Volledig scherm
Verslaggever Tosca de Jong. © AD/Tosca de Jong

Vleeseter Tosca (33) probeerde het: een maand lang eten als vegan

Helemaal niks van een dier eten is hip, maar eet je dan wel lekker en gezond? Voorafgaand aan de Nationale Week Zonder Vlees deed journalist Tosca de Jong (33) uit Utrecht een experiment. Zou het lukken om een máánd alle dierlijke producten te laten staan?

Niemand kijkt mij vreemd aan als ik zeg dat ik een maand geen vlees of vis eet. Als ik erbij vertel dat ik ook afzie van boter, kaas, melk, eieren en honing, dan is het een ander verhaal.

Wie alleen maar plantaardig eet en geen leren riem, jas of schoenen draagt, is veganist. De hippe term is vegan. En er zijn er in ons land al 100.000 van. Voordat ik overstap op een dierloos menu wil ik eerst uitzoeken hoe moeilijk zo’n leefstijl is. Dertig dagen, dat moet te doen zijn. Denk ik vooraf.

Volledig scherm
Maaltijd die Tosca de Jong maakte in haar veganmaand. © Tosca de Jong

Op dag één, als ik aan een boterham met kaas zit, vraag ik me af wat er aan broodbeleg overblijft. Humus en avocado vervangen de kaas uitstekend, maar of mijn favoriete broodjeszaak avocado’s in huis heeft? Ik betwijfel het. Voor het avondeten maak ik die eerste dag pasta met veel groente, kappertjes en olijven. Heerlijk, ik mis niks. In de dagen die volgen, na de zoveelste boterham met humus, wordt me duidelijk dat werkelijk bijna overal dierlijke producten in zijn verwerkt.

Vislijm

Wist je dat er vislijm of eiwit wordt gebruikt om wijn en bier helder te krijgen? Dat er in paprikachips karnemelkpoeder zit? Ik schrik ervan. Ik lees alle etiketten in de supermarkt en vooral bij de koekjesafdeling zakt de moed me in de schoenen. Een speculaasje kan ik wel vergeten: scharrelei, weipoeder. In andere koekjes of dropjes zit geregeld gelatine, gemaakt uit runder- en varkensbotten.

Ik zoek hulp bij Lisa Stel, bekend van haar onlineplatform Lisa goes Vegan. Ruim 40.000 mensen laten zich door haar inspireren. ,,Je kunt gemakkelijk zelf spreadjes maken voor op brood. Spinaziepesto, courgettespread of ‘eiersalade’ van tofu, dat is gestremde sojamelk. Denk ook aan speculoospasta of vegankaas, gemaakt van plantaardige oliën, noten en tofu.''

Uit eten

Volledig scherm
© Tosca de Jong

En als ik buiten de deur wil eten? ,,Het kan een uitdaging zijn'', zegt Lisa Stel. ,,Gelukkig groeit het aanbod veganrestaurants hard, vooral in de grotere steden. En soms moet je in een restaurant creatief zijn. Vraag of de kok een vegetarisch gerecht kan ‘veganizen’, dus kan bereiden zonder ei, kaas of melk.'' 

Goede tips, maar als ik op een avond een maaltijd wil afhalen bij een Italiaans restaurant zit er niets voor mij bij. Genoeg vegetarisch, maar alles met kaas. En daar valt niets aan te veranderen.

Volledig plantaardig eten vraagt om creativiteit, geduld en tijd. Wie kiest er vandaag de dag dan voor zo’n principe? Het antwoord is simpel: veganisten willen niet dat we dieren gebruiken voor ons welzijn. Als ik tijdens een etentje bij een veganistisch stel in Amsterdam een heerlijke saté van tempé krijg voorgeschoteld valt mij op dat alle aanwezigen weten wat er zich afspeelt in de voedingsindustrie.

Hoeveel varkens er per uur in een slachthuis gedood worden en hoe oud een melkkoe wordt. (Sommige abattoirs slachten 650 varkens per uur en een gemiddelde melkkoe wordt 4 tot 5 jaar oud.) Al die nare feiten overweldigen me een beetje. ,,Voor elk dierlijk product is een dier gefokt, gebruikt of gedood’’, zegt Debby van Velzen van de Nederlandse Vereniging voor Veganisme, waarvan 2.600 mensen lid zijn. Dat veganisme een trend lijkt te worden, komt volgens haar ook doordat we geen dieren hóéven te gebruiken om prettig en gezond te leven. ,,Vegan wordt toegankelijker. Op internet wemelt het van de blogs en recepten.’’

Voedingsstoffen

Volledig scherm
© Tosca de Jong

Kom ik voedingsstoffen tekort als ik de dierlijke eiwitten oversla? Saraï Pannekoek, diëtist van topsporters en zelf vier jaar vegan is er stellig over: ,,De reacties op het eetpatroon van veganisten zijn snel overdreven. Mensen weten er onvoldoende van.''

Volgens haar moeten vegans wel weten wat ze doen. Voorkomen dat ze bijvoorbeeld een gebrek oplopen aan calcium (mineraal) en ijzer (sporenelement). IJzer haal je uit volkorenbrood, fruit en bonen. Het helpt om er vitamine C bij te slikken. Mijn eiwitten kan ik onder meer uit peulvruchten en noten halen. ,,Een veganist kan beter wel vitamine B12 bij slikken. Een tot twee tabletten per week. B12, in een bruikbare vorm voor mensen, haal je alleen uit dierlijk voedsel. Een tekort kan leiden tot zenuwschade.''

Geweten

Zal ik dan toch overstappen op een plantaardig dieet? Vrienden hebben me geregeld gevraagd of ik me er beter door voel. Fysiek maakt het niet eens zoveel uit, maar mijn geweten voelt zoveel slanker. 

Als ik vier weken later ‘beginner’ af ben, heb ik blogs gelezen, heerlijke en voedzame recepten uitgeprobeerd, voor mijn gevoel alle etiketten gelezen in de supermarkt en ik weet wat er onder veganisten speelt. En op dag 30 van mijn test, hoera ik ben geslaagd!, smul ik van een smakelijke couscoussalade met broccoli, kikkererwten, avocado en spinazie. Vegan? Kun je me wakker voor maken.

Volledig scherm
© Tosca de Jong

Klik hier voor tips en recepten van de Vegan Challenge.