Volledig scherm
De Landstraat in Bredevoort met links café De Zwaan. © DE GELDERLANDER

Boekwinkels hebben plaats middenstand ingenomen

Mooiste straatBREDEVOORT - Bredevoort is vooral bekend als boekenstad. In de Landstraat hebben de boekantiquariaten de plaats ingenomen van de middenstanders uit de jaren zestig van de vorige eeuw. Maar er wonen ook mensen, in fraaie panden waar soms het beroep van de voormalige bewoner nog is terug te zien.

De Landstraat begint bij de Munsterbrug (1929), daar waar de weg naar het oosten Misterstraat gaat heten. Wandelend in de richting van de stad, passeren we De Prins van Oranje, de korenmolen uit 1870 van de familie Woordes. In de molen wordt nog steeds graan gemalen.

Verderop zien we mooie panden. De Landstraat telt tien gemeentelijke monumenten en twee Rijksmonumenten. In de straat zitten ook veel boekwinkels waarvan enkele niet dagelijks open zijn. De liefhebber kan zijn keus maken uit de boekenstalletjes die tegen de gevel staan. Verzocht wordt het aankoopbedrag door de brievenbus te doen. De Landstraat loopt voorbij het vestingpark St. Bernardus en eindigt bij de driesprong met de Bolwerkweg en Tramstraat.  

Soldeerbout

In de gevel van de woning van Gerhard Voltman zitten accenten met groene en witte geglazuurde stenen. Boven de ramen verwijzen twee gevelstenen naar het vroegere beroep van Voltman. In de steen zijn een gasbrander, een waterkraan en en een soldeerbout afgebeeld. Voltman (inmiddels gepensioneerd), zijn vader én zijn grootvader waren installateur.

,,Mijn grootvader was hier loodgieter en koperslager. De Landstraat is één van de oudste straten in Bredevoort. Het was een doorgaande weg die hoog op een zandbank ligt, in het verleden gebruikt door handelsreizigers. Dat de weg op een zandbank ligt, bleek toen begin jaren negentig van de vorige eeuw de riolering vervangen is. In omliggende straten moest bronbemaling worden toegepast om droog te kunnen werken. Bij ons in de straat was dat niet nodig omdat het grondwaterpeil heel laag is.’’

Stadsmuur

,,In ieder huis aan de Landstraat zat in de jaren vijftig en zestig bijna een eenmansbedrijf. Nog langer geleden werd dat gecombineerd met het houden van een paar koeien en enkele varkens. Voor eigen gebruik. Dat dateert nog van de zeventiende eeuw toen de bewoners hun koetjes buiten de stadsmuur weidden en daar vaak ook een tuintje hielden’’, zegt Voltman, die als stadsgids voor de VVV bezoekers door het vestingstadje leidt. En ze daarbij ook graag meeneemt naar 'zijn' Landstraat.

Drie maanden per jaar genieten
Jan en Joke Heel even verkeren Jan en Joke Scholten in dubio of ze wel de aangewezen personen zijn om aan de serie Mooiste Straat mee te werken. ,,We wonen hier drie maanden per jaar. De overige maanden wonen we elders en verhuren we ons huis als vakantieverblijf. Maar we genieten er niet minder om.’’

De grootvader van Joke Scholten was timmerman en had in het pand zijn werkplaats. De dubbele deuren aan de zijde van de naastgelegen Officierstraat herinneren er nog aan. Jan Scholten: ,,Het pand is vooral bekend als het 'Huis van Nijman'. Hier in de werkplaats hadden ze ook twee koeien en een paar varkens en geiten. Opa was timmerman en oma was stadsboerin.’’

Brievensleuf
Het huis werd in 1929 verbouwd. Daarbij werd volgens Scholten de gevel iets naar achteren verplaatst - het stoepje aan de voorzijde geeft de oude contouren nog aan - en werd het dak verlaagd. Jan Scholten: ,,Hier in het voorraam kun je in het kozijn nog het restant van een opening zien. Dat was een brievensleuf. Erachter stond een bureau. Dan viel de post zo op het bureau van opa. In 2005 hebben wij het verbouwd.’’

Voor Jan maken de verschillende en de verspringende gevels de Landstraat tot de mooiste. Joke neigt meer naar de Officierstraat. ,,Dat straatje is net iets knusser en romantischer.’’

Alle eerdere artikelen in deze serie zijn te lezen in ons dossier Mooiste Straat.

De straat als decor van een leven
Gerhard Voor Gerhard Voltman is de Landstraat het decor van zijn leven. Het is niet alleen zijn geboortehuis maar ook het pand waarin zijn grootvader, zijn vader en hijzelf een installatiebedrijf bestierde. ,,In 1944 ben ik in dit huis geboren, heb hier op straat gespeeld en heb er later mijn bedrijf gehad. Ik heb een heel speciale band met dit huis en de straat.’’

Voor Voltman is de geschiedenis van ieder huis in zijn straat mooi, ook al omdat die aan verschillende fasen uit zijn leven zijn verbonden.

Schuilen
,,Ik heb me in de historie verdiept, omdat het me interesseert. Die verspringende lijn van de voorgevels bijvoorbeeld vind ik interessant. Heb er informatie over opgezocht. Het heeft te maken met de mogelijkheid die het ooit bood voor soldaten om het als schuilplaats te gebruiken. Soldaten konden er achter wegduiken om te schuilen voor vijandelijke kogels.’’

De belangstelling voor de geschiedenis van Bredevoort in het algemeen en de Landstraat in het bijzonder bracht Voltman tot het verzamelen van oude afbeeldingen. Ansichtkaarten van oude stadsgezichten heeft hij per straat gerubriceerd. Hij toont een verzamelalbum waarin talloze kaarten zijn opgeborgen in plastic hoezen. ,,Ik ben hier een jaar of twintig geleden mee begonnen. Het houdt de geschiedenis levend.’’

Alle eerdere artikelen in deze serie zijn te lezen in ons dossier Mooiste Straat.

In samenwerking met indebuurt Doetinchem

Achterhoek