Volledig scherm
Venezia Millenaria. © omslag

Venetië ten grave gedragen met Beethovens muziek

videoRECENSIE - Gambaspeler Jordi Savall (76) krijgt er geen genoeg van. Het een na het andere cd-boek wordt gelanceerd boordevol leesvoer en luisterplezier.

    • Ster beoordeling
    • Ster beoordeling
    • Ster beoordeling
    • Ster beoordeling
    • Ster beoordeling

De nieuwste uitgave Venezia Millenaria ('Duizendjarig Venetië', een prachtig geïllustreerd boek met twee goed gevulde super audio cd's) stelt de republiek Venetië centraal gedurende de periode 700-1797. In laatstgenoemd jaar maakten de Franse revolutietroepen een einde aan het bestaan van het Dogerijk dat in zijn glorietijd in een groot deel van het Middellandse Zeegebied (inclusief Kreta en Byzantium) de lakens uitdeelde.

Snerpend

Savall biedt dan ook een veelheid van muziekfragmenten met oriëntaals aandoende klanken. Zoals de Turkse mars die het jaar 1453 markeert. Snerpende klanken met bekkenslagen en overslaande ritmes roepen de herinnering op aan de keurtroepen van de sultan die keizer Constantijn XI en zijn Byzantijnse strijders in de pan hakten om vervolgens moordend de hoofdstad van het Oost-Romeinse Rijk binnen te trekken. De metropool waar de Venetianen driftig handel dreven.

De link tussen Venetië en Turkije zal ondertussen vooral historici duidelijk zijn. De Balkan stond eeuwenlang onder het gezag van het Ottomaanse Rijk en de republiek had daar verschillende steunpunten aan de Adriatische Zee.

Theatraal

Van de Vlaamse componist Dufay (overleden in 1474) klinkt een treurzang over die ondergang van Byzantium, de belangrijkste plaats voor de orthodoxe gelovigen, ook wel het 'tweede Rome' genoemd. Een eeuw later schrijft Brudieu een fraai motet over de Slag van Lepanto (1571). Van Monteverdi, kapelmeester van de San Marco, horen we het heerlijk theatraal en virtuoos gezongen Il Combattimento di Tancredi e Clorinda.

Vergezocht

Heel creatief zoals Savall steeds weer muziek bij bepaalde historische gebeurtenissen zoekt. En als er niets voorhanden is, bedenkt hij zelf wel iets. Zoals een bewerking van Mozarts Turkse Mars in het kader van Wolfgangs bezoek aan Venetië in 1771. Een beetje vergezocht. Maar a la.

Bij de ondergang van de republiek neemt hij zijn toevlucht tot delen uit de Zevende en de Vijfde symfonie van Beethoven. Gezongen nog wel. In een eigen arrangement. Heel bijzonder.

Versterking

De uitvoeringen door Hespèrion XXI, La Capella Reial de Catalunya en Le Concert des Nations zijn levendig en gedreven als altijd. Savalls vaste keurtroepen krijgen hier versterking van het Ensemble vocal Orthodoxe uit Thessalonica en oriëntaalse zangers uit onder meer Turkije en Marokko. Ben benieuwd wanneer Savall c.s. zich op de historie van de (Bourgondische) Nederlanden gaat werpen.

De Gelderlander gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement. Reacties van mensen die de nickname anonymous, anoniem of een variant daarop voeren, worden niet geplaatst.
  1. Jubilerende strijkers doen de oren spitsen
    Recensie

    Jubileren­de strijkers doen de oren spitsen

    Het Spaanse Cuarteto Casals bestaat twintig jaar en dat vraagt om een feestje. De vier strijkers zijn de studio ingedoken om de strijkkwartetten van Beethoven op te nemen en reizen inmiddels van concertzaal naar concertzaal. Op lustrumtournee dus, met Beethoven én eigentijdse componisten. Van Noorwegen tot Italië. En volgend jaar komt het kwartet naar Nederland. Amsterdam (23 en 25 mei) en Kerkrade (24 mei) krijgen Beethoven, Mozart en Bartók voorgeschoteld.