Volledig scherm
Een uitzinnige Ted-Jan Bloemen klokt in 2017 6.01,86. © ANP

Gaat de magische zes-minutengrens eraan op de 5000 meter?

VideoTijdens de WK afstanden op het recordijs van Salt Lake City zoomen wij elke dag in op de snelste tijden ooit gereden. Vandaag: de 5000 meter bij de mannen, het huidige record staat met 6.01,86 op naam van Ted-Jan Bloemen.

Door Lisette van der Geest

De geschiedenis

Andere tijd, andere omstandigheden, compleet andere situatie, maar toch: soms is het bijna ludiek om een blik te werpen op de ontwikkeling van een wereldrecord. In 1890 werd een Noor houder van het eerste wereldrecord op de 5000 meter. Oskar Fredriksen schaatste in Stockholm – een stad eveneens behorend tot het verleden van de langebaanschaatswereld – naar 9.19,8.

Dat is ruim drie minuten langzamer dan Ted-Jan Bloemen in 2017 in Salt Lake City deed. In 127 jaar ging er dus meer dan een derde van de totaaltijd af. Als het vanavond in die schaatshoofstad van Amerika heel hard gaat, wordt wellicht zelfs de zes minutengrens geslecht.

Oud-schaatser Ben van der Burg kijkt vooruit naar de WK afstanden: ‘Sven Kramer gaat stunten’

Vaak was het record op de 5000 meter in Scandinavische handen. Jaap Eden nam het in 1894 in Nederlandse handen, en hield het record meteen 17 jaar in bezit. Een blik op het recordoverzicht leert dat het wereldrecord op deze afstanden 56 keer verbeterd is. Door schaatsgrootheden als Fred Anton Maier, Geir Karlstad en Johann Olav Koss. Het laatste laaglandrecord dat tevens goed was voor een universeel wereldrecord dateert uit 1998, toen Gianni Romme tijdens de Winterspelen in Nagano zijn eigen record met 8 seconden verbeterde naar 6.22,20.

De memorabele race

Woedend was hij. De man die het wereldrecord in 2005 op zijn naam zette en de langste afstanden doorgaans domineerde. Sven Kramer was de 5000 meter. De 5000 meter was Sven Kramer. Tot Enrico Fabris tijdens een wereldbekerwedstrijd in Calgary met acht honderdsten onder het half jaar oude record van Kramer dook met 6.07,40.

Woede kan flink motiveren, zo bleek slechts een week later, toen Kramer zijn wereldrecord ten overstaan van de hele wereld terugpakte. En hoe, hij haalde met 6.03,32 ruim vier seconden van het record af. Het zou vervolgens nog tien jaar duren voordat iemand dit wist te verbeteren.

Volledig scherm
Sven Kramer na zijn daverende 5000 meter in 2005. © AP

De kans op een nieuw wereldrecord

Het huidige record staat inmiddels ruim twee jaar, in december 2017 schaatste Ted-Jan Bloemen naar 6.01,86 en dat maakt dat de grens naar de vijf minuten plots in zicht lijkt. Tegelijkertijd is een verbetering van dit record misschien wel het lastigst van alle huidige wereldrecords, het staat uiterst scherp.

Voornaamste kandidaat voor de wereldtitel is Patrick Roest, dit jaar de man van de 5000 meter, een man die in verhouding met het gros van zijn concurrentie weinig ervaring heeft op een hooglandbaan en nog nooit zijn beste vorm in Salt Lake City heeft laten zien. Ted-Jan Bloemen liet een week geleden bij de wereldbekerwedstrijd in Calgary zien weer terug te zijn op niveau na een mindere periode. En laten we Sven Kramer niet uitvlakken, de beste schaatser van de afgelopen jaren is in prima doen, zegt hij. Mits zijn kwetsbare rug hem niet precies op het laatste moment in de steek laat.

Volledig scherm
5000 meter wereldrecord © AD
Volledig scherm
Olympische medailles in 1998 met lachende schaatsers Bob de Jong, Gianni Romme en Rintje Ritsma. © ANP