Volledig scherm
Venezia Millenaria. © omslag

Venetië ten grave gedragen met Beethovens muziek

videoRECENSIE - Gambaspeler Jordi Savall (76) krijgt er geen genoeg van. Het een na het andere cd-boek wordt gelanceerd boordevol leesvoer en luisterplezier.

    • Ster beoordeling
    • Ster beoordeling
    • Ster beoordeling
    • Ster beoordeling
    • Ster beoordeling

De nieuwste uitgave Venezia Millenaria ('Duizendjarig Venetië', een prachtig geïllustreerd boek met twee goed gevulde super audio cd's) stelt de republiek Venetië centraal gedurende de periode 700-1797. In laatstgenoemd jaar maakten de Franse revolutietroepen een einde aan het bestaan van het Dogerijk dat in zijn glorietijd in een groot deel van het Middellandse Zeegebied (inclusief Kreta en Byzantium) de lakens uitdeelde.

Snerpend

Savall biedt dan ook een veelheid van muziekfragmenten met oriëntaals aandoende klanken. Zoals de Turkse mars die het jaar 1453 markeert. Snerpende klanken met bekkenslagen en overslaande ritmes roepen de herinnering op aan de keurtroepen van de sultan die keizer Constantijn XI en zijn Byzantijnse strijders in de pan hakten om vervolgens moordend de hoofdstad van het Oost-Romeinse Rijk binnen te trekken. De metropool waar de Venetianen driftig handel dreven.

De link tussen Venetië en Turkije zal ondertussen vooral historici duidelijk zijn. De Balkan stond eeuwenlang onder het gezag van het Ottomaanse Rijk en de republiek had daar verschillende steunpunten aan de Adriatische Zee.

Theatraal

Van de Vlaamse componist Dufay (overleden in 1474) klinkt een treurzang over die ondergang van Byzantium, de belangrijkste plaats voor de orthodoxe gelovigen, ook wel het 'tweede Rome' genoemd. Een eeuw later schrijft Brudieu een fraai motet over de Slag van Lepanto (1571). Van Monteverdi, kapelmeester van de San Marco, horen we het heerlijk theatraal en virtuoos gezongen Il Combattimento di Tancredi e Clorinda.

Vergezocht

Heel creatief zoals Savall steeds weer muziek bij bepaalde historische gebeurtenissen zoekt. En als er niets voorhanden is, bedenkt hij zelf wel iets. Zoals een bewerking van Mozarts Turkse Mars in het kader van Wolfgangs bezoek aan Venetië in 1771. Een beetje vergezocht. Maar a la.

Bij de ondergang van de republiek neemt hij zijn toevlucht tot delen uit de Zevende en de Vijfde symfonie van Beethoven. Gezongen nog wel. In een eigen arrangement. Heel bijzonder.

Versterking

De uitvoeringen door Hespèrion XXI, La Capella Reial de Catalunya en Le Concert des Nations zijn levendig en gedreven als altijd. Savalls vaste keurtroepen krijgen hier versterking van het Ensemble vocal Orthodoxe uit Thessalonica en oriëntaalse zangers uit onder meer Turkije en Marokko. Ben benieuwd wanneer Savall c.s. zich op de historie van de (Bourgondische) Nederlanden gaat werpen.

De Gelderlander gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement. Reacties van mensen die de nickname anonymous, anoniem of een variant daarop voeren, worden niet geplaatst.
  1. Een eerbetoon aan Bernstein in home video stijl
    PREMIUM
    Recensie

    Een eerbetoon aan Bernstein in home video stijl

    Deze blu-ray van C Major vertelt het verhaal van de eerste contacten tussen de beroemde Amerikaanse dirigent, componist en pedagoog Leonard Bernstein (1918-1990) en de tijdelijke bewoners van het kasteel Salzau in het Duitse Sleeswijk-Holstein. Een relatie die in 1988 ontstond op instigatie van Justus Frantz (1944). Deze pianist wilde naar het voorbeeld van het Amerikaanse Tanglewood in Europa een festival voor jonge musici met Bernstein als artistiek leider en grote inspirator.
  2. Mayrs kerkmuziek getuigt van een levenslange liefde voor Mozart
    PREMIUM
    Recensie

    Mayrs kerkmuziek getuigt van een levenslan­ge liefde voor Mozart

    Op Naxos ontstaat zo langzamerhand een behoorlijk gevarieerd beeld van Johann Simon Mayr (1763-1845), de tot voor kort vergeten leermeester van Donizetti en productief schrijver van opera- en kerkmuziek. Met de tweede cd gewijd aan (mariale) motetten laat zijn voornaamste pleitbezorger, de Duitse koordirigent en organist Franz Hauk, opnieuw zijn licht schijnen over de geestelijke muziek van deze belangrijke Italiaanse componist van rond 1800, de periode vlak voor de opkomst van Rossini.
  3. Heerlijke helderheid in geestelijke muziek voor miljonair Chandos
    PREMIUM
    Recensie

    Heerlijke helderheid in geestelij­ke muziek voor miljonair Chandos

    Met Georg Friedrich Händel (1685-1759) gaat het in 1717 niet goed. Hij krijgt geen salaris meer voor het lesgeven aan de jonge Engelse royalty en in Londen keert het publiek zich af van zijn opera’s. Gelukkig is daar de door zijn werk voor defensie schatrijk geworden James Brydges, graaf van Carnarvon en vanaf 1719 hertog van Chandos. Eenmaal lid van zijn entourage op Cannons House schrijft Händel zijn beroemde Chandos Anthems (‘motetten’) en het Chandos Te Deum. Tegenwoordig worden deze Engelstalige stukken overigens Cannons Anthems en Cannons Te Deum genoemd.