De bronzen eierstokken van Willem Reijers zijn allesbehalve onschuldig

Verborgen ParelsMuseum Arnhem is een tijd gesloten. De Gelderlander neemt een kijkje in de depots van het museum, op zoek naar verborgen parels uit de collectie. Vandaag: bronzen eierstokken.

Eigenlijk is het best een vrolijk beeld. Het heet Wachtende engel en werd in 1957 in brons gegoten door de in Arnhem geboren beeldhouwer Willem Reijers (1910-1958). Een abstract maar expressief ding, gewichtloos dansend op zijn smalle voet. Het was bedoeld voor een ziekenhuis in Helmond, als onderdeel van een fontein. Een lieve, onschuldige sculptuur.

Voortplantingsorgaan

Volledig scherm
De Wachtende Engel. © Marc Pluim

Willem Reijers had echter buiten de geneesheer-directeur van het ziekenhuis gerekend. Deze ervaren arts begreep waar hij naar keek. Niks geen wachtende engel, niks geen onschuldig expressief beeld. Deze sculptuur was een sluw versleutelde uitbeelding van het vrouwelijke voortplantingsorgaan. Een voortplantingsorgaan in actie.

Reijers’ biograaf Roel Arkesteijn wist de brief te achterhalen, waarmee het Helmondse ziekenhuis in 1957 Reijers’ ontwerp afwees. Daarin staat: ‘Het blijft interessant wat de geneesheer-directeur in uw onderwerp zag. Hij zag namelijk alle elementen van de vrouwelijke genitaliën (uterus, vagina, eileiders, een rijpe eicel en meerdere onrijpe eicellen) door u in een plastische compositie bijeengebracht. Hoewel u daar niets over schreef, moet u dit geweten hebben’.

Bronzen vagina

Dat de Wachtende engel stiekem een anatomische les bleek te zijn, was niet eens het ergste. Het beeld zou midden in een fontein komen staan. De deftige ziekenhuisdirecteuren wilden voor de deur van hun nette ziekenhuis beslist geen schuimend gesproei tegen een bronzen vagina. Ontwerp afgekeurd.

Willem Reijers is jong gestorven, een jaar na de afwijzingsbrief. Uiteindelijk heeft het ziekenhuis in 1969 toch nog een afgietsel aangekocht. Tijdens de seksuele revolutie mocht het wel. Waarschijnlijk is het exemplaar in het depot van Museum Arnhem het oorspronkelijke Helmondse beeld. Het werd in 1961 door een Arnhems bedrijf aan het museum geschonken. Ook op een begraafplaats in Bergen schijnt een duplicaat te staan. Het Kröller-Müller Museum in Otterlo heeft ook een Wachtende engel in de collectie. Blijkbaar hebben Reijers’ bronzen eierstokken zich in de loop der jaren stevig voortgeplant. Dit beeld is nu te zien in de vitrine bij het Erfgoedcentrum in Rozet.

De Gelderlander gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement. Reacties van mensen die de nickname anonymous, anoniem of een variant daarop voeren, worden niet geplaatst.

In samenwerking met indebuurt Arnhem

Arnhem e.o.