Volledig scherm
De kazemat, het bijna 450 jaar oude metselwerk, in de Terborgseweg in Doetinchem. © Jan Ruland van den Brink

Zien we de kazemat in Doetinchem straks weer terug?

DOETINCHEM - Krijgen we de kazemat, het verdedigingswerk dat Doetinchem beschermde tijdens de 80-jarige Oorlog, weer te zien of niet? Begin maart beslist het gemeentebestuur over de toekomst van het metselwerk uit circa 1525.

De vondst van de kazemat heeft wat losgemaakt in Doetinchem. Dat werd duidelijk toen zich dagelijks tientallen - jong en oud - schaarden rond het hekwerk om de roodbruine stenen te bekijken. Half januari stelde de gemeente zelfs een stellage op en lichtte het bijna 500 jaar oude metselwerk uit. Over twee avonden trok de kazemat enkele honderden bezoekers.

Dat zal Maureen Sluiter, verantwoordelijk wethouder, hebben gesterkt in haar gevoel dat met de vondst iets voor het nageslacht moet worden gedaan. Dit ook in de wetenschap dat Doetinchem - gebombardeerd op het eind van de oorlog - nog maar zo weinig gebouwen van historische waarde heeft.

Maar wat kan de gemeente met deze in de schoot geworpen parel, gevonden onder misschien wel de drukste kruising bij de binnenstad? Zes alternatieven op een rijtje.

1. Informatiebord

Plaats een informatiebord, misschien met een historisch plaatje erbij, op de plek aan de Terborgseweg waar de kazemat is gevonden en laat het daarbij. Degenen die vinden dat het hier om een stapel stenen gaat - ze zijn er - zullen dat toejuichen. Maar eigenlijk kan de gemeente dat niet maken. Daarvoor zijn de verwachtingen al te hoog.

2. Verplaatsen

Haal het metselwerk uit de grond en herbouw het elders op een plek waar het niet in de weg staat. Doetinchem was daar vroeger niet vies van. Zo is er bij de Walmolen een stuk metselwerk te vinden dat vroeger onderdeel van de stadsmuur was. Het is in de jaren tachtig uitgegraven en later op deze wal geplaatst. Tegenwoordig is het not done, omdat het object uit de historische context wordt gehaald. Sluiter, zelf historicus, moet hier niets van hebben en dat is geruststellend.

3. Glazen plaat

Leg een glazen - of kunststof - plaat boven de vondst zodat je er van bovenaf naar kan kijken. Dat is lastig hier, want dan zou de weg en/of het fietspad erover lopen, wat gevaarlijke situaties oplevert. Maar het is ook een alternatief waar Doetinchem slechte ervaringen mee heeft. Twee glasplaten liggen bij het Lyceumkwartier. Zo zou een deel van de daar in 2010 gevonden stadsmuur zichtbaar moeten zijn. Voortdurende condens zorgt ervoor dat er geen zicht is op de oude muur.

4. Weg verleggen

Volledig scherm
Foto ter illustratie: Terborgseweg © Jan Ruland van den Brink

Dat kan. Leidt de Terborgseweg voorbij het stadhuis naar rechts, voorbij de kazemat, en laat de weg daar uitkomen op de Raadhuisstraat. Dat gaat ten koste van een deel van het Raadhuisplein. Misschien moet er wat worden geschoven met de dinsdagmarkt en met de septemberkermis, maar dat moeten we er dan maar voor over hebben. Zo wordt wel ruimte gecreëerd voor de kazemat.

5. Onderdoorgang

We denken groots en creatief en maken een voetgangersdoorgang - misschien wat slingerend voorbij het middeleeuwse metselwerk - onder de kruising naar de Terborgseweg. Er worden twee vliegen in een klap geslagen: we maken een eind aan een gevaarlijk oversteekpunt én de onderdoorgang leidt ons langs de kazemat en het rondeel, dat daar ook ergens moet zitten. Zeg niet dat het niet kan. In Nijmegen hebben we sinds mei 2018 De Bastei, een deels ondergronds museum. En Utrecht heeft sinds 2014 DOMunder, waarbij ook oude muren zichtbaar zijn. Zowel De Bastei als DOMunder zijn archeologische attracties. De aanleg kost wel wat: voor De Bastei - met bouwresten tot in de Romeinse tijd onderaan de Valkhofheuvel - werd tien miljoen euro neergelegd.

6. Verleg de kruising

Heeft als voordeel dat al het oude metselwerk - tot aan het begin van Hamburgerstraat toe - bloot kan komen te liggen. Daarvoor moet wel het verkeer worden omgeleid. Maar ook dat kan: via de Gaswal, de C. Missetstraat en de Spinbaan kan het verkeer achterlangs het stadhuis worden gelegd. Vandaar moet dan nog wel een handige aansluiting naar de Raadhuisstraat worden gevonden. Waar een wil is, is een weg.

Ook provincie en Rijk kunnen meebetalen aan de kazemat

De kazemat in Doetinchem werd 9 november 2018 gevonden bij wegwerkzaamheden aan de Terborgseweg. Al snel werd duidelijk dat het metselwerk mogelijk het topje van de ijsberg is. Het maakt onderdeel uit van de voorpoort van de Hamburgerpoort, een van de vier toegangswegen tot de stad die een dubbele gracht had. Vanuit de kazemat kon door schietgaten de vijand worden bestookt. Daarbij werd gevuurd over de buitenste gracht.

Goede verdedigingswerken waren er niet voor niets: alleen al in 1572 wisselde de Achterhoekse stad zes keer van machthebber. De vraag is hoeveel geld de gemeente Doetinchem over heeft voor de kazemat, die een icoon van de stad kan worden. Maar de gemeente hoeft niet alleen te staan in deze: ook provincie en Rijk hebben meerdere potjes beschikbaar voor dit soort projecten.

Inmiddels is het verdedigingswerk weer bedolven onder zand. Mogelijk tijdelijk.

De Gelderlander gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement. Reacties van mensen die de nickname anonymous, anoniem of een variant daarop voeren, worden niet geplaatst.
  1. Harde kern Ajax-fans massaal naar Doetinchem om kampioensfeest te vieren, met of zonder wedstrijdkaartje

    Harde kern Ajax-fans massaal naar Doetinchem om kampioens­feest te vieren, met of zonder wedstrijd­kaartje

    Doetinchem moet zich op gaan maken voor een Amsterdamse invasie, als het aan de F-Side ligt, de harde kern van Ajax-supporters. Zij willen daar hun eventuele kampioenschap vieren, ook al hebben ze geen kaartje voor de wedstrijd. Ze vinden dat ze te weinig kaarten krijgen voor de uitwedstrijd tegen De Graafschap en zijn boos dat de wedstrijd is verplaatst. Drie jaar geleden kwamen Ajax-supporters ook hun kampioenschap ‘vieren’, dat ging toen helemaal mis.

In samenwerking met indebuurt Doetinchem

Achterhoek