Volledig scherm
Stoomgemaal De Tuut in Appeltern. © Eveline van Elk

Oude dame De Tuut in Appeltern blaast weer stoom

APPELTERN - De oude dame, stoomgemaal De Tuut in Appeltern, puft en hijgt komend weekend weer. Op 17 en 18 augustus houden de vele vrijwilligers er stoomdagen. Dan worden de ketels opgestookt en draaien de stangen en raderen van de gemaalpomp als ware het weer 1917, het jaar waarop De Tuut in werking trad. 

Volledig scherm
De Tuut in Appeltern draait met medewerking van vele vrijwilligers. © Eveline van Elk

Het naast De Tuut gelegen motorenmuseum is zondag open voor de ‘Stationaire Motorendag’. 

Hoe bijzonder het is dat De Tuut nog bestaat en regelmatig onder stoom staat, blijkt wel uit het feit dat het een van de minimaal 75 stoomgemalen was die het Gelderse rivierengebied en Noord-Brabant tussen 1846 en 1967 droog hielden. Daarvan stonden er 8 in het Land van Maas en Waal. 

Laatste werkende gemaal
De Tuut is het enige van al die gemalen dat nog in werking is, al is het dan als museumgemaal. Alle andere gemalen zijn verdwenen, vervallen of hebben een andere functie gekregen, zoals het logement De Stoep in Appeltern of brasserie ’t Anker in Alphen.

Volledig scherm
Arbeiders rusten tijdens de bouw van stoomgemaal De Tuut in Appeltern. © De Tuut

Lozen op de Maas
Het water tussen de dijken in Maas en Waal kon van oudsher alleen via sloten en weteringen op de Maas worden geloosd als de waterstand in die rivier laag genoeg was. Op een gegeven moment hielpen watermolens een handje. Maar die konden alleen bij een licht verhoogde Maasstand nog water naar buiten pompen. Regelmatig stond de hele streek onder water zonder dat er een dijkdoorbraak was. Dat kwam puur doordat het binnenwater niet in de Maas kon stromen. Stoomgemalen maakten het mogelijk ook bij hogere rivierstanden water weg te pompen. Daardoor hadden de mensen in het rivierengebied een stuk minder last van natte voeten. 

Eerste gemaal in 1846
Het eerste Maas en Waalse stoomgemaal werd in 1846 in Dreumel gebouwd. Het laatste was De Tuut die in 1917 in Appeltern verrees. 

De toegangsprijs is zaterdag en zondag 6 euro.  

De Gelderlander gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement. Reacties van mensen die de nickname anonymous, anoniem of een variant daarop voeren, worden niet geplaatst.

Maas en Waal