Volledig scherm
De verwachting is dat Frankfurt de depositorente geleidelijk verlaagt naar -0,7 procent in de zomer van 2020. © ANP

Een negatieve spaarrente lijkt onvermijdelijk

De kans groeit dat consumenten rente gaan betalen over hun spaargeld. Dat is de verwachting nu de Europese Centrale Bank de rente nog verder wil verlagen.

De verwachting is dat de Europese Centrale Bank (ECB) de depositorente de komende maanden verder gaat verlagen. Nu is die rente al -0,4 procent en die kan mogelijk dalen naar -0,7 procent.

Elke avond moeten Europese banken hun overtollige geld verplicht stallen bij de ECB. Daar rekent de ECB depositorente voor. Enkele jaren geleden krégen de banken nog rente over dat geld, maar nu moeten ze daarvoor betalen (de genoemde rentegetallen zijn immers negatief). De ECB hoopt op die manier te bereiken dat de banken het geld zullen uitgeven in plaats van op te potten.

Maar in het geval van Nederland lijkt dat niet te lukken. Per saldo stallen de Nederlandse banken zo’n 138 miljard euro aan overtollig kasgeld bij de ECB. En dat kost ze ruim 500 miljoen euro per jaar aan rente. Als de rente nog negatiever wordt, kan die rekening oplopen tot ruim één miljard.

Spaargeld

Een deel van dat overtollige geld is spaargeld. Banken klagen al langer dat ze geld toeleggen op de minimale rente die ze spaarders uitkeren. Sommige banken, met name Zwitserse, rekenen vermogende klanten al een negatieve rente over hun spaargeld. Maar alle spaarders geld vragen durft nog geen bank.

Nog niet, verwachten analisten die het Financieele Dagblad heeft gesproken. Als de rente nog verder daalt, zal een negatieve spaarrente onvermijdelijk worden, denken ze. Tot voor kort was het uitgesloten dat de banken geld zouden vragen voor spaargeld. Maar onlangs riep ING-topman Ralph Hamers dat een negatieve spaarrente misschien nodig zal zijn in de toekomst.

Nieuw geld

Elwin de Groot, econoom bij de Rabobank, ziet het probleem nog groter worden. ,,De ECB heeft heel veel geld in het financiële systeem gepompt. Veel van dat geld komt bij Nederlandse banken terecht. Die staan te boek als veilig en betrouwbaar, dus daar wil iedereen zijn geld stallen.’’ Nu de ECB heeft aangekondigd opnieuw geld in de economie te gaan pompen, is de kans dus levensgroot dat er nog meer geld richting Nederland stroomt. En dat gaat de banken nog meer geld kosten als de rente verder daalt.

In feite draait de Nederlandse spaarder dan op voor het geld dat ECB-president Mario Draghi over Europa uitstrooit. De vraag is wat er gebeurt als de spaarrente negatief wordt. Geld van de bank halen is gemakkelijk gezegd, maar spaargeld thuis bewaren heeft ook risico’s. Het geld kan gestolen worden of verloren gaan bij een woningbrand.

De dalende rente heeft natuurlijk ook voordelen. Lenen wordt goedkoper, zoals mensen die een hypotheek willen afsluiten de afgelopen tijd gemerkt hebben. Maar voor spaarders en pensioenfondsen zijn de gevolgen desastreus. Pensioenfondsen waarschuwen dat er door de lage rente mogelijk tot wel 10 procent gekort moet worden op de pensioenen.

Kijk hier welke impact je spaargeld op de toekomst heeft: