Volledig scherm
© ANP

Zijn er genoeg ziekenhuisbedden? En waarom wil de arts mij niet testen?

ZorgNu het coronavirus om zich heen grijpt in Nederland, groeien de zorgen. Hier beantwoorden we je vragen over de impact van het virus op de zorg. 

Zijn er genoeg ziekenhuisbedden?
Ja, nog wel. In Noord-Brabantse ziekenhuizen, waar het hoogste aantal coronapatiënten woont en verpleegd wordt, zijn speciale teams druk bezig met de scenario’s als het aantal patiënten nog verder stijgt. Dat kan twee problemen opleveren: te weinig ziekenhuisbedden op de intensive care en te weinig personeel, ook omdat medewerkers zelf ziek kunnen worden. In veel Brabantse ziekenhuizen zijn inmiddels al meerdere werknemers besmet. Zij kunnen natuurlijk niet doorwerken.

Ongebruikte vleugels van ziekenhuizen worden daarom in gereedheid gebracht om extra patiënten te huisvesten. Alles wordt in het werk gesteld om de situatie te voorkomen dat er straks keuzes gemaakt moeten worden: welke patiënten die acuut zorg nodig hebben kunnen nog wel worden opgenomen en welke niet. Diederik Gommers, voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care (NVIC), heeft al gewaarschuwd voor dat scenario. Mogelijk al binnen enkele dagen zijn de ziekenhuizen door de in totaal tweehonderd gesluisde isolatiekamers heen, waarin ernstige zieke coronapatiënten worden verzorgd, zegt hij. ,,Theoretisch gezien bereik je dat punt als Nederland 2000 coronapatiënten heeft.’’

Hoe zorgen we voor genoeg personeel?
Dat is een grote hersenkraker, niet alleen in de ziekenhuizen maar ook in bijvoorbeeld verzorgingshuizen of de thuiszorg. Nu is het met veel kunst- en vliegwerk nog wel te regelen, maar wat als ook een deel van het personeel zelf besmet raakt? Het kabinet heeft medewerkers in de zorg gevraagd om niet meer naar het buitenland af te reizen. Ook moeten ze zoveel mogelijk doorwerken. Pas als ze gezondheidsklachten in combinatie met koorts hebben - symptomen die kunnen wijzen op corona dus - wordt hen gevraagd om thuis te blijven. 

Personeel van andere afdelingen wordt in veel ziekenhuizen voorbereid om bij te springen als de situatie daarom vraagt. Niet-acute operaties en poliklinische afspraken worden door steeds meer ziekenhuizen afgezegd. Voor welke ingrepen en behandelingen dat de komende weken nog meer gaat gelden, is nog niet precies te zeggen.

Acti, de branchevereniging van zorgorganisaties, bereidde zich al eerder voor op ernstige scenario's, waarin bijvoorbeeld een hele gemeente of regio in quarantaine wordt geplaatst. Zo wordt gedacht aan een maatregel dat medewerkers van verzorgingshuizen zoveel mogelijk wordt ingezet in of dicht bij hun eigen woonplaats, zodat onnodige reisbewegingen worden beperkt.

Hoe zit het met medische de hulpmiddelen in het ziekenhuis?

Ook dat is een punt van zorg. Ziekenhuizen in het hele land hikken aan tegen een slinkende voorraad mondkapjes en desinfecterend middel, terwijl die beiden hard nodig zijn om de verspreiding van het virus over de ziekenhuisvloeren te voorkomen. Veel medische hulpmiddelen worden geproduceerd in het buitenland, bijvoorbeeld China, waardoor de levering grotendeels is stilgevallen. 

Ook het Groningse UMCG bevestigde tegenover deze site dat de voorraden opraken. ,,Alle afdelingen hebben last van het tekort aan beschermende middelen’’, zei persvoorlichter Joost Wessels van het Groningse academisch ziekenhuis. ,,Het kernteam Covid doet er alles aan om de voorraad zo goed mogelijk te verdelen.’’ De voorraad wordt ‘nauwlettend in de gaten gehouden’. ,,We vragen iedereen: ga niet hamsteren. Neem geen mondkapjes, handschoenen, sterillium of andere middelen mee naar huis.’’

Ik ben zwanger en wil in het ziekenhuis bevallen. Moet ik me al zorgen maken?
Waarover je je in elk geval geen extra zorgen hoeft te maken: het coronavirus heeft bij zwangeren voor zover bekend hetzelfde verloop als bij niet-zwangeren. Er zou ook geen verhoogde kans op een miskraam of aangeboren afwijkingen bij het kind zijn, meldt de Koninklijke Nederlandse Organisatie voor Verloskundigen (KNOV). Het virus is ook niet overdraagbaar op de ongeboren baby.

Nu de vraag: kan iedereen die dat wil, straks in het ziekenhuis bevallen? Op dit moment wel, zegt Hennie Zoontjes, woordvoerder van de KNOV. ,,Ook in Brabant zijn er nog geen problemen, vrouwen kunnen zowel thuis als in het ziekenhuis nog gewoon bevallen. Wat de komende weken gaan brengen, daar wil ik niet op vooruitlopen. Natuurlijk zorgen we wel dat we zijn voorbereid op eventuele noodscenario’s.”

Ik heb de huisarts gebeld maar die wil me niet testen op corona. Waarom niet?
Waarschijnlijk voldoe je dan niet aan de criteria die door het RIVM zijn opgesteld. Voorwaarde is dat je koorts (meer dan 38 graden) en luchtwegklachten hebt, en dat je contact met een coronapatiënt hebt gehad óf de laatste twee weken in risicogebied bent geweest. Op dit moment gelden China, Italië, Iran en Zuid-Korea als risicogebieden. Wie in zo’n gebied is geweest, maar slechts lichte klachten heeft, krijgt nog geen test, maar wel het advies om thuis te blijven.

Mogelijke patiënten die door GGD’s ook niet meer getest worden: gezinsleden van andere coronapatiënten die zelf ook klachten krijgen. Van hen is de kans zo groot dat ze ook besmet zijn, dat de moeite van een test niet meer wordt genomen.

Het is niet voor niks dat niet iedereen die dat wil getest wordt: daar is simpelweg geen capaciteit voor. Laboratoria draaien nu al overuren om alle onderzoeken uit te voeren. Bovendien is de voorraad hulpmiddelen, bijvoorbeeld de staafjes waarmee wangslijm wordt afgenomen, niet oneindig. Die moeten meestal geïmporteerd worden uit andere landen, maar levering is door het coronavirus onzeker geworden.

Bekijk hieronder onze video's over het coronavirus: