Een slapende rode panda.
Volledig scherm
Een slapende rode panda. © Diana Parkhouse / Unsplash

Waarom wil je schattige dingen het liefst fijnknijpen?

Donders WondersWil je een kleine, pluizige kitten ook zo graag fijnknijpen? Nou, je bent niet de enige.

Maar het is niet alleen blijheid wat we voelen door blootstelling aan schattigheid; er zijn ook resultaten die zelfs verbetering in prestaties laten zien (b.v. motorische controle, aandacht en productiviteit).

Tranen van vreugde
Waarom is het dan zo dat we, ondanks de vele positieve aspecten van het zien van iets schattigs, ons nog steeds wat agressief voelen tegenover schattige dingen of ons zelfs agressief gedragen? 

Dit is niet zeldzaam en het is onderdeel van zogenoemde dimorfe expressie (in het Engels dimorphous expression): de uitdrukking van een emotie die tegenstrijdig lijkt met het ervaren gevoel. Enkele voorbeelden zijn tranen van vreugde of lachen als je nerveus bent.

Eigenschappen in de bovenstaande figuren werden gemanipuleerd waarbij de kinderlijke uitstraling gereguleerd werd en de niveaus van waargenomen schattigheid effectief beïnvloed werden.
Volledig scherm
Eigenschappen in de bovenstaande figuren werden gemanipuleerd waarbij de kinderlijke uitstraling gereguleerd werd en de niveaus van waargenomen schattigheid effectief beïnvloed werden. © Thinkstock/Getty Images

‘Schattige agressie’, zoals het wel genoemd wordt, is zo’n soort dimorfe weergave. In een studie werden deelnemers gevraagd om een slideshow van schattige, grappige en neutrale dieren te bekijken. Ze kregen ook bubbeltjesplastic en mochten er zoveel laten knallen als ze wilden. 

Deelnemers lieten veel meer bubbels knallen bij het zien van schattige dieren dan bij het zien van grappige of neutrale dieren. Dit suggereert dat de neiging om op een speelse manier agressief te zijn tegenover iets niet alleen verbaal wordt uitgedrukt, maar ook fysiek.

Schattige agressie als emotieregulatie
De vraag welk doel schattige agressie dient, heeft onderzoekers als Rebecca Dyer en Oriana Aragón lang beziggehouden. Zij hebben veel werk gedaan binnen dit veld en hebben hun eigen unieke hypothese gevormd. 

Eigenlijk roept het beeld van een schattig wezentje bij de meeste mensen een zorgbehoefte op die gedeeltelijk niet vervuld kan worden. Dit kan leiden tot frustratie en het gevoel van controleverlies en, om te herstellen van dit soort overweldigende gevoelens, een reactie van een emotie uit de tegenovergestelde richting die kan helpen om de oorspronkelijke emotie in te dammen. 

Dus net als bij andere vormen van dimorfe weergave, is de stelling dat schattige agressie een vorm van zelfregulatie is. De uitdrukking ‘You’re so cute, I’m gonna die’ (‘Je bent zo schattig, ik ga dood’) omschrijft dus letterlijk een alarm in het brein, en is dus een ongevaarlijke manier om deze emotie onder controle te houden.

In samenwerking met indebuurt Nijmegen

Nijmegen e.o.