Volledig scherm
Het aantal aanvullende operaties na het verwijderen van darmkanker in een vroeg stadium kan fors omlaag © Thinkstock

Onderzoek UMC: Aantal aanvullende operaties darmkanker kan helft omlaag

Een groot deel van de patiënten bij wie in een vroeg stadium darmkanker via een kijkoperatie is weggehaald, hoeft mogelijk niet meer onder het mes. Dertien Nederlandse ziekenhuizen denken dat dankzij een nieuwe rekenmethode een aanvullende operatie nog slechts in een op de drie gevallen nodig is. 

Volledig scherm
MDL-arts Leon Moons. © UMC Utrecht

Het blijkt in de praktijk moeilijk om te bepalen wie er na een kijkoperatie kans op uitzaaiingen heeft en hoe groot die kans is. Artsen nemen daarom het zekere voor het onzekere en voeren bij ongeveer 65 procent van de patiënten een tweede operatie uit. Achteraf wordt, na bestudering van het weefsel, pas duidelijk of die tweede operatie nodig was.

De deelnemende ziekenhuizen hebben stukjes weefsel van vroege kanker in darmpoliepen, met een gesteelde vorm, aan een nader onderzoek onderworpen. Aan de hand daarvan is gekeken welke kenmerken op uitzaaiingen naar de lymfeklieren duiden. Met 
de rekenmethode die uit dat onderzoek kwam, kan het aantal vervolgoperaties met de helft worden verminderd.

Niet overbehandelen

,,Het bevolkingsonderzoek naar darmkanker heeft ervoor gezorgd dat we veel patiënten zien met een aandoening in een vroeg stadium. Het is belangrijk dat we voorkomen dat die patiënten overbehandeld worden, met name in hun belang, maar natuurlijk ook vanuit het oogpunt van kostenbeheersing'', zegt maag-darm-leverspecialist Leon Moons van het UMC Utrecht.

Moons stelde al in 2016 dat veel patiënten, bij wie darmkanker in een vroeg stadium wordt behandeld, onnodig worden geopereerd. ,,Omdat het niet altijd duidelijk is of er uitzaaiingen naar de lymfeklieren zijn, krijgen veel mensen na een verwijdering van een kwaadaardige poliep tijdens een darmonderzoek een aanvullende darmoperatie om de lymfeklieren weg te halen'', schrijft hij op de site van de maag-lever-darmstichting.

 In het onderzoek, waaraan naast Moons ook promovendus Yara Backes en patholoog Miangela Laclé van het UMC Utrecht meewerkten, werd weefsel van 708 reeds geopereerde patiënten bestudeerd. Op basis van de nieuwe rekenmethodiek, waarin onderscheid wordt gemaakt tussen vijf verschillende factoren, wordt nog maar 32,5 procent van de patiënten doorverwezen voor een aanvullende operatie. 
Jaarlijks krijgen ruim 15.000 Nederlanders de diagnose darmkanker.