeeld is om een hypotheek te regelen zonder vast contract.’’

Jubileum-syndroom

Quote

Een nieuwe uitdaging is iets wat we moeten willen. Toegeven dat je eigenlijk wel goed zit waar je zit, doen we niet snel.

Ton Wilthagen, hoogleraar arbeidsmarkt aan de Universiteit Tilburg

Maar waarom dan toch doen alsof je het ziet zitten, terwijl je het risico misschien helemaal niet wil lopen? ,,In de Nederlandse werkcultuur wordt het als een beetje suf gezien om jarenlang voor dezelfde baas te werken. In baanadvertenties wordt ook vaak gehamerd op het concept van de nieuwe baan als een nieuwe uitdaging. Dat is iets wat je moet willen. Toegeven dat je eigenlijk wel goed zit waar je zit, doen we niet snel,’’ stelt Wilthagen. ,,We hebben in Nederland ook een soort jubileum-syndroom: een 25-jarig of 40-jarig jubileum bij het bedrijf wordt wel gevierd, maar de werknemer in kwestie staat er vaak haast verontschuldigend bij. Hij of zij voelt zich genoodzaakt te verklaren waarom het zo gelopen is en noemt zichzelf grappend ‘de dinosaurus van de afdeling.’’’

,,In Frankrijk is het, mede door de regelgeving, normaler om als werknemer te blijven waar je zit. Als je bijna niet ontslagen kan worden en je baan blijft bestaan, waarom zou je dan gaan?’’ Ook een ontevreden werknemer trekt er niet snel aan zijn stutten. ,,De grotere mate van ontevredenheid onder Franse werknemers is te verklaren door de andere arbeidscultuur daar. In Nederland hebben we vaak een horizontale structuur waarbij je met je werkgever kan praten. Je bent relatief gelijk aan elkaar, en dat verhoogt de mate van tevredenheid. De Franse arbeidsmarkt is echter hiërarchisch. De baas is er de baas en je moet maar doen wat er gezegd wordt. Weggaan omdat je ontevreden bent heeft dan weinig zin, omdat het bij een andere werkgever waarschijnlijk precies hetzelfde gaat.’’  

Lees meer van onze artikelen op het gebied van werk en carrière op onze sectie dg-werkt