Volledig scherm
Ook deze essen aan de Zwanenbroekweg in Aalten zijn ziek. Foto: Theo Kock © DE GELDERLANDER

Sterft de es in Nederland uit?

WAGENINGEN/DOETINCHEM In Friesland en Utrecht zijn duizenden essen gekapt. Omdat ze ziek zijn. Inmiddels slaat de essentaksterfte ook in Gelderland flink om zich heen. Zijn deze bomen met uitsterven gedoemd?

Het gaat hard, bevestigt Joost Ormel, boomverzorger in Oost-Gelderland. Dagelijks komt hij in het veld wel zieke essen tegen. ,,Maar het is nog niets vergeleken bij Duitsland en Polen. Daar zijn complete essenbossen dood en is de ziekte al zo'n acht jaar actief." 

Infectie

De essentaksterfte wordt veroorzaakt door een uit Azië afkomstige schimmel, het vals essenvlieskelkje. Die schimmel zit in de lucht en slaat vooral in juli en augustus toe via het blad van de essen. Na de infectie in het blad wordt de bast aangetast waarna de sapstroom geblokkeerd raakt en de boom ziek wordt. Bladeren vallen af, takken begeven het, de wortels raken aangetast en uiteindelijk kan de boom domweg omvallen.  ,,Kan", zegt, Jelle Hiemstra, onderzoeker aan de Wageningen Universiteit & Research (Wageningen UR). ,,Want niet elke es gaat dood. Veel jongere bomen sterven op den duur af maar oudere bomen kunnen vaak nog meerdere jaren overleven."

Zeldzaam

Op de vraag of de es in Nederland zal uitsterven, antwoordt Hiemstra met een volmondig 'nee'. Hij verwacht dat er nog veel, heel veel het loodje zullen leggen. ,,En de es zal tijdelijk waarschijnlijk een zeldzame boom worden, maar uitsterven zal hij niet. Onderzoek heeft laten zien dat de es als soort weliswaar heel gevoelig is, maar dat er ook individuen zijn die veel minder gevoelig zijn, al zijn die zeer zeldzaam. Jaren geleden tijdens de iepenepidemie werd ook gedacht dat de iep voor Nederland verloren zou gaan. Dat is ook niet gebeurd. Door middel van selectie en kruising met minder gevoelige iepensoorten zijn er onder meer in Wageningen nieuwe rassen gekweekt die weer volop aangeplant worden en het heel goed doen."

Onderzoek

Wie een gezonde es tegenkomt, kan dit via de site www.essentaksterfte.nu melden. Met de aangedragen gegevens onderzoekt het Centrum voor Genetische Bronnen Nederland (CGN) of deze bomen mogelijk resistent of tolerant tegen de essentaksterfte zijn. Vervolgens wordt erfelijk materiaal uit deze bomen gewonnen en gaat het CGN ze vermeerderen. Op termijn wordt gehoopt resistente soorten essen te kweken. Daarnaast brengt Wageningen UR momenteel samen met Europese partners de verschillen in gevoeligheid van de bestaande essensoorten en cultivars in kaart om beheerders alternatieven te bieden voor de zeer vatbare inheemse es.  

De Gelderlander gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement. Reacties van mensen die de nickname anonymous, anoniem of een variant daarop voeren, worden niet geplaatst.

In samenwerking met indebuurt Doetinchem

Achterhoek