Volledig scherm
De Maria Valentine, de ochtend na de aanvaring met de stuw in Grave. © SK-Media

'Ontsnapt aan ramp bij stuwongeluk'

GRAVE/NEDERASSELT - Nederasselt en Grave zijn op 29 december ontsnapt aan een ramp. Dat zegt calamiteitenexpert Paul Scheepers, als toxicoloog verbonden aan het Radboudumc. Die avond voer een met benzeen geladen tanker in dichte mist dwars door de stuw bij Grave. Het schip viel drie meter naar beneden en brak wonderwel niet.

"Het meest reële gevaar die avond was het ontsnappen van een giftige gaswolk", stelt Scheepers. "De weersomstandigheden waren zeer ongunstig: het was mistig, er was weinig wind, de dichtheid van de benzeenwolk zou hoog gebleven zijn. Binnen naar schatting twintig of dertig minuten zou deze wolk gezien de windrichting het dorp Nederlasselt hebben bereikt. Dat zou tot ernstig letsel hebben geleid. De bemanning van de tanker zou het niet hebben overleefd."

Het ongeluk gebeurde om 19.30 uur. Door de mist en door miscommunicatie wisten de hulpdiensten urenlang niet wat er precies op de Maas was gebeurd, blijkt uit een reconstructie van De Gelderlander. Aan Gelderse zijde is de bevolking überhaupt niet gealarmeerd. In Grave gebeurde dat pas om 23.49 uur via sms en internet, bijna vierenhalf uur na de botsing. Scheepers: "Er had veel eerder en veel groter opgeschaald moeten worden."

Een zeldzaam maar niet ondenkbaar scenario, is het risico op een zware explosie door het ontbranden van de gaswolk, zegt Scheepers. "In de eerste uren na de aanvaring was de situatie het meest kritiek, omdat nog niet duidelijk was of er gas ontsnapte (wat niet zo was, red.). De explosie zou met een enorme schokgolf gepaard zijn gegaan, vergelijkbaar met de kracht van de vuurwerkramp in Enschede."

Over de omvang van de milieu-schade die zou zijn ontstaan in geval van een grote lekkage, verschillen deskundigen van mening. Als de 2,5 miljoen liter benzeen in één keer de rivier in was gestroomd, zou de Maas 'van Grave tot aan Rotterdam een dode rivier zijn geworden', zegt Ira Helsloot, hoogleraar Besturen van Veiligheid aan de Radbouduniversiteit in Nijmegen. Maar chemicus dr. Tom Bloemberg (ook Radbouduniversiteit) denkt dat de sterfte beperkt zou zijn gebleven tot Grave en een gebied van enkele kilometers stroomafwaarts.

De tanker die door de stuw in Grave schoot, bleek dubbelwandig te zijn. "Dat is een groot geluk geweest", zegt de Delftse professor Kaminski, expert op het gebied van de kracht van schepen. Ook lag de benzeen opgeslagen in aparte, extra beveiligde compartimenten.

Maasland