Jongeren met beperking massaal thuis, inzet gemeenten faalt: ‘Achterdochtig en bedreigend’

Gemeenten slagen er onvoldoende in om jongeren die van het voortgezet speciaal onderwijs afkomen aan het werk te krijgen. Bijna 40 procent van de jongeren met een beperking zit thuis zonder uitkering, terwijl zij wel willen werken of aan een opleiding willen beginnen.

Dat blijkt uit een rapport van de onderwijsinspectie en een enquête van de FNV. De vakbond vindt dat de Participatiewet, waar sinds vijf jaar ook mensen met een arbeidsbeperking onder vallen, op veel terreinen niet goed heeft uitgepakt.

Veel jongeren met een beperking die naar het voortgezet speciaal onderwijs (VSO) zijn gegaan, vallen daarna in een zwart gat. ,,Zij zouden door moeten stromen met begeleiding naar werk of naar een vorm van vervolgonderwijs”, zegt Erna Bosschart van de FNV. ,,Maar dat gebeurt dus vaak niet.”

‘Ze vinden die baan niet zonder hulp’

Gemeenten laten sinds de invoering van de Participatiewet steken vallen, vindt de vakbond. ,,Kinderen die een arbeidsbeperking hebben, gingen vroeger de Wajong in. Maar dat kan niet meer, want daarvoor moet je 100 procent afgekeurd zijn”, zegt Bosschart.

‘Beschut werk’, een beschermde werkomgeving voor mensen met een arbeidsbeperking, bestaat nog onvoldoende. En de sociale werkplaatsen zijn op slot gegaan, stelt de bond vast. ,,Maar deze jongeren hebben nog steeds recht op werk. Bovendien is er een zorgplicht vanuit de gemeente, ze vinden die baan niet zonder hulp.”

Achterdocht en een bedreigende toon

Volledig scherm
Met een valselijk verkregen kaart konden bezitters vijf jaar overal parkeren © anp

Sinds de wetswijziging moeten bijstandsgerechtigden strenger benaderd worden. Dat leidt vaak tot een ‘onprettige bejegening’, concludeert de FNV. Er is vanuit de gemeenten vaak sprake van ‘achterdocht en een bedreigende toon’, blijkt uit de enquête.

Bovendien voelt 40 procent van de respondenten zich gekleineerd. Gemeenten scoren overall dan ook onvoldoende met een 4,5 als rapportcijfer.

De vakbond vindt dat er meer aandacht moet zijn voor jongeren die van het VSO afkomen. Zij zouden beter begeleid moeten worden bij de overgang van school naar school, werk of dagbesteding.

Nu zit bijna 40 procent van deze jongeren direct na de opleiding thuis, zonder werk of uitkering. ‘Een hardnekkig vooroordeel is dat bijstandsgerechtigden niet willen werken’, stelt de bond. ‘Maar dat geldt slechts voor een enkeling. Meer mensen aarzelen of zijn moedeloos. Maar verreweg de grootste groep zegt ronduit: ja.’