Volledig scherm
© Mark Reijntjens

Zelfkritiek is dodelijk voor je werk

OP DE WERKVLOERWil je beter worden in je werk? Stop dan met zelfkritiek.

Stel, een kind komt thuis met een verknald wiskundeproefwerk. Veel ouders zeggen dan geruststellende dingen als 'je kunt het best' en 'zullen we even kijken hoe ik je kan helpen?' Stel, je komt thuis met een verknalde kantoordag. Veel werknemers zeggen dan verontrustende dingen tegen zichzelf als 'ik ben niet goed genoeg'.

We gunnen dat kind het gevoel van een warm bad. Maar te vaak geven we onszelf een koude douche van nutteloze zelfkritiek. Uit de psychologie weten we dat inzoomen op negatieve gedachten je problemen niet oplost. Hooguit kom je in een spiraal omlaag terecht en dat leidt tot stress. Waarom steunen we onszelf niet net zo als we anderen steunen? Het kan echt en heet in de wetenschap zelfcompassie. En dit mededogen met jezelf is beslist niet voor watjes. Kijk maar naar onderzoek naar de mentale gezondheid van Amerikaanse veteranen uit Irak en Afghanistan. 

Quote

Uit de psychologie weten we dat inzoomen op negatieve gedachten je problemen niet oplost

Soldaten die van nature waren gewapend met zelfcompassie, gingen na het slagveld niet ook nog eens met zichzelf in gevecht. Deze militairen stapten thuis gemakkelijker het gewone leven in. De onderzoekers vonden nog iets bijzonders. Zelfcompassie bleek een betere voorspeller voor het al dan niet ontwikkelen van oorlogstrauma's dan de mate waarin de soldaat aan oorlog was blootgesteld.

Andere onderzoekers keken naar eerstejaarsstudenten. Die hadden het als groentje zwaar. Voor het eerst weg van huis, geen vertrouwde vriendengroep meer en na de prima schoolcijfers bleek de universiteit toch vaak even doorbijten. De studenten leerden werken en leven met zelfcompassie en voelden zich daarna minder gestrest en zelfstandiger. Ook waren ze optimistischer en meer betrokken bij hun studie. Zo bekeken heb je met zelfcompassie altijd een loopbaancoach in je hoofd zitten.

Zelfcompassie is je persoonlijke emotionele veerkracht. Onderzoekers herkennen het als een goede manier om jezelf gerust te kunnen stellen na een nare ervaring. Zonder weg te glijden in zelfmedelijden - 'ik stond voor paal in de meeting' - want zelfmedelijden is meehuilen met jezelf. Het lucht even op, maar je wordt er geen betere werknemer van. Zelfcompassie is bedoeld om het negatieve eerlijk te onderkennen. En om dat vervolgens om te zetten in actie. Even goed bij jezelf voelen en kijken hoe het beter kan. Pas door zacht te zijn voor jezelf, kun je keihard de beste worden.