Horeca-ondernemer Sytske Oosterhof.
Volledig scherm
Horeca-ondernemer Sytske Oosterhof. © De Ondernemer

Ondernemers in de knel door coronaschulden: ‘Zo had ik beter direct kunnen stoppen’

Voor veel horeca-ondernemers is het de vraag of hun bedrijf na de coronacrisis nog bestaat. Horecabaas Sytske Oosterhof is een van hen. Ze vertelt over de heftige tijd. Voor haar personeel deed ze een beroep op noodsteun van de overheid. Maar intussen vraagt ze zich af hoe ze het tot het einde van de crisis kan uitzingen. ,,Er is al 60.000 euro puur geld weg.’’ 

Oosterhof deed beroep op de NOW-regeling in de veronderstelling dat 90 procent van de loonkosten zou worden vergoed, vertelt ze aan De Ondernemer. Deze ondersteuning in liquiditeit is voor haar zaak broodnodig, maar ze vraagt zich af wat de maatregelen doen voor haar schuldpositie. De problemen beperken zich niet tot haar eigen onderneming. Oosterhofs man is ook standbouwer en directeur-grootaandeelhouder van een bedrijf dat voorlopig op zijn gat ligt. 

De Harlingse vertelt het kort voor de persconferentie-Rutte van de ommekeer op een troosteloos terras van het monumentale pand in hartje Harlingen met een opgeruimde, bijna vrolijke boosheid. Privé gaat het goed, al gaan de persoonlijke uitgaven van de twee ondernemers met vier jonge kinderen voorlopig ‘op niets’. Naar de bank hoefde ze nog niet, doordat ze de hypotheek en alle belastingen van twee maanden ‘vooruit geschoven heeft’ en haar privé-inkomen op nul heeft gezet. Mét de nodige vraagtekens die de schuldpositie zullen gaan bepalen.

Langetermijnvisie

,,Ik kan dat geld niet binnen zes maanden terugbetalen. Komt de belastingdienst met korting op de loonsom? Mogen we ingrijpen in de pensioenopbouw? Dit uitstel is natuurlijk ook een vorm van lening en niks voor mij. Ik beheer alle potjes altijd met een langetermijnvisie, zodat ik te allen tijde kan investeren in mijn personeel, bedrijf en pand, dat in de B.V. zit. Nu heb ik ineens geen reëel beeld meer van alle potjes, behalve dat er al 60.000 euro puur geld weg is.”

Quote

Dit uitstel is natuurlijk ook een vorm van lening en niks voor mij

Sytske Oosterhof, ondernemer

Op de vrijdag voor de persconferentie-Rutte waarop horeca ‘extreem abrupt’ dicht moest, zag Oosterhof al iets aankomen. ,,We hebben hier in de haven veel buitenlandse crew en hun reserveringen werden allemaal afgezegd. Ik heb direct een inkoopstop afgekondigd en de menukaart aangepast aan de voorraden. Na de persconferentie op zondag heb ik iedereen uit laten eten en om 19.15 uur waren we leeg. En dicht.”

Overleven

Direct begon het rekenen in liquiditeit en overleven. ,,Drie weken dicht. We dachten nog ‘als we weer open mogen, draaien we direct weer omzet’. Klanten zijn er wel. We redden dit, we hebben eerder een recessie meegemaakt.” Oosterhof vroeg de NOW aan en haar personeel was welwillend in afspraken over het opnemen van vakantiedagen en overuren. ,,Voor de eerste drie weken. Vervolgens verwacht je beweging vanuit de bonden…”

De boosheid komt eruit als Oosterhof het credo ‘we doen dit samen’ vol sarcasme op dreunt. ,,Met wie dan? De overheid heeft de bedrijven dichtgedaan en de NOW is een façade. De banken houden vooral eerst zichzelf overeind, de vakbonden bewegen geen millimeter en de lobby van de KHN kan veel beter. Door het extreem grote aanbod, de verhoging van btw, loon- en pensioenkosten plus de hoge food cost, is de horeca een branche met lage marges. Als dan vooral de werkgevers het moeten oplossen, koers je op een shake-out af.”

,,Het snelle besluit dat lonen 100 procent moeten worden blijven uitbetaald, noemde Jort Kelder terecht een blunder. Vervolgens denk je dat je daarvan 90 procent vergoed krijgt en blijkt dat 65. Dat is wat Rutte steeds afschaalt: de steun en mijn solvabiliteit. Ik heb tien FTE’s dus dat is een giga-bedrag verschil.”

Bij de volgende grote persconferentie-Rutte bleek dat het veel langer ging duren en dat anderhalve meter afstand wel eens de nieuwe norm zou kunnen worden. ,,Dan had ik beter direct kunnen stoppen”, dacht Oosterhof opnieuw. ,,Dan zou ik nu alleen de kosten van het pand hebben. Dan zou ik mijn personeel kwijt zijn, als ik later opnieuw begin, maar dat ben ik ook als ik de zaak kwijt raak.”

Tachtig couverts

Hoe lang de kosten zullen doorlopen als haar restaurant Nooitgedagt wil overleven, is onbekend. Hoe lang de vooruitgeschoven kosten zich blijven ophopen voor de wal het schip keert, is afhankelijk van hoe de lockdown verder wordt versoepeld.

,,We hebben binnen veel ruimte. Ik denk dat we daar dertig procent zouden moeten inleveren. Al ligt dat eraan hoe de gemeente dat invult en handhaaft. ‘Meer ruimtelijkheid bieden’ is anders dan een BOA die de armlengtes tussen stoelen opmeet. Nu hebben we zo’n tachtig couverts en doen er honderd, honderdtwintig per dag, plus zestig tot tachtig lunches. Per maand draaien we 35.000 euro aan groepen via touroperators en die zijn tot eind augustus allemaal opgezegd.”

Wat er nodig is, weet Oosterhof uit haar hoofd, wat er mogelijk wordt, weet niemand. ,,Ik moet van april tot en met oktober iedere maand boven de 100.000 euro draaien, de andere maanden 75.000. Sinds we dicht zijn, halen we met acties zoals een pop up-restaurant twee procent daarvan.”

September

Ook in de herfst zullen het voor de evenementenbranche moeilijke tijden worden, voorziet ze. ,,Onze regering denkt dat wij het personeel in dienst houden zolang deze crisis duurt. Dat gaat niet gebeuren natuurlijk. Zonder een zeer snelle oplossing zullen wij de stekker er op korte termijn wel uittrekken. We kunnen niet meer wachten tot september.”

Quote

Zonder een zeer snelle oplossing zullen wij de stekker er op korte termijn wel uittrekken

Sytske Oosterhof, ondernemer

Ze is het eens met de eerdere woorden van mede-ondernemer Ed Luthart. Aan compensatie van omzetverlies, zoals Luthart suggereerde, hebben werkgevers, werknemers en ook uitvoerders van regelingen meer. Ook als de economie opnieuw moet worden hervormd en opgebouwd, vooral door ondernemers. ,,Of de Spaanse aanpak: alle werknemers per direct naar het UWV voor 60 tot 70 procent van het loon. Alle contracten blijven bestaan om later door te starten. Dat is gedeelde smart. Dan doe je het samen.”

Historisch

Het wordt een historische datum in het bestaan van het monumentale Nooitgedagt: 1 juni. Sytske Oosterhof mag haar levenswerk na maanden weer een beetje open gooien en doen wat ze het liefste doet.

,,Ik was heel blij, 6 mei. Zodra het hoge woord van Rutte eruit was, gingen de duimpjes omhoog in de werk-app. Vervolgens heb ik een positieve mail naar het personeel gestuurd en kon ik weer een beetje slapen, die nacht.”

Dacht Oosterhof op 6 mei dat 25 procent van de gemiddelde omzet voor corona haalbaar zou worden na 1 juni en zeker na 1 juli, op 7 mei was ze eigenlijk terug bij af. ,,Doe mij een recessie en ik onderneem me er doorheen, maar ik moet wel de ruimte hebben. Hoe vind ik de sleutel om open te gaan? Met hoeveel couverts en openingsuren?”

De vraag is hoe lang anderhalve meter duurt en hoe lang de markt nodig heeft. ,,Hoe gaan we de winter in? Niet met het seizoen vet op de botten, maar met schuld en verplichtingen aan mijn mensen. Van minister Koolmees mag je binnen de NOW nu zonder boete mensen ontslaan, maar waarop baseer ik hoeveel ik aan kan houden?”

IC-beleid

Kan de overheid dan niet meer doen voor ondernemend Nederland, vraagt ze zich af.  Met krachtiger maatregelen meer duidelijkheid en daarmee perspectief bieden, minder generiek maar specifiek zoals de groene zones - waar weinig besmetting voorkomt - in Frankrijk?

,,Dit routeplan is vooral tegenstrijdig. Heus, ik begrijp dat het IC-beleid leidend is en ook de zorgen om de helden in de zorg. Ik ben een maand voor de uitbraak mijn beppe verloren en ben blij dat haar de vraag bespaard is gebleven of ze wel of niet naar de IC zou willen. En, ik ben zo blij dat mijn vader en moeder gezond zijn, nog.”

,,Toch: het is niet alleen aan ondernemers om dat allemaal overeind te houden en de economie weer op te bouwen. Al die tijd had de overheid om op deze overlevingsmodus en generieke symptoombestrijding per sector structurele maatregelen te laten volgen. Met brancheverenigingen die wél weten wat anderhalve meter in de horeca is en met bonden die wél bewegen en werknemers een breder perspectief bieden dan vakantiedagen. Dát kan soelaas bieden en daar zie ik niets van terug.”

De blos op haar wangen slaat wat bleekjes uit als ze over haar ondernemerschap praat. ,,Ik doe dit sinds mijn 22e en weet al decennia dat ík verantwoordelijk ben voor de keuzes, de goede én slechte. Dat blijft in theorie zo, maar in de praktijk kan de overheid morgen alles voor mij bepalen en zelfs van mij afnemen.”

Bekijk onze video's over het coronavirus in onderstaande playlist: