Volledig scherm
Iet Gerritsen © Stichting Doetinchem Herdenkt

Dagboeken van een EHBO-vrijwilligster uit oorlog duiken op: ‘Zo gruwelijk hoe dat er toen uitzag’

DOETINCHEM - Iet Gerritsen is EHBO-vrijwilligster op het moment dat Doetinchem op 19, 21 en 23 maart 1945 wordt gebombardeerd. Ze is betrokken bij de opvang en behandeling van gewonden in het algemene ziekenhuis in de stad.

Gerritsen (geboren op 14 november 1920) schrijft er over in een van de elf dagboeken, die nabestaanden van de vrouw - ze stierf in 2002 - hebben geschonken aan de stichting Doetinchem Herdenkt. Bij de bombardementen kwamen tussen de 130 en 135 mensen om.

,,De tranen liepen me over de wangen toen ik het las’’, schrijft Karel Berkhuysen, voorzitter van Doetinchem Herdenkt. ,,Zo gruwelijk en onvoorstelbaar hoe dat er toen uitzag. Al die gangen onder het bloed met verminkte en kermende mensen die soms onder haar handen stierven."

1 oktober 1941 - 1 juni 1945

Elf schriften schreef Gerritsen vol tijdens de oorlog. De eerste dag die ze beschrijft is 1 oktober 1941, de laatste dag is 1 juni 1945. Dat is precies twee maanden na de bevrijding van de stad, tijdens de paasdagen van 1 en 2 april 1945.

Gerritsen was, volgens Berkhuysen, onder meer actief in het verzet. Ze zou zich bezig hebben gehouden met het onderbrengen van onderduikers en het verzamelen en verzenden van informatie.

Ze zat vijf weken vast op De Kruisberg

Twee schriften ontbreken en die beslaan de periode van 18 juni 1944 tot 13 maart 1945. Dat is de tijdspanne dat Gerritsen vastzit op De Kruisberg. ,,De twee schriften zijn gevonden en in beslag genomen tijdens een inval door de Sicherheitsdienst’’, zegt Berkhuysen.

De inval zou zijn omdat de Duitsers aanwijzingen hadden dat Gerritsen verzetswerk verrichtte. Berkhuysen: ,,Samen met vier andere vrouwen belandde ze in een eenpersoonscel. Na haar vrijlating na ruim vijf weken beschrijft ze in een apart schriftje wat zich daar afspeelde.’’

Quote

Ook beschrijft ze de dolle vreugde als ze uit de kelder komt en de eerste Canadezen ziet.

Bombardement

Gerritsen is amper vrij als Doetinchem drie keer in vijf dagen wordt gebombardeerd door de geallieerden. Na deze ellende is in de dagboeken te lezen hoe het front nadert. ,,Ook beschrijft ze de dolle vreugde als ze uit de kelder komt en de eerste Canadezen ziet.’’

Volgens Berkhuysen worden de dagboeken de komende tijd bestudeert. De dagboeken worden niet openbaar. Berkhuysen: ,,De familie wil dat niet omdat er veel persoonlijke dingen in staan en gevoelige informatie met namen. De dagboeken krijgen een veilige plek in een archief. De niet-gevoelige inhoud zal ter zijner tijd door ons openbaar worden gemaakt."

De Gelderlander gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement. Reacties van mensen die de nickname anonymous, anoniem of een variant daarop voeren, worden niet geplaatst.

In samenwerking met indebuurt Doetinchem

Achterhoek