Najagen

De lezers van deze stukjes weten het: als er weer eens iets wordt gezegd of gedaan dat met geluk te maken heeft, zit ik er bovenop. Dat komt omdat ik aan het bestaan van geluk twijfel. En dat komt weer doordat ik nog nooit iemand ben tegengekomen die weet wat geluk is, die het kan definiëren, oproepen en vasthouden.

In het beste geval bestaat geluk achteraf, als een constatering dat je toen-en-toen gelukkig was, terwijl je het op dat moment niet eens in de gaten had. 

Nu komt er een toneelstuk over geluk van de Toneelschuur Haarlem. Regisseur Nina Spijkers maakt het stuk samen met vier acteurs. Al pratende en denkende is een tekst ontstaan. Die geeft aan dat geluk de nieuwe religie is. Al kun je geluk ook kopen in de winkel. Of aanleren, oefenen en trainen. Of najagen. Vooral dat laatste.

Net als Spijkers vraag ik mij af waar dat bezeten en verbeten najagen van geluk vandaan komt en waarom het nodig zou zijn. En net als haar denk ik dat het najagen van geluk door de sociale media wordt verhevigd. Want daar krijg je voortdurend de indruk dat de anderen gelukkig, creatief, jeugdig en vitaal zijn, maar dat jij het (nog) niet bent. En net als Spijkers denk ik dat het om schijngeluk gaat, om gevoelsmatige nep en emotionele fake.

Verwijzend naar de Russische toneelschrijver Anton Tsjechov, zegt Spijkers dat als je doordenkt over geluk en vooral over het najagen ervan, je onherroepelijk bij het tegendeel ervan uitkomt, bij verdriet, ongeluk en rouw. Wat mij betreft zijn dat de dingen die het wezen van het bestaan en de zin van het leven uitmaken.

Hoe gek het ook klinkt: dat wat echt telt kost pijn en moeite, komt niet vanzelf, en doet zich altijd als mismoed, ongemak en tegenslag voor. Als je het klaarspeelt daarmee om te gaan en er vrede mee te hebben, ben je al een heel eind.

Zo gaat dat in het leven: je moet zo ver mogelijk zien te komen, in het besef dat je nooit ver genoeg komt. 

We moeten af van het therapeutisch omwoelen van ons gemoed in de hoop er iets te vinden dat er niet is. Als je je verlangens naar het onbestaande vervangt door redelijkheid en werkelijkheidszin, leef je het leven ten volle. 
Later blijkt dat het geluk te zijn dat je niet eens in de gaten had.

Volledig scherm
Jo Wijnen. © Foto Joost Hoving
De Gelderlander gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement. Reacties van mensen die de nickname anonymous, anoniem of een variant daarop voeren, worden niet geplaatst.

Columns