Tweede MH17-monument werd gemaakt in Nijmegen: 'Ik zal je nooit vergeten'

EINDHOVEN - Bij vliegbasis Eindhoven wordt 24 maart een tweede MH17-monument onthuld. Het is ontworpen door de 91-jarige kunstenaar Toon Heijmans uit Nijmegen.

'Ik zal je nooit vergeten'. Die tekst staat centraal in het gedenkteken dat de Nijmeegse kunstenaar Toon Heijmans heeft ontworpen voor het tweede MH17-monument. Dat wordt op 24 maart onthuld bij vliegbasis Eindhoven, waar in de zomer van 2014 tien vluchten aankwamen met de stoffelijke resten van de 298 slachtoffers.

,,In mijn eerste ontwerp voor het monument was ik nog heel boos’’, vertelt Heijmans. ,,Mijn gevoel was: hier zijn driehonderd mensen in een minuut geëxecuteerd. Ik wilde meteen de schuldige aanwijzen en tekende een Buk-raket met het logo van de vliegmaatschappij. Maar een klankbordgroep met nabestaanden wees het ontwerp af.’’

,,Ik ging daarna juist op zoek naar een beeld met een andere uitstraling, die juist de verbinding benadrukt en troost uitstraalt. Je kunt door het beeld heen kijken, het is transparant. Dat herinnert aan de leegte die de slachtoffers hebben achtergelaten. De titel is De verbinding geworden.’’

Speciale band

Volledig scherm
Toon Heijmans bij zijn creatie. © Ronald Rutten

Tijdens de aankomstceremonies op de vliegbasis kregen de nabestaanden een armband met de tekst die nu ook op het gedenkteken staat. Het was een idee van Ronald Rutten uit Beuningen, die namens uitvaartverzorger Monuta de ceremonies coördineerde en de aanwezige nabestaanden begeleidde. Hij ving ze op, ergens ver weg van de media, en reed met hen in bussen naar de vliegbasis. ,,Alle aankomsten waren om 4 uur 's middags maar we waren al om 8.00 uur present om alles te repeteren.’’

,,Er ontstond in die dagen een speciale band tussen de nabestaanden en hulpverleners’’, vertelt Rutten verder. ,,Sommige familieleden waren bij alle twaalf ceremonies aanwezig. In het begin was de sfeer heel gespannen, later kwam er ruimte voor verdriet en dankbaarheid. Dit gedenkteken memoreert niet de crash, maar de saamhorigheid die bij de vliegbasis is ontstaan. De troostbandjes waren daar het teken van, zelfs de stoere mannen van defensie die meehielpen, liepen ermee rond. We hebben ook even gewacht totdat het andere monument bij Schiphol was onthuld in juli, voordat we weer actief werden. Om misverstanden te voorkomen.’’

Rutten nam begin 2015 het initiatief voor het MH17-monument. ,,In dat jaar werd de honderdste Vierdaagse gelopen en je kon toen voor een mooi doel meedoen. Ik koos voor het oprichten van een monument in Eindhoven. De ramp gebeurde tijdens de derde wandeldag van de mars in 2014, toen ik zelf ook al meeliep. Maar ik was die dag vroeg naar bed gegaan en hoorde er pas van bij de eerste rustplek op vrijdag. Bij het begin van de Via Gladiola belde er iemand van kantoor. Hoe het ging. En dat ik na het weekend aan de slag moest met de MH17.’’

Verbinding

Ronald Rutten vroeg kunstenaar Toon Heijmans om een ontwerp te maken tijdens een van de maandelijkse bijeenkomsten van prinsen carnaval uit Nijmegen. Rutten was de prins in 2012, Heijmans in 1968. Het prinsengenootschap is een vriendenclub. Rutten: ,,Ik zei tegen hem: ik heb je keihard nodig. Doe je mee?’’

Het geld voor het monument kwam er vooral door donaties van sponsoren. De meeste betrokken rekenden geen uurloon, alleen materiaalkosten. Inmiddels is Rutten een nieuwe crowdfunding gestart. ,,Ik wil alle nabestaanden en betrokken hulpverleners bij de onthulling een miniatuurversie van het gedenkteken geven. Daarvoor heb ik 50.000 euro nodig.''

Heijmans: ,,Als het dan bij iedereen in huis staat, zorgt dat ook weer voor verbinding.''

De Gelderlander gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement. Reacties van mensen die de nickname anonymous, anoniem of een variant daarop voeren, worden niet geplaatst.

In samenwerking met indebuurt Nijmegen

Nijmegen e.o.