Volledig scherm
Sid Lukkassen. Foto: Theo Kock © DE GELDERLANDER

Sid Lukkassen uit Duiven wordt bewierookt én verguisd

DUIVEN - Een jong gemeenteraadslid uit Duiven maakt landelijk furore. Sid Lukkassen (VVD) ontwikkelt zich tot een van de ideologen van rechts Nederland. Zijn fans dwepen met hem, maar tegenstanders noemen hem een warhoofd.

Van Sid Lukkassen hoor je zelden iets in de gemeenteraad van Duiven. Veel vergaderingen gaan voorbij zonder dat de 30-jarige VVD'er zijn microfoon aan heeft gezet. Geregeld kijkt hij op zijn smartphone en verstuurt hij sms'jes.

En toch: hoe onzichtbaar Lukkassen ook is in de raad, hij geldt als een rijzende ster. Zijn boek Avondland en identiteit is een Geheimtipp in rechtse kringen. Onlangs verdedigde hij in Buitenhof de stelling dat links eropuit is de westerse beschaving te vernietigen. Het socialisme, het feminisme, de strijd tegen racisme, de homobeweging – het maakt volgens Lukkassen allemaal deel uit van een vernietigende linkse ideologie, het cultuurmarxisme. En al is hij een VVD'er, hij is vooral populair onder aanhangers van Thierry Baudet en zijn Forum voor Democratie.

Warhoofd

Lukkassen wekt woede op. Tegenstanders noemen hem een doorgedraaide complotdenker of, in het beste geval, een totaal warhoofd. Geert-Jan Schrijner, fractievoorzitter van de VVD in Duiven, vindt Lukkassen zeker geen warhoofd. Al erkent hij dat hij de filosoof die zijn fractiegenoot tevens is, niet altijd kan volgen. ,,Sid is erg belezen en citeert soms mensen die ik niet ken. Hij denkt sneller dan hij praat.”

In discussies verbindt Lukkassen alles met alles en citeert hij te pas en te onpas de meest uiteenlopende wijsgeren. Aanhangers vinden hem een briljant filosoof, anderen typeren hem als een omgevallen boekenkast. Anne Fleur Dekker, een linkse activiste en opiniemaker, vindt Lukkassen onnavolgbaar. ,,Maar ik zou hem niet als gevaarlijk willen betitelen. Wel kan zijn visie gevaarlijk worden als anderen zijn boek gaan lezen en er iets ‘verkoopbaars’ uit destilleren en dit mensen in hapklare brokken voorzetten.’’

Avondland en identiteit las Dekker helemaal uit. ,,Daarin schrijft Sid onder meer dat Noordwest-Europa veel verhevener is dan andere culturen. Maar hij heeft hier te veel over nagedacht en er te veel bij gehaald, waardoor geen zuiver beeld geschetst wordt. Dan voert hij een Griekse filosoof op en vervolgens citeert hij uit een vijf jaar oude Libelle.’’

'Rechtse evenknie'

Bas Elfrink was van 2006 tot 2010 wethouder in Duiven voor GroenLinks. Hij herkent wel iets van Lukkassen in zichzelf. Begin jaren 80 was Elfrink extreemlinks; hij wilde niet het leger in, werd totaalweigeraar en ging zelfs in hongerstaking om maar niet onder de wapenen te hoeven. Elfrink is inmiddels 55 en veel milder. ,,In mijn jongere jaren bracht ik alles in verband met het militarisme, dat ik verafschuwde. Het was denken in complottheorieën, een tunnelvisie die ik bij Sid terugzie. Hij gaat ergens van uit en wil dit met alles onderbouwen. Als ik Sid lees of beluister, is het alsof ik mijn rechtse evenknie zie.’’

In zijn boek schrijft Lukkassen dat de blanke heteroman 'de boeman van de geschiedenis' is, omdat Europa door christendom, kolonialisme en socialisme 'een obsessie met slachtoffers ontwikkelde'. 'In het christendom ligt meer dan in andere religies een nadruk op nederigheid, medelijden en de eigen zondigheid. Dit verklaart hoe feminisme en militant antiracisme in de jaren 60 zo gemakkelijk wortel konden schieten. Dit alles schaar ik onder de noemer cultuurmarxisme – een beweging die zich aangetrokken voelt tot alles wat zwak en weerloos lijkt. Daarentegen schrikt alles wat kracht en autoriteit uitstraalt cultuurmarxisten af.'

Daar denkt Lukkassens uitgever, Tom Zwitser van De Blauwe Tijger, anders over. ,,Sid is jong en zou zijn denken wat meer kunnen disciplineren, maar ik vind zijn visie zeer origineel. Soms zie je hem een spoor bewandelen maar later merk je dat hij dat toch aangepast heeft, of soms een heel andere weg heeft ingeslagen. Laten we wel wezen: daar is hij filosoof voor... Filosofen zijn hun hele leven bezig om hun denken consistent te maken – en soms betekent dat: dode paden opgeven en nieuwe bewandelen.”

Geen radicaal

Zwitser kent Lukkassen goed maar vindt hem 'zeker geen' rechtsradicaal, zoals sommigen de Duivenaar typeren. ,,Sid is een rechtse VVD'er maar zeker niet extreemrechts. En nee, ik ben níet bevooroordeeld, want ik geef publicaties van zowel rechtse als linkse denkers uit. Ik zie rechts trouwens niet zo snel de voordeur bekladden bij bijvoorbeeld Alexander Pechtold zoals links dat deed bij Thierry Baudet. Dat is bij de linkse onderzoeksgroep Kafka wel anders. Links zou veel meer verantwoordelijk moeten zijn voor zijn militante strijders en hun geweldspotentie.”

Europese Unie

De islam speelt ook een rol in Lukkassens denkwereld. Hij is er geen fan van. Van de Europese Unie evenmin. Zoals hij het zelf formuleert: ,,De EU is terecht begonnen als project om de geopolitieke relevantie van Europese landen te waarborgen in een multipolaire wereldorde. Van een eendrachtig buitenlandbeleid is geen sprake. Men blaast eerst Libië op waarmee een redelijk stabiele deal was. Vervolgens komt een enorme migratiestroom op gang. Dit geeft Turkije een mes in handen om op de keel van de EU te zetten. Ondertussen kijken Europese leiders weg van de factor islam in z'n geheel. Critici worden weggezet als xenofoben en tegelijk maken de EU-leiders ruzie met landen als Polen en Hongarije. Het is geen geopolitiek realisme maar van-de-hak-op-de-takbeleid.’’

De EU... De ironie wil dat Brussel mogelijk de reden is dat Lukkassen stopt als raadslid. Niet de politiek maar de liefde voert hem naar de Belgische hoofdstad. Lukkassen heeft sinds eind 2012 een relatie, en zijn vriendin heeft een goede baan in Nederland opgezegd voor een betere in... Brussel. Lukkassen waagt zich daarmee in het hol van de EU-leeuw, al gaat hij ervan uit dat hij daar geen politiek baantje krijgt. ,,Omdat ik kritisch en doortastend ben.’’

Liemers