Storm: Romeins puin tussen de wortels van een omgewaaide beuk

BERG EN DAL - Na elke storm kun je het tegenkomen in de Holdeurn in Berg en Dal: puin uit de panovens die de Romeinen hier 2000 jaar geleden runden.

De tekst gaat onder de foto verder

Volledig scherm
Klinkenberg met een deel van een Romeinse dakpan. © Flip Franssen

Paul Klinkenberg uit Nijmegen kwam afgelopen weekend tijdens een boswandeling aan de onderkant van een omgewaaide beuk  stukken dakpan tegen. ,,Na elke storm is het raak.  Als je goed kijkt dan zie je aan de onderkant van omgevallen bomen het puin zitten’’, zegt Klinkenberg, die eerder als voorzitter van de subgroep AWN WO2 van de Archeologie Werkgroep Nijmegen (AWN) sporen van WO2 op de Duivelsberg en Wylerberg in kaart bracht.

 ,,We weten dat op de Holdeurn de eerste industrie van Nederland heeft gestaan’’, zegt Klinkenberg.  ,,Dat waren de ovens waarin de Romeinen dakpannen gebakken hebben. De ovens zitten er nog steeds, onzichtbaar onder de grond. Aan de zuidkant van de Oude Kleefsebaan (de Holdeurn, ThM).’’

Leemput 

De Romeinse ovens werden in de jaren veertig van de vorige eeuw door archeologen W. Braat en J. Holwerda blootgelegd en vervolgens weer dicht gegooid. De archeologen vonden destijds zeven ovens op Ons Erf/Holdeurn. Vlakbij, aan de andere kant van de Oude Kleefsebaan, ligt een omvangrijke leemput. Daar kwam de grondstof vandaan. 

De eerste ovens werd gebouwd in de tweede helft van de eerste eeuw na Christus. Het complex bleef twee eeuwen in gebruik. De industrie kwam tot ontwikkeling tijdens de vestiging van het Tiende Legioen op de Nijmeegse heuvelrug van 70 tot 104 na Christus. Het waren ook de soldaten van dit legioen die de ovens in die tijd stookten.

Maikenshof

Quote

Als je goed kijkt dan zie je aan de onderkant van omgevallen bomen het puin zitten

Paul Klinkenberg

Na het vertrek van het Tiende Legioen bleef De Holdeurn nog anderhalve eeuw in bedrijf. De pannenovens hebben in de buurt van de huidige camping Maikenshof  gestaan. Aan deze kant van de weg ook vond Klinkenberg het puin tussen de wortels van de omgewaaide beuk.

Iets verder naar beneden in de Holdeurn bij de ingang naar de Duivelsberg was eind negentiende eeuw trouwens een andere dakpannenfabriek in bedrijf. Die wordt afwisselend Stoomdakpannenfabriek Berg en Dal en Van der Wedden-De Kruijf genoemd. Ook zijn er foto's waarop de aanduiding Dampfziegerei op is te vinden. 

De Holdeurn was toen Pruisisch gebied. De Berg en Dalse dakpannen uit deze periode hadden een karakteristiek uiterlijk, herkenbaar aan de zilveren kleur. Er zijn nog enkele exemplaren over. Met een stoommachine werden rond 1880 zo'n 8.000 van die 'Franse pannen' per dag gemaakt. 

Volledig scherm
Paul Klinkenberg bij een omgewaaide beuk met daaronder resten van Romeinse dakpannen. © Flip Franssen
De Gelderlander gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement. Reacties van mensen die de nickname anonymous, anoniem of een variant daarop voeren, worden niet geplaatst.
  1. Dagboeken uit frontstad Nijmegen: 'Dodelijk getroffen, enkele meters van de schuilplaats'
    PREMIUM
    Ooggetuigen van de oorlog

    Dagboeken uit frontstad Nijmegen: 'Dodelijk getroffen, enkele meters van de schuil­plaats'

    Eindelijk lijkt het uur van de bevrijding aangebroken. Op deze stralende ochtend van zondag de 17de september gaan de mensen naar de kerken. Sommige mannen aarzelen uit angst opgepakt te worden. Rond half elf beginnen gerichte bombardementen op Duitse stellingen. Aan het begin van de middag springen de Amerikaanse parachutisten boven Groesbeek uit de vliegtuigen. De Duitsers trekken zich terug in het centrum. De Nijmegenaren wachten gespannen af. Er heerst een gevoel van euforie.

In samenwerking met indebuurt Nijmegen

Nijmegen e.o.