Volledig scherm
André Janssen uit Deest. © Eveline Van Elk

Kale gedichten uit Maas en Waal

LONGREADEen wolk, het water van de Waal, een mistbank. De geur van het Maas en Waalse gras.  André Janssen uit Deest haalt al twee decennia de inspiratie voor zijn gedichten uit zijn omgeving.

Peter Deurloo

Decemberrook

Kleumend op de fiets

onderweg

een schoorsteen

rook

stijgt opstijgend

verdwijnend

in niets

Verlangend naar

warm vuur

nog kilometers

verkrampt

aan het stuur

Het gedicht Decemberrook is typerend voor het werk van de Deestsenaar André Janssen (53), dichtersnaam Dreï. Zijn gedichten staan dicht bij mens en natuur, zijn herkenbaar en grappig of ontroerend. Zondag presenteerde hij zijn eerste dichtbundel: DichterBij Seizoenen.

,,Ik fietste op de dijk in Afferden, ik weet nog precies bij welk huis, en er kwam rook uit de schoorsteen'', vertelt Janssen. ,,Toen dacht ik: decemberrook.'' Zo vergaat het Dreï vaak. Hij krijgt de titel van een gedicht in zijn hoofd en soms het hele gedicht ineens. ,,Op onverwachte momenten. Ik heb een tijd lang overal pen en papier mee naartoe genomen. Nu doe ik dat niet meer. Ik word ook wel eens wakker met een compleet gedicht in mijn hoofd.'' 

Quote

Ik word wel eens wakker
met een compleet gedicht
in mijn hoofd

André Janssen

Hij zet zijn gedichten vaak op Facebook. Lang niet allemaal. Hij lacht. ,,Facebook zou helemaal overlopen.''

Hij wilde een dichtbundel uitgeven met 50 gedichten ter gelegenheid van zijn vijftigste verjaardag. Het werd een paar jaar later. En er staan 49 gedichten in die allemaal iets met de seizoenen te maken hebben. Het is een coproductie met amateurfotografe Ilse Beunen uit Groesbeek. ,,Haar foto's sluiten precies aan op de gedichten.''

Ontgroening

Ik voelde me zo groen

maar met jou in mijn leven

was zoveel te doen

hebt mij kleur gegeven

een frisse wind

maakte mij weer

dat blije kind

Voelde me

een blad aan jouw boom

verkleurd

plots

door jou afgescheurd

Als met een herfststorm

die met de zomer brak

voel ik mij

een kale tak

André Janssen weet nog precies wanneer hij 'serieus is gaan dichten'. ,,Ik schreef natuurlijk Sinterklaasgedichten. Maar 21 jaar geleden is mijn vader gestorven en ben ik op een heel andere manier gaan schrijven. Daarna is dat gebleven. Ben ik ook voor gelegenheden gedichten gaan maken. Bijvoorbeeld voor familieleden die zijn overleden.''

Quote

Het is mijn stijl
Het zijn kale gedichten

André Janssen

Hij kreeg het advies om eens een dichter op te zoeken om ervaringen uit te wisselen van iemand die van zijn poëzie gecharmeerd was. ,,Ik vroeg die man wat hij ervan vond. Nou, hij vond het helemaal niets. Woordenrijtjes, noemde hij het. Hij kwam met allerlei dichtvormen op de proppen. Maar dit is mijn stijl. Het zijn kale gedichten. Ik heb me nooit verdiept in welke dichter dan ook.'' 

Van stok

De kippen konden

het nachtelijk bezoek

van vos

niet waarderen

gingen daardoor

vroeg

uit de veren

Zijn gedichten stralen ook spiritualiteit uit. Een volgende bundel zal waarschijnlijk dat thema hebben. Hij merkt dat hij mensen raakt. De afgelopen drie jaar heeft hij op verzoek gedichten voorgedragen aan wandelaars van de Ri4Daagse. ,,Er was een vrouw bij die met tranen in de ogen zat. Ze wilde het gedicht nog een keer horen. Ik had nooit gedacht dat het zo'n emoties zou opwekken.'' 

Het kan nauwelijks toeval zijn dat de gedichten ook bij hemzelf binnenkomen als soort een onverklaarbare inspiratie 'van boven'. ,,Ik fietste een keer hier de oprit af en kreeg het woord 'mol' in mijn hoofd. Dat sloeg helemaal nergens op.'' Maar het werd wel een gedicht. De natuur is een enorme bron van inspiratie. Ziet hij mooie beukenbomen. Komt het woord 'beukig' in hem op. Resultaat: een gedicht over beuken en een kathedraal.

De bundel begint met de winter en eindigt met de herfst. ,,De herfst is het einde. Je zegt niet voor niets 'de herfst van je leven'. 

Vaste prik

Vaste mensen vasten

vaststaande periode

zes weken

fast-food

vlees

wordt ontweken

vasthoudend aan

tijd

van reinigen

bezinnen

zich alvast verheugend

het voorjaar zal beginnen

De bundel is te koop in diverse boekhandels in Maas en Waal en Nijmegen.

Maas en Waal