'Echte ik' versus 'Virtuele ik'
Volledig scherm
'Echte ik' versus 'Virtuele ik' © Daria Nepriakhina / Unsplash

Waarom online pesten zo makkelijk is en wat we er tegen kunnen doen

Donders WondersDe anonimiteit en grote sociale afstand in hedendaagse online sociale interacties lijken wangedrag en een gebrek aan empathie te versterken. Waarom is het online makkelijker om mensen te negeren, bekritiseren of belachelijk te maken?

Dit maakt het lijden van de ander echt niet meer of minder intens. Maar onze ervaring hiervan - en dus ons gevoel van empathie - zal daardoor wel echter aanvoelen. Dit komt doordat hoe minder afstand er is tussen onszelf en het slachtoffer, hoe meer empathisch we zijn. Sociale media zijn een opvallend voorbeeld van het tegenovergestelde: meer sociale afstand en minder empathie.

Cyberpesten
Bij online interacties kan zelfs de kleinste zieke grap snel kan leiden tot dramatische gevolgen voor het slachtoffer wanneer deze uit verband wordt getrokken. Een kleine aanval kan viral gaan door het massaal delen van berichten. Dit is hoe cyberpesten ontstaat. Zie het als een systeem met een enkel slachtoffer en meerdere pestrondes.

Uiteindelijk kan het zo zijn dat het slachtoffer en de pestkoppen elkaar niet eens kennen. Maar de gevolgen kunnen dramatisch zijn. Onderzoekers werken aan een app die het mogelijk maakt nog eens na te denken voordat je een schadelijk bericht deelt. Ze lieten zien dat de meeste mensen daardoor van gedachte veranderden en toch besloten het niet online te delen.

Gedragsregels
Maar waarom doen mensen dit dan? De anonimiteit en afstand in online interacties kan de manier waarop we ons gedragen in sociale media beïnvloeden door ons te ontremmen. Sommige mensen gaven in een onderzoek toe dat ze online soms dingen zeggen en doen die ze ‘in het echt’ nooit zouden doen.

Welke gedragsregels moeten we dan volgen om te zorgen dat de “virtuele ik” overeenkomt met de “echte ik”? Misschien kunnen we beginnen door onszelf een paar vragen te stellen voordat we iets online plaatsen, zoals:

* Kan dit iemand kwetsen?
* Zou ik dit ook persoonlijk tegen iemand zeggen?
* Is mijn enige motivatie om meer likes en comments te krijgen?

Sociale media als behoefte
Dit is niet een oproep tegen sociale media, maar een uitnodiging om ons gebruik ervan te heroverwegen. De meeste mensen die op sociale media zitten geven aan behoefte te hebben aan sociale interactie, zo toont onderzoek aan.

Bijpraten met oude vrienden, de vriendengroep vergroten, werken aan een gebrek aan sociale hechting en een laag zelfvertrouwen, onderdeel uitmaken van een gemeenschap en het delen van gemeenschappelijke interesses zijn allemaal motivaties die gebruikers aangeven. In die zin is het duidelijk dat sociale media voordelen hebben, zoals in contact blijven met anderen op grote afstand of over langere tijdspannes, of op de hoogte blijven van gebeurtenissen en activiteiten.

In samenwerking met indebuurt Nijmegen

Nijmegen e.o.