Overprikkeld in de supermarkt.
Volledig scherm
Overprikkeld in de supermarkt. © Eigen foto

Overbelaste zintuigen zijn een regelrechte nachtmerrie

Donders WondersStel je voor dat elk detail dat je ziet, hoort, of ruikt tegelijkertijd gedachten losmaakt. Van elk kleine tekstje op een verpakking tot grote schreeuwende reclames, van gefluister dichtbij tot het verkeer in de verte… Het is simpelweg te veel om tegelijk te kunnen ervaren. Dit heet “zintuiglijke overbelasting”.

Quote

Smells like dogs, cats, deodorant, and aftershave lotion are so strong to me I can’t stand it, and perfume drives me nuts

Gillingham, G. (1995)

Een atypische zintuigelijke gevoeligheid komt niet enkel voor bij ASS, maar het is wel een veelvoorkomend symptoom. Het kan zich op vele manieren uiten; verhoogde gevoeligheid (hypersensitief), verlaagde gevoeligheid (hyposensitief), en het kan één zintuig betreffen of meerdere.

Impulsieve reacties
Over het algemeen zijn het vooral onderscheidende en wedijverende zintuigelijke ervaringen die problemen veroorzaken. Bijvoorbeeld de stem van de ober en het liedje op de radio, of het koffiearoma en de zeepgeur. Daarnaast leidt de stress die de overbelasting met zich meebrengt tot andere symptomen van ASS, zoals impulsieve reacties of repetitief gedrag.

Daarom zou het een heel goed idee zijn als we onze dagelijkse omgeving aanpassen aan ieders behoefte. Want ook mensen zonder autisme kunnen niet al die informatie verwerken; òf je neemt het allemaal waar en je brein raakt overstuur, òf je negeert alles wat niet relevant voor je is. In elk geval is een deel van de informatie nutteloos. Wat als we het aantal prikkels eens wat verlagen?

Quote

If I get sensory overload, then I just shut down; you get what’s known as fragmenta­ti­on… it’s weird, like being tuned into 40 TV channels

Gillingham, G. (1995)

Geen muziek als er al veel geluid is? Geen geurverspreider door de hele ruimte heen?

Winkelen zonder lawaai
Mensen die last hebben van zintuigelijke overbelasting vermijden doorgaans drukke plekken, waar er te veel licht, geluiden, of geuren zijn. Hierom zijn winkels, evenementen en toeristische trekpleisters begonnen met een ‘prikkelarm uurtje’, speciaal voor mensen met autisme. Gedurende dit uur worden de lichten gedimd, staat de muziek uit, is er geen reclame via de intercom en ook geen bliepende kassa. Het blijkt dat deze prikkelarme ervaringen een verademing zijn voor iedereen. Volgens het winkelpersoneel word je je er pas bewust van hoe lawaaiig het normaliter is nadat je in de stiltemodus hebt gewerkt. “Dit uur werkt kalmerend, het voelt bijna als een uur mediteren.”

  1. Het wemelt van de slakken en dit kun je er tegen doen: ‘Korrels doden slakken, maar ook egels en zanglijsters’
    PREMIUM
    7

    Het wemelt van de slakken en dit kun je er tegen doen: ‘Korrels doden slakken, maar ook egels en zanglijs­ters’

    Het regent slakken. Althans, het natte zomerweer zorgt ervoor dat het in de tuinen en op straat wemelt van deze slijmerige kruipers. Dat het slakkenweer is, moeten we maar even accepteren, zegt bioloog Gerrit Jansen uit Nijmegen. Korrels zijn voor de professionele tuinder een noodzakelijk kwaad, maar de doorsneetuinliefhebber kan beter de planten die deze dieren aantrekken gewoon opruimen.

In samenwerking met indebuurt Nijmegen

Nijmegen e.o.