Twee zielen

columnDat doen we allemaal: door de ogen of met de blik van iemand anders - vooral van degene van wie we houden - naar onszelf kijken. Om meteen te ontdekken dat het niet kan. Hoe hoog ontwikkeld je inlevingsvermogen, je empathie ook is, je kunt jouw wereld en werkelijkheid nooit vanuit of via de ander waarnemen.

Volledig scherm
Jo Wijnen. © Foto Joost Hoving
Quote

Je moet de beperkin­gen aanvaarden die de ander ten opzichte van jou heeft

Je kunt de ervaringen van de ander niet ervaren, je kunt je ook geen mening vormen van hoe de ander zijn mening vormt. Dat geeft de betrekkelijke ontoereikendheid van elke (liefdes)relatie aan. Je moet het doen met hoe jij denkt dat de ander jouw beleeft. En die ander moet het op zijn beurt doen met hoe hij denkt dat jij hem (of haar) beleeft. Er is dus sprake van een wederzijdse onbereikbaarheid.

Toen je jong was, kon je volstaan met de mededelingen die je geliefde over jou deed, over wat zij van jou dacht te weten en over hoe zij haar gevoelens voor jou uitdrukte. Nu weet je dat de mededelingen en gevoelens van de ander noodgedwongen onvolledig zijn: een incomplete weergave van wat die ander voor jou voelt, over hoe ze jou ervaart en beleeft. Jij op jouw beurt denkt de ander door-en-door te kennen, maar je kent alleen maar haar reacties, meningen, karaktertrekken, humeuren en manieren van doen. Je gaat houden van hoe zij is, in plaats van wát zij is.

Het diepst van de ziel, de geest, het gemoed, het innerlijk en het onderbewuste van de ander blijven voor jou goeddeels verborgen. Je moet het doen met de buitenkant van het binnenste, met het uiterlijk van het innerlijke. Je moet de beperkingen aanvaarden die de ander ten opzichte van jou heeft. Daarin schuilt de waarde van de liefde van de ander voor jou. Maar daarin schuilt ook de waarde van de liefde van jou voor de ander. Het ideaal is dat je de ander moet kunnen zijn en de ander jou moet kunnen zijn: twee zielen in een lichaam, zoals een oude wijsgeer zei. Of dat je zoveel van de ander houdt dat je in staat bent door zijn of haar ogen jezelf te zien en te begrijpen.

Vergeet het maar! Want het ware ideaal is dat je inziet dat de ander nooit jou kan zijn en jij nooit de ander. Die wederzijdse ontoereikendheid is de liefde zelf. Dat wat te wensen overlaat is het beste dat een mens zich kan wensen.

De Gelderlander gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement. Reacties van mensen die de nickname anonymous, anoniem of een variant daarop voeren, worden niet geplaatst.
  1. Zegeningen
    PREMIUM
    Column

    Zegeningen

    Volgens de oude, grimmige, dwarse, nurkse, sarcastische, maar ook wijze Arthur Schopenhauer (1788-1860) zijn jeugd, gezondheid en vrijheid de drie zegeningen van het leven. Maar hij vond dat we ons pas van die zegeningen bewust worden als we ze niet meer hebben. 'Ons bestaan is op die momenten het gelukkigst als we er het minst van merken', schrijft hij. Want als je gezond bent, sla je er geen acht op. Als je jong bent heb je het niet in de gaten. En als je vrij bent heb je er geen weet van.

Columns