Volledig scherm
De jubileumdienst voor pastoor Rinke de Vreeze in Braamt. Hij is liefst 70 jaar priester en werkt op de kop af 30 jaar in het dorp. © Theo Kock persfotografie

Al 70 jaar een toegewijd herder

BRAAMT - Pastoor Rinke de Vreeze, beminde gelovigen, is een even bijzonder als eigenzinnig mens. Zondag is zijn 70-jarig priesterjubileum gevierd in de OLV van Altijd Durende Bijstandkerk in Braamt. Zijn geliefde dorp, waar hij op de kop af 30 jaar priester is.

Als een veldheer kijkt de jubilaris vanaf het altaar uit over de kerkgangers, tijdens de door collega Jurgen Jansen geleide eucharistieviering. De kerk is goed bezet, maar zeker niet vol. Wat je, na zoveel jaren trouwe dienst, toch zou verwachten.

Het middelpunt van de feestelijkheden is 96 jaar oud, ziet en hoort bijna niets, zijn gezondheid is broos. ,,We waren een beetje bang dat hij de viering niet eens zou halen’’, vertelt Lenie Visser, de vrouw die al meer dan 40 jaar voor hem zorgt. ,,Maar ja, hij is een Fries, hè.’’

Rinke de Vreeze wordt geboren in het Friese Bakhuizen en brengt zijn eerste levensjaar varend op de skûtse van zijn ouders door. Zou daar de basis zijn gelegd voor de onafhankelijke en vrije geest die hij altijd is geweest? Hij kiest voor een bestaan als missionaris in Afrika. In 1953 vertrekt hij naar Ghana, waar hij 36 jaar zal blijven.

Quote

We zijn dankbaar voor alles wat hij heeft gegeven. Met de schouders van een vriend, een metgezel. Een man met een groot hart, een toegewijd herder

Anton Koster

In 1989 komt hij naar Braamt, waar hij eerder kort als invaller heeft gewerkt. Het wordt een hecht en gelukkig huwelijk met zijn parochie, die in 2010 opgaat in de regionale Heilige Gabriëlparochie. ,,We zijn dankbaar voor alles wat hij heeft gegeven. Met de schouders van een vriend, een metgezel. Een man met een groot hart, een toegewijd herder’’, zo prijst voormalig kerkbestuurslid Anton Koster de pastoor met wie hij jarenlang samenwerkte.

Volledig scherm
De laatste dienst in Braamt. © theo kock persfotografie

Het aartsbisschop Utrecht vindt De Vreeze in 2011 al te oud voor zijn functie en wil hem met gedwongen emiritaat sturen. Dat is buiten de waard, de Friese koppigheid en de plaatselijke geloofsgemeenschap gerekend. De Vreeze, onverzettelijk als altijd, weigert te vertrekken. Het bisschoppelijk besluit wordt na hevige protesten herroepen. Braamt staat pal achter zijn pastoor.

De Vreeze draagt nog jaren wekelijks de mis op, al zijn er steeds meer hulpmiddelen nodig. Er komt een beugel langs de trappen naar het altaar en een verstelbare stoel. Ook heeft hij een loep nodig om de gebeden te lezen. Langzaam maar zeker glijdt de kracht uit het lijf van de geboren herder. 

Kerkgebouwen sluiten, ze zijn domweg niet meer te betalen voor de afkalvende rooms-katholieke kerk. Zo ook het Godshuis in Braamt. Als in mei 2018 de laatste formele eucharistieviering wordt gehouden, de kerk is alleen nog beschikbaar voor bijzondere evenementen. ontbreekt Rinke de Vreeze op het appèl. ,,Dat ga ik niet meemaken.’’

Verbazing

Tot verbazing van velen kondigt de priester aan dat hij de laatste jaren van zijn leven in een verzorgingshuis voor missionarissen in Limburg zal doorbrengen. Daar aangekomen in 2018 blijkt dat het bevoegd gezag voor hem een appartement op de bovenste verdieping heeft gereserveerd. Weer is daar de onwrikbare Fries, die van geen wijken weet. Dat doe je iemand die zo slecht ter been is niet aan.

Uiteindelijk komt het allemaal goed. Rinke de Vreeze mag tot zijn dood blijven wonen in pastorie De Herdershut in Braamt. Lenie Visser wijkt niet van zijn zijde. De jubileumviering is indrukwekkend, met veel muziek, prachtige verhalen en zang. De 96-jarige pastoor zegent de medaillons van de engel Gabriël voor de vertrekkende leerlingen van basisschool De Boomgaard in Braamt. Hij schudt de 11- en 12-jarige dorpsgenoten één voor één de hand. Rinke de Vreeze oogt dodelijk vermoeid, na afloop van de dienst. Vindt ook zijn trouwe verzorgster Lenie Visser. ,,Ik vind het zelfs een beetje eng.’’ 

Toch krijgen alle kerkbezoekers een hand en heeft hij nog een kort woord voor iedereen. ,,Was het een beetje te doen, meneer pastoor?’’,,Ach, het ging wel.’’ De vendelhulde van schutterij St. Martinus buiten gaat niet door. Te vermoeiend voor de jubilaris.

Volledig scherm
Pastoor De Vreeze (96) neemt na afloop van de dienst felicitaties in ontvangst. © theo kock persfotografie
De Gelderlander gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement. Reacties van mensen die de nickname anonymous, anoniem of een variant daarop voeren, worden niet geplaatst.

Liemers