Door storing getroffen huishoudens hebben weer stroom

Apache vliegt tegen hoogspanningslijnZOELMOND - De grote stroomstoring die Culemborg en omgeving maandagavond heeft getroffen is veroorzaakt door een helikopter van Defensie die tegen een hoogspanningskabel is gevlogen bij Zoelmond. Het gaat om een Apache van de Koninklijke Luchtmacht. Ongeveer 24.000 huishoudens zaten daardoor de hele avond zonder stroom. Ons liveblog hieronder is inmiddels gesloten.

Defensie oefent deze hele week in het gebied met Apache helikopters. Bij de oefening Decisive Thunder 2017 trainen gevechtshelikopters van het Defensie Helikopter Commando samen met het Defensie Grondgebonden Luchtverdedigingscommando in het laagvliegen, ook bij duisternis. De helikopter staat aan de grond. Volgens Defensie zijn er geen gewonden.

01:15 uur: Liander meldt dat alle 24.000 getroffen huishoudens weer stroom hebben.

00:39 uur: Nu de getroffen huishoudens langzaamaan weer stroom krijgen en de stroomstoring naar verwachting voor alle 24.000 huishoudens nog vannacht wordt opgelost, sluiten we dit liveblog.

00:33 uur: In Culemborg en Geldermalsen hebben sommige huishoudens weer stroom. Ook zijn her en der straatlantaarns weer aan.

00:23 uur: De politie reed vanavond met geluidswagens door de getroffen gemeenten om mensen voor te bereiden op een stroomloze nacht.

00:09 uur: Liander wil om 00:30 weer stroom op de draden te gaan zetten en verwacht dat de mensen die getroffen zijn tussen 01.30 en 03.00 uur vannacht weer stroom hebben. 

23:52 uur: Liander heeft de bliksemdraden verwijderd en de noodreparaties zijn gedaan. De spanning gaat nu snel op de draden.

23:50 uur: In Culemborg is heel veel politie op straat, meldt onze verslaggever. Er hangt een politiehelikopter in de lucht, invalswegen worden in de gaten gehouden en op bijvoorbeeld de Albert Heijn zijn lichten gezet. 

De politie vertelde hem  tegelijkertijd dat het er rustig is.

23:33 uur: In Culemborg zijn wat vernielingen gepleegd, meldt de politie op Twitter. Jongeren proberen er bovendien 'een kat-en-muisspel te spelen met de politie'. Dat zegt de Nijmeegse burgemeester Hubert Bruls in de uitzending bij rampenzender Omroep Gelderland. Bruls is voorzitter van de Veiligheidsregio.

23:28 uur: In het Culemborgse verzorgingshuis Elisabeth-hof dragen vrijwilligers bewoners met rolstoel naar boven omdat de lift niet werkt.

Volledig scherm
© William Hoogteyling

23:26 uur: 

23:22 uur: Tussen Geldermalsen en Tiel en tussen Beesd en Geldermalsen rijden weer treinen, meldt de NS.

23:21 uur: Wie door de stroomstoring 112 niet kan bellen, kan naar de brandweerkazerne in Beesd of Geldermalsen, meldt wijkagent Fons Spee op Twitter.

23:20 uur: De politie vraagt Whatsapp-groepen actief op straat voor sociale controle te zorgen.

23:16 uur: Een woordvoerder van Liander meldt dat niet de hoogspanningskabels zijn geraakt door de Apache. De bliksemdraden zijn geraakt. Dat zijn draden die boven de hoogspanningsmast uitsteken. Die zijn over de zes hoogspanningskabels gevallen en dat heeft de stroomstoring veroorzaakt.

Er wordt nu hard gewerkt de bliksemdraden te verwijderen of ze weer vast te zetten als dat kan. Als dat ik gebeurt moet ook het onderstation gecontroleerd en kan de stroom er weer op. Daarna krijgen de 24.000 huishoudens beetje bij beetje weer elektriciteit. ,,Als alles zo loopt zoals het moet lopen kan iedereen morgenochtend weer gewoon koffie zetten.’’

23:05 uur: Voor sommige mensen wordt pas nu duidelijk wat de oorzaak is van de stroomstoring. verslaggever John Bruinsma moest in het pikkedonker van Buren Bert van Genderen en zijn vrouw Adry vertellen wat de oorzaak was van de stroomstoring. Het echtpaar, dat de avond doorbracht bij kaarslicht was verstoken van communicatiemiddelen door de stroomstoring. 

23:03 uur: De Veiligheidsregio gaat er voorzichtig vanuit dat het terugbrengen van de stroom een kwestie is van enkele uren en niet dagen zal duren.

23:01 uur: Op de Markt in Culemborg is het sfeervol donker.

Volledig scherm
De Markt in Culemborg, even voor 23:00 uur. © DG

22:58 uur: De Apache blijkt na onderzoek niet luchtwaardig. Hij blijft dus voorlopig nog in het weiland staan en zal over de weg vervoerd worden naar de basis in Gilze Rijen. 

22.41 uur: Tussen Geldermalsen en Tiel rijden bussen. Door de stroomstoring rijden er geen treinen. Tussen Tiel en Tiel Passewaaij rijden taxibusjes.

Tussen Dordrecht en Geldermalsen rijden de treinen weer.

22:36 uur: Liander meldt op haar website dat ze nog niet weten hoe lang het gaat duren voordat alle getroffen huishoudens weer gebruik kunnen maken van stroom. 'De zogenaamde bliksemdraden tussen de hoogspanningsmasten die geraakt zijn door de helikopter, liggen nu over de overige hoogspanningskabels heen. Onze monteurs gaan de geraakte bliksemdraden verwijderen of vastzetten. We verwachten dat we rond 0:00 uur de hoogspanningskabels weer onder spanning kunnen zetten. Daarna gaan we de getroffen klanten in fases weer van stroom voorzien. Het kan enige uren voordat alle getroffen klanten weer stroom hebben.'

22:21 uur: Liandon bekijkt de staat van de hoogspanningslijnen. Afhankelijk van wat er stuk is wordt besloten of de elektriciteit er weer op kan.

Volledig scherm
Een van de hoogspanningsmasten. © DG

22:19 uur: Defensie onderzoekt momenteel of de Apache zelf kan vliegen. Dan zal hij door de lucht terugkeren naar vliegbasis Gilze Rijen. Zo niet dan wordt de helikopter over de weg vervoerd.

Intussen wordt het toestel bewaakt. Defensie ziet het als een wapen. Het gebied rondom de helikopter wordt dan ook goed bewaakt en gecontroleerd door de militairen.  

22:06 uur: Bij bejaardenhuis  Oranjehof in Buren hebben ze alles onder controle. Het noodaggregaat staat aan. Wel moet er nieuwe diesel gezocht worden om de stroomvoorziening bij te vullen. Veel mensen liggen al op bed lof kletsen gezellig bij kaarslicht met personeel. Wie in de buurt van het werk woont is spontaan langsgekomen. De ingang wordt bewaakt om te voorkomen dat ongewenste gasten binnenkomen of demente bewoners naar buiten.

22:01 uur: Bijna exact 10 jaar geleden vloog in Hurwenen ook een Apache van Defensie tegen een hoogspanningslijn. De Bommelerwaard zat in de dagen na 12 december dagen zonder stroom. Lees daarover hier meer: dg.nl/bommelerwaard

21:58 uur:

Volledig scherm
De neus van de Apache is fors beschadigd door de botsing met een hoogspanningskabel. © William Hoogteyling

21:54 uur: Liander is nog altijd bezig met het onderzoeken van de schade. Op dit moment wordt niet verwacht dat er voor middernacht weer stroom is, laat een woordvoerder van de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid weten. ,,In het ergste geval kan het dagen duren, maar daar gaan we nu nog niet van uit.’’

21:45 uur: De Onderzoeksraad voor Veiligheid is ter plaatse gekomen voor een verkennend onderzoek naar het ongeval. Rondom de Apache  is een stevig gebied ontruimd. Wegen rondom zijn afgezet.

Ook de Koninklijke Marechaussee is te plaatse. Zij lijken ook onderzoek  te doen. 

Te zien is dat de voorzijde van de Apache beschadigd.

Volledig scherm
Een onderzoeker van de Onderzoeksraad voor Veiligheid praat met de bemanning van de Apache. © William Hoogteyling

21:32 uur:  In het getroffen gebied gaan sommige bijeenkomsten gewoon door:

Restaurant De Prins in Buren serveert door bij kaarslicht. Eigenaar en kok Bart de Ruiter kon alleen nog een setje warme bitterballen uitserveren en moest toen noodgedwongen improviseren net koude maaltijdsalades. Gasten houden de moed erin. 

21:26 uur: De hoogspanningskabels die door de Apache geraakt zijn worden geïnspecteerd. Ze lijken lager te hangen dan gebruikelijk, maar dat is in het duister moeilijk te zien. 

21:22 uur: De plek waar de helikopter uit voorzorg is geland, nadat de hoogspanningslijn werd geraakt, trekt veel publiek. Dat wordt met linten op afstand gehouden.

Volledig scherm
© DG

21:17 uur: In het getroffen gebied zoeken mensen hun weg om zonder elektriciteit de avond door te komen. Ieder op zijn eigen manier. Sommige bijeenkomsten gaan wel door, andere worden juist verzet:

GroenLinks Culemborg had een ledenvergadering gepland in wijkcentrum de Salaamander. ,,Omdat we niet iedereen op tijd konden bereiken zijn we er toch maar heen gegaan in het donker’’, zegt Tim de Kroon. Dat kon ook, want dankzij noodstroom kon de verlichting aan. ,,Maar omdat we ook anderen de gelegenheid willen geven mee te praten hebben we aan het begin van de bijeenkomst besloten hem te verzetten naar woensdag. 

21:15 uur: Niet overal in de vijf getroffen gemeenten is er een stroomstoring: in Meteren en Enspijk is door inwoners stroom gemeld, en ook multifunctioneel centrum De Pluk in Geldermalsen had de beschikking over elektriciteit. ,,Gelukkig maar’’, zegt facilitair manager Tilly Macleane, ,,want zo kon het avondprogramma en bijvoorbeeld de dansles en Spaanse les gewoon doorgaan.’’

21:13 uur: Op het gemeentehuis van Geldermalsen is dankzij een noodaggregaat wel stroom. Een woordvoerder van de gemeente laat weten dat verschillende medewerkers zich verzamelen op het raadhuis om te kijken wat ze kunnen doen. 

Ook bij raadslid Marinka Mulder uit Culemborg gingen van het ene op het andere moment de lichten uit. ,,Het is vooral heel donker hier. En ik krijg veel appjes van mensen die waxinelichtjes aansteken’’, zegt het raadslid, dat zelf halverwege de avond de Lekstad ontvluchtte. Voorlopig maakt ze zich er niet al te druk om. ,,We maken ons er voorlopig geen zorgen om. Koud wordt het pas na een paar dagen. Grappig was dat een van de steunfractieleden, die nu op St. Maarten is, even wilde skypen naar huis. Maar dat ging niet, niet omdat er daar problemen waren, maar omdat er hier storing was.’’

21:08 uur: De Veiligheidsregio Gelderland-Zuid raadt mensen aan elektrische apparaten die aan stonden toen de stroom uitviel uit te zetten.

21:07 uur: Woordvoerder Lenneke Duindam van de Veiligheidsregio Gelderland-zuid laat weten dat momenteel de hulpdiensten zich verzamelen op de brandweerkazerne in Beusichem. Op straat is veel politie aanwezig. 

In totaal zijn 24.450 huishoudens afgesloten van stroom. ,,Liander is bezig te ontdekken of en hoe de stroom omgeleid kan worden. ,,Er is storing in een middenstation. Normaliter staat daar negen uur voor om het te repareren. Maar in dit geval zijn de kabel ook daadwerkelijk beschadigd. We weten dus niet hoe lang het kan duren.’’ 

21:03 uur: Burgemeester Jan de Boer van Buren is onmiddellijk ter plaatse gegaan. Volgens hem heeft de Apache de stroomkabel aan de onderkant van de helikopter geraakt. Hij verwacht dat de vijf gemeenten, waaronder Tiel, Geldermalsen, Culemborg en Buren, die nu zonder stroom zitten vanavond weer elektriciteit hebben. In dit geval zou een bypass kunnen worden gemaakt, zegt hij. Het zou daarmee minder erg zijn dan de stroomstoring tien jaar geleden in de Bommelerwaard, waarbij inwoners van het gebied dagen zonder stroom zaten.

20.47 uur: De Apache wordt bewaakt door meerdere militairen. Hij staat aan de grond op ongeveer 150 tot 200 meter van de geraakte hoogspanningslijn. Of die nog intact is is niet bekend.

Boven het toestel cirkelt een politiehelikopter.

Volledig scherm
De Apache van Defensie. © DG
Volledig scherm
De Apache die in Zoelmond tegen een hoogspanningskabel vloog. © Fernando Bot/Persbureau Heitink

20.15 uur: Culemborg is helemaal zwart, zegt correspondent Bram van Schaik. ,,Op straat is helemaal niets te zien.’’ Even na 19.00 uur viel de stroom uit. ,,Ik stond in de keuken, toen moest ik op zoek naar de zaklantaarn.’’ Hij is met zijn vrouw vertrokken naar zijn zoon in Utrecht. ,,We zagen het toch niet zitten, in het donker daar.’’ Verslaggever Kim Meurs tweet een foto van een donkere straat. Nergens is licht te zien.

20.10 uur: De politie meldt op Twitter dat ze in Culemborg , Geldermalsen en omliggende dorpen extra surveilleren vanwege de duisternis.

19.45 uur: Liander meldt dat de stroomstoring rond 21.00 uur verholpen moeten zijn. De burgemeester van Geldermalsen, Miranda de Vries  zegt dat 'de storing nog wel enige uren kan duren'. Ook in plaatsen als Tiel, Culemborg en Beusichem doet de stroom het momenteel niet.

Dagen zonder stroom

Tien jaar geleden, in 2007, gebeurde een soortgelijk ongeluk in de Bommelerwaard bij Hurwenen, toen er ook een Apache-heli van Defensie tegen hoogspanningskabels vloog. Destijds zaten ongeveer 50.000 huishoudens dagen zonder stroom. Na enkele lange rechtszaken moest Defensie vier gemeenten betalen. De piloten die de Apache-helikopter bestuurden kregen eerder een taakstraf.

  1. Milan redde moeder en dochter van verdrinking en krijgt een onderscheiding

    Milan redde moeder en dochter van verdrinking en krijgt een onderscheiding

    De zeventienjarige Milan ten Broek uit Amersfoort was op zaterdag 11 november onderweg, toen bij langs de A12 bij Veenendaal een auto te water zag gaan. Milan, zelf lid van een waterpoloclub, twijfelde geen moment en redde zo het leven van Jolande en haar dochter op het nippertje van een verdrinkingsdood. Voor deze bijzondere actie ontving hij zaterdagavond een onderscheiding uit de handen van de Amersfoortse burgemeester Lucas Bolsius. Jolande bezoekt morgen haar redder om hem te bedanken.