Volledig scherm
De beschadigde stuw bij Grave vanuit de lucht. © Gerard Verschooten

Rijkswaterstaat: Wij zijn ten onrechte als enige zondebok gezien van Grave

GRAVE - Rijkswaterstaat is ten onrechte als enige als zondebok gezien bij de afhandeling van de schade bij het stuwongeluk in Grave. De veiligheidsregio's, waaronder de brandweer valt, en de waterschappen dragen echter evenzeer verantwoordelijkheid. 

Dat zegt Eric Diepstraten, directeur Zuid-Nederland bij Rijkswaterstaat. In gesprek met De Gelderlander blikt hij terug op dat incident, vandaag precies een jaar geleden. ,,Ik vind het knap wat we daar hebben neergezet. Het was een ontzettend leerzame periode, over hoe wij stoeien met water."

De tekst gaat onder de foto verder

Volledig scherm
Eric Diepstraten.

'Ja', klinkt het wat twijfelachtig, als hem gevraagd wordt of hij tevreden is met de gang van zaken na de aanvaring bij de stuw bij Grave. Het was a hell of a job in z'n eerste jaar - Diepstraten was pas 11 maanden directeur Zuid-Nederland bij Rijkswaterstaat, toen de Maria Valentine zich in dichte mist door vijf jukken boorde. 

Zondebok
Vanwaar dan die twijfel? ,,Ik vind dat wij ons in de hele afhandeling te veel als probleemeigenaar zijn gaan zien. Bij persconferenties had niet alleen Rijkswaterstaat achter de microfoon moeten zitten, maar ook veiligheidsregio's en waterschappen." Volgens Diepstraten had Rijkswaterstaat de drive om de situatie uit te leggen. ,,Maar op sommige momenten mochten wij niet eens ter plekke van het schip komen, ook al is het onze vaarweg. Daardoor zijn wij door de maatschappij meer als zondebok gezien, terwijl we daar eigenlijk als gezamenlijke overheden aan zet waren.’’

Fonds voor gedupeerden

In juli kwam onderzoeksbureau Berenschot met een kritisch rapport over het handelen van overheden en hulpdiensten in de eerste 48 uur na de aanvaring. Kritiek was er ook op de opdrachtgever van dat onderzoek, Rijkswaterstaat. Zo werden de sluisdeuren bij Heumen veel te laat gesloten, waardoor onnodig veel water uit het Maas-Waalkanaal weg kon lopen. ,,Natuurlijk heeft dat rapport impact gehad op hoe wij werken", zegt Diepstraten. ,,Het was een blik op onze rol als crisisorganisatie. Hebben we de kennis en de kunde? Maar je kunt niet op elke calamiteit voorbereid zijn."

De tekst gaat onder de foto verder

Volledig scherm
De maria Valentine, de ochtend na de aanvaring met de stuw bij Grave. © SK-Media

,,Rijkswaterstaat is heel erg veranderd als overheidsorganisatie", vervolgt de directeur. ,,Door politieke keuzes zijn we meer dingen gaan uit- en aanbesteden." En juist daar was Berenschot heel fel op, omdat het een lange rij met onderaannemers was die voor de vertraging bij Heumen zorgde. ,,Het is constant zoeken naar hoe je de rol invult die je hebt. Maar in crises weet Rijkswaterstaat wel hoe te handelen", benadrukt Diepstraten. ,,Dat was bij Grave misschien voor de buitenwereld niet duidelijk. Maar iedereen bij ons stond klaar om de crisis aan te pakken en op te lossen."

Fonds
De Duitse rederij Gefo, eigenaar van de Maria Valentine, heeft 915.000 euro in een fonds gestort voor de gedupeerden. Dat bedrag is veel te klein om alle benadeelden schadeloos te stellen, maar de beperkte aansprakelijkheid is zo in de binnenvaart geregeld, op basis van de afmetingen en vermogen van het schip.. Alleen Rijkswaterstaat heeft al 15 miljoen euro kosten gemaakt, met het aanleggen van de breuksteendam, tijdelijke dijken, en het herstel van de stuw. Rijkswaterstaat is één van de 60 gedupeerden die aanspraak op dat fonds hebben gemaakt.

,,We weten dat onze claim veel te groot is voor het bedrag dat beschikbaar is", zegt Diepstraten daarover. ,,Maar als het niet inzichtelijk is, dan kun je ook de maatschappelijke impact niet duiden. Een overheid kan dit op een bepaalde manier misschien beter dragen dan een individu, maar voor de overheid geldt ook dat dit maatschappelijk geld is. Het is niet niks." Dat er geen aanvullend schadefonds van de overheid kwam, vindt de directeur heel vervelend. ,,Ik snap dat het de pijn had kunnen verzachten, maar de minister had simpelweg de legitimiteit niet om dat te doen."

Andere ogen

Nu is het wachten op dat tweede rapport over de aanvaring, nu van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV). Dat onderzoek heeft langer geduurd, omdat de OVV niet over de juiste expertise bleek te beschikken. Diepstraten zegt uit te kijken naar de resultaten. ,,De Onderzoeksraad schept een totaalbeeld, en kijkt naar meer dan die eerste 48 uur. Andere ogen op het proces - het incident, de samenwerking en de afhandeling. Rijkswaterstaat is een lerende organisatie, die het van dit soort momenten moet hebben. We kunnen niet zeggen: dit hoort erbij, ook al blijft het mensenwerk."

Volledig scherm
De kapotte stuw bij de Thompsonbrug in Grave. © ANP
De Gelderlander gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement. Reacties van mensen die de nickname anonymous, anoniem of een variant daarop voeren, worden niet geplaatst.

Maasland