Volledig scherm
Joy Delima. © Marina Popova

Bang voor al die boze mensen



Bent u boos, teleurgesteld of juist tevreden over hoe we het hebben geregeld in Nederland? Op deze pagina krijgt u het woord. Vandaag een interview met Joy Delima, 22 jaar, student op de Toneelschool in Arnhem.

Er zijn heel veel mensen boos, en daar is de Arnhemse Joy Delima nou juist bang voor. 'Ik ervaar een angst die ik misschien nog niet eerder op deze manier heb ervaren', schreef ze op Facebook.

'Hier geboren'
Joy Delima (22) voelt zich zwart. Ze is het ook, maar ze voelde haar huidskleur nooit zo sterk als nu. Ze leest en hoort telkens mensen praten over 'al die mensen die hier komen wonen en dan onze tradities veranderen'. Delima zucht. „Ik ben hier niet komen wonen, ik ben hier geboren. Door de zwartepietendiscussie lijkt het alsof de ware aard van sommige mensen bovenkomt.”

Wit? Toeval!
Een jaar geleden verhuisde Delima van Rotterdam naar Arnhem, vanwege haar studie aan de Arnhemse Toneelschool. Van een multiculturele smeltkroes kwam ze terecht in een wit toneelwereldje. Ze is de tweede zwarte vrouw ooit op de Arnhemse toneelacademie, een hbo-instelling die toch al sinds 1956 acteurs aflevert. Dat is toeval, zegt het bestuur van de school. Er waren in het verleden weinig aanmeldingen van mensen met een niet-Nederlandse achtergrond. Maar het zet Delima aan het denken, als ze langs de wand loopt waar foto's hangen van alle afgestudeerden van de toneelschool. Waarom zijn er zo weinig zwarte acteurs? Vermindert dit mijn kans op werk in deze sector? Hoe zien anderen mij? Staat kroeshaar onprofessioneel?

Roots
En dan de wereld, die verandert intussen ook. Donald Trump werd verkozen tot president van Amerika. Geert Wilders zegt dat ook in Nederland 'de stem van het volk kan winnen van de politieke elite'. „Ik ervaar een angst die ik misschien nog niet eerder op deze manier heb ervaren. Wat is mijn cultuur? Wat betekent mijn kleur in deze wereld? Als ik er echt iets aan wil doen, is dat dan veilig? Of word ik dan vriendelijk verzocht terug te gaan naar mijn eigen land? En welk land is dat dan, als dochter van een Surinaamse moeder en een vader, geboren op Curaçao, met Curaçaose, Venezolaanse en Colombiaanse roots?”

Voelen
Delima stoort zich steeds meer aan mensen die even willen voelen aan haar kroeshaar. Dat gebeurt haar soms zo'n drie keer op een dag. Om die reden gaat ze dan ook niet graag naar dorpjes. „Ik bezocht eens een klein dorp in Zeeland. Ik werd overal nagestaard. Dat vond ik heel pijnlijk. Ik geloof niet dat het de eerste keer is voor die mensen dat zij een zwart persoon zien. Zeker niet anno 2016.”

Zwarte Piet
Delima vond Zwarte Piet als kind al niet leuk. Ze denkt er nu nog zo over. Ze draagt rode lippenstift en gouden oorbellen. „Als ik dan in de spiegel kijk, vraag ik me af waarom andere mensen niet zien dat Zwarte Piet op zwarte mensen is gebaseerd.”

Als Delima duidelijk maakt dat ze zich stoort aan grappen over haar huidskleur, wordt ze gezien als aansteller. „'Ik bedoel er toch niks mee', hoor ik dan. Of 'andere zwarte vrienden van mij vinden dat niet erg'.”

Tradities
De oplossing? „Kennis. Als iedereen de hele geschiedenis van Nederland leert, dan verwacht ik meer begrip. Over tradities die terugverwijzen naar de slavernij, over de reden waarom migranten in het verleden naar Nederland zijn gekomen en de rol die Nederland zelf in de wereld heeft gehad. Die kennis moeten we combineren met luisteren. Naar elkaar.”