Volledig scherm
Tafereel uit de verkiezingscampagne: VVD'er Hans van Vierssen moet in Maurik zijn sandwichbord verwijderen op last van de gemeente. © Foto Raphael Drent

Waar gaan de raadsverkiezingen nu eigenlijk écht over?

De NOS meldde donderdag dat er een groot debat komt, een dag voor de gemeenteraadsverkiezingen op 21 maart. Een debat met Sybrand Buma, Mark Rutte, Jesse Klaver en nog tien landelijke kopstukken.

Het lijkt erop dat het deze verkiezingen gaat zoals het vaker gaat: de landelijke partijleiders proberen het debat te bepalen. 

Vorige week was er al een voorproefje van te zien: in een debat in Amsterdam vlogen Alexander Pechtold, Jesse Klaver en Thierry Baudet elkaar in de haren, over de vraag of mensen van Forum voor Democratische racistische uitspraken deden. Het werd groot nieuws, in het NOS Journaal en in de landelijke kranten.

Voor inwoners in dit deel van het land is dat problematisch. In deze regio kan niemand stemmen op Forum voor Democratie. De partij van Baudet doet immers alleen in Amsterdam mee en staat in Gelderland, Brabant, Limburg en Utrecht nergens op het stemformulier. 

Ook andere partijen die veel publiciteit krijgen, zien hier schaars vertegenwoordigd. Sylvana Simons staat in Amsterdam op het stemformulier, maar daarbuiten bestaat haar partij niet. De PVV doet in deze regio alleen mee in Arnhem, met een lijstje van zes kandidaten. En DENK vinden we in Arnhem en in Veenendaal, maar daarbuiten niet.

Praktische onderwerpen

Bij de gemeenteraadsverkiezingen gaat het hier om andere grootheden. De lokale partijen waren hier in 2014 de grootste stroming. Hier zijn partijen actief, met klinkende namen als Beuningen Nu en Morgen, de Dorpslijst Puiflijk Druten Zuid of om Gemeente- Jeugd- en Sportbelangen in Groesbeek. 

De gemeenteraadsverkiezingen gaan hier om heel andere onderwerpen dan je in de talkshows ziet langskomen. Praktische onderwerpen zijn het vaak, zonder ideologische achtergrond. Opvallend is dat azc's en de positie van vluchtelingen voor veel inwoners geen grote rol spelen. In 2015, toen veel asielzoekers naar Nederland kwamen, waren het nog hot items.

De meeste inwoners in deze regio wonen in kleinere en middelgrote gemeenten, waar andere onderwerpen spelen. Woningbouw is zo'n onderwerp. In de crisisjaren die achter ons liggen, werd er weinig gebouwd. Maar de behoefte aan woningen is groot. Vooral aan woningen voor jongeren en aan huizen voor mensen met een laag inkomen. Niet alleen in de grote steden, maar zeker ook daarbuiten. Dat bleek al uit een enquête die de Gelderlander in alle gemeenten hield. Het blijkt ook uit de Kieswijzer, waar in veel gemeenten stellingen over woningbouw zijn opgenomen.

Vrijwel overal wordt duidelijk dat er behoefte is aan meer woningen voor jongeren, aan meer huizen voor mensen met een laag inkomen, maar ook aan huizen die geschikt zijn voor ouderen. Partijen merken in hun antwoorden op dat het ook belangrijk is dat jongeren die huizen kunnen betalen. De flexibele arbeidscontracten die veel twintigers hebben, zijn vaak een hindernis om een hypotheek te kunnen krijgen.

Toekomst

De toekomst van kleine dorpen is een ander belangrijk onderwerp. In de enquete die de Gelderlander hield, sprong 'behoud van voorzieningen' er uit. Inwoners willen geen dorp zonder scholen, zonder winkels en zonder pinautomaten. En ze willen dat het openbaar vervoer - in veel gebieden al behoorlijk schaars - niet verder achteruitgaat. De vraag is hoe groot de rol van gemeenteraden hierbij is, en hoe groot ze hun eigen rol willen maken. Waar de ene partij zegt zich hard te willen maken voor het behoud van een pinautomaat, stellen anderen dat zij er niet over gaan en dat het aan de banken is hier zelf een besluit over te nemen.

De veiligheid van fietsers staat ook in veel gemeenten hoog op de agenda, of zou daar volgens inwoners hoog op moet staan. Fietsers moeten vaker voorrang krijgen op auto's, vinden veel mensen. De snelheid van auto's in dorpen en steden moet omlaag, vinden ook veel politieke partijen.

Lokale kwesties

Maar het gaat ook om specifiek lokale kwesties. Moet de Rijnkade in Arnhem autovrij worden? Of de Waalkade in Nijmegen? In Doesburg is de uitbreiding van transportbedrijf Rotra een heet hangijzer. Rotra is een groeiend bedrijf en wil meer goederen aan- en af laten voeren via de IJssel. Daarvoor moet twintig hectare grond in de uiterwaarden worden opgeofferd. Uiterwaarden, waarin de natuur voorrang heeft. Waar kiezen partijen voor: de groei van het bedrijf of het behoud van de natuur?

Zo hebben veel gemeenten hun plaatselijke kwesties. Neem de gemeente Ede, waar de Muur van Mussert staat. De Muur waarvoor Anton Mussert in de jaren dertig als NSB-leider zijn toespraken hield. Een zwarte bladzijde in de geschiedenis van Nederland, daar zijn alle partijen het over eens. Maar moet je die zwarte bladzijde eruit scheuren - en de Muur laten slopen - of moet je de Muur laten staan als een blijvende herinnering? De meningen zijn verdeeld in politiek Ede.

Op het platteland spelen andere onderwerpen. Daar loopt het aantal boeren terug, worden bedrijven steeds groter en blijven schuren leeg staan. De vraag is of de bedrijven nog groter mogen worden en hoe gemeenten moeten omgaan met de botsing tussen bewoners en boeren. Zo heeft elke streek, ver weg van de dynamiek van Hilversum, zijn eigen politieke landschap.

}xml:space="preserve">
Download De Gelderlander nieuwsapp!Klik hier voor iOS of hier voor Android!
De Gelderlander gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement. Reacties van mensen die de nickname anonymous, anoniem of een variant daarop voeren, worden niet geplaatst.