Een 737 Max in productie in Boeings vliegtuigfabriek in Renton, Washington.
Volledig scherm
Een 737 Max in productie in Boeings vliegtuigfabriek in Renton, Washington. © EPA

Voormalig Boeing-manager: Ramptoestel 737 MAX moest zo goedkoop en snel mogelijk de lucht in

Boeings zorgenkindje, de 737 MAX, staat al bijna een jaar aan de grond. Bij twee ongelukken met het gloednieuwe toestel kwamen 346 mensen om het leven. Technische malheur zorgde keer op keer voor nieuwe vertraging bij testen met het vliegtuig. Vorige maand liet de vliegtuigbouwer weten het kalenderjaar met verlies af te sluiten. Voor het eerst in ruim 20 jaar ging Boeing voor 1 miljard het rood in. Nu blijkt dat ook bij de ontwikkeling van het toestel geld mogelijk een fatale rol heeft gespeeld, meldt televisieprogramma Zembla vanavond.

,,Tijdsdruk bracht de veiligheid mogelijk in gevaar”, zegt voormalig Boeingmanager Adam Dickson, die ook aan de geplaagde 737 Max heeft gewerkt. Vanuit de top van Boeing zou grote druk op de medewerkers zijn uitgeoefend om het vliegtuig zo goedkoop en zo snel mogelijk op de markt te krijgen. ,,Bij de productie waren kostenbesparingen uiterst belangrijk’’, verhaalt Dickson, volgens wie elke afdeling ‘een bepaalde hoeveelheid geld uit het vliegtuig moest halen’. 

Dickson, die 30 jaar als technisch manager voor de vliegtuigfabrikant werkte, zegt: ,,Wanneer tijdsdruk wordt uitgeoefend om kosten te verlagen en er een gebrek aan middelen is om het werk echt goed te doen, kan dat van invloed op de veiligheid zijn geweest.’’ De Boeingchef nam vorig jaar ontslag omdat er naar zijn mening te veel nadruk op commercie en kostenbesparingen was komen te liggen. ,,Kosten en het schema waren altijd al leidend, maar dit maakt de laatste tien jaar deel uit van een culturele verandering bij Boeing.’’

Quote

Bij de productie van de 737 Max waren kostenbe­spa­rin­gen heel belangrijk

Adam Dickson, Oud-technisch manager Boeing
Een technicus aan het werk onder de neus van een Boeing 737 Max.
Volledig scherm
Een technicus aan het werk onder de neus van een Boeing 737 Max. © AP

18,6 miljard kosten

Quote

Boeing was meer door tijd gedreven dan door veiligheid

Steve Marks, Advocaat nabestaanden crash

Boeing schat de totale kosten voor het aan de grond houden van de 737 Max inmiddels op 18,6 miljard. Dat geld gaat op aan compensatie van luchtvaartmaatschappijen en het bijstaan van gezinnen en gemeenschappen die getroffen zijn door de crashes met de twee toestellen van dit type. Een van de nabestaanden is de Nederlandse Huguette Debets. De vader van haar drie jonge kinderen overleed bij de crash in Ethiopië. Zembla volgt Debets in haar juridische strijd tegen Boeing.

Volgens advocaat Steve Marks is er ‘geen twijfel’ dat Boeings bezuinigingen ten koste van de veiligheid gingen. Marks staat honderd nabestaanden bij in hun procedure tegen de Amerikaanse vliegtuigbouwer. ,,Boeing was meer door tijd gedreven dan door veiligheid’’, zegt de jurist. Dickson onderschrijft die stelling. ,,Ik geloof dat de 737 Max te snel op de markt is gebracht. De klant wilde het heel, heel snel.’’ Hij voelde de druk om het toestel in de lucht te krijgen, en moest naar eigen zeggen ‘de documentatie voor certificering bespoedigen.’’

Ook docent luchtvaarttechniek Joris Melkert van de Technische Universiteit Delft bevestigt de haast die Boeing had om de 737 Max af te leveren. ,,Concurrent Airbus lag voor in de ontwikkeling en had zijn nieuwe vliegtuig al grotendeels ontwikkeld’’, weet Melkert. ,,Ja, zeker hadden ze haast, de Airbus verkocht fantastisch.’’ In een reactie op de uitspraken laat Boeing weten niet bezuinigd te hebben op de ontwikkeling van de 737 Max. ,,Veiligheid is altijd de eerste prioriteit.’’

Zembla: De fatale fouten van Boeing - vanavond om 20.25 op NPO2

Dennis Muilenberg, oud-topman van Boeing, stapte eind vorig jaar op in de nasleep van de technische problemen met de 737 MAX. Bekijk hieronder een video hierover.