Steeds-meerismes, we moeten er kritisch op zijn

journalistieke duidingEen 'steeds-meerisme'. Zo noemen we op de redactie van De Gelderlander nieuwsverhalen waarin gemeld wordt dat iets steeds meer voorkomt, maar cijfers ontbreken.

Sla nieuwssites en kranten erop na en je komt de steeds-meerismes (of 'steeds-vakerismes' en 'steeds=minderismes' ) overal tegen. Iedere dag wel. Is dat zo vreemd? Nee. Journalisten zijn er om trends te signaleren. Om nieuwe ontwikkelingen in een vroeg stadium te zien. Als iets vaker of juist veel minder gebeurt - minder ongelukken, meer mensen aan de alcohol, noem maar op - wijkt dat af van wat bekend is. En is iets dus al snel nieuws.

Op onze redactie gebeurt het geregeld dat een journalist van iemand hoort dat iets vaker voorkomt of een trend is. En dan is het zaak uit te zoeken of dat echt zo is. Daarin moet een redactie kritisch te werk gaan en blijven. Als je te vaak een steeds- meerisme gebruikt, en er zijn geen cijfers, kan-ie namelijk aan inflatie onderhevig worden. Wat is veel en wat is weinig? En wanneer kun je stellig brengen dat iets echt veel vaker voorkomt?

Heb je als redactie zoveel mogelijk bronnen geraadpleegd?

Veel instanties kunnen of willen ons niet altijd van cijfers voorzien of hebben daar weken de tijd voor nodig. Dan blijft het afwegen: heb je als redactie zoveel mogelijk bronnen geraadpleegd en gevonden om te staven of iets echt vaak voorkomt? En maak je dat ook zichtbaar aan de lezer? Als die vragen met ja beantwoord kunnen worden, is het prima toch een verhaal te brengen zonder cijfers.

Dat was bijvoorbeeld het geval bij ons onlangs gepubliceerde verhaal over de toename van het aantal economisch daklozen in de regio. De Gelderlander kreeg een tip dat de daklozenopvang langzaam maar zeker dichtslibt en belde daar opvangorganisaties over. Een deel van hen, niet de kleinste, beaamde dat ze het drukker hadden maar cijfers konden ze niet geven. Toch brachten we het nieuws. Als meerdere bronnen iets bevestigen - zij kunnen het weten - dan zeggen ze dat niet zomaar.

Toeval of niet: het Centraal Bureau voor de Statistiek kwam afgelopen week alsnog met cijfers van het toenemend aantal daklozen. Een dubbele bevestiging van het nieuws dat we al gebracht hadden.

Niki van der Naald is chef nieuws en online. Zij schrijft over journalistieke keuzes.
Vragen? n.vdnaald@gelderlander.nl

Volledig scherm
Niki van der Naald Chef Nieuws/Digitaal De Gelderlander © Bert Beelen
  1. Provincie Gelderland: ‘We moeten onze welvaart laten passen bij de draagkracht van de natuur’
    opinie

    Provincie Gelderland: ‘We moeten onze welvaart laten passen bij de draag­kracht van de natuur’

    De discussie over stikstof drukt ons weer eens met de neus op een feit dat we niet altijd willen erkennen: we leven in een klein land. Een klein land met veel welvaart en dus ook veel wensen. Daar is op zich niks mis mee, maar veel van die wensen vragen letterlijk ruimte. En juist daar hebben we niet veel van. Tijd om er eens anders naar te kijken. Of juist zoals we het altijd deden.