Volledig scherm
Volop oorlog in Zetten © SIGNAL CORPS US/BEELDBANK WO II

Betuwse oorlogshistorie in drie toneelstukken vervat

ELST/OOSTERHOUT/SLIJK-EWIJK - Toneelstukken over de strijd in 1944 en de bevrijding van de Betuwe in 1945. Alweer? ,,Natuurlijk gebeurt er al veel, met optochten en re-enactors. En uiteraard is het verhaal van het Manneneiland al vaak verteld, maar dan wel de geromantiseerde versie. Toneel is dan toch anders.” 

Tekstschrijver Rob Hoekstra uit Slijk-Ewijk schrijft aan drie stukken, om de oorlogsgeschiedenis van de regio op een andere wijze voor het voetlicht te brengen.  

Familieleven en emoties

Volledig scherm
De kerk van Haalderen in puin © SIGNAL CORPS US/BEELDBANK WO II

Volgens Hoekstra wordt het militaire verhaal al volop naar voren gehaald en nagespeeld. ,,Maar ik ben meer gefascineerd door het familieleven en emoties van inwoners uit die tijd. Er is zoveel meer over die acht maanden in de Betuwse dorpen te vertellen.”

Quote

Een geschiede­nis­le­raar doet de hele libaration­rou­te over, maar de oorlog gaat in hem zetten. Wat leidt tot relatiepro­ble­men met zijn geliefde, net als bij de soldaten toen.

Rob Hoekstra, Tekstschrijvenr

Zo kwam hij tot drie vertellingen, waarvan de eerste - 'souvernirs’ geheten - in oktober wordt gespeeld op boerderij Schoonderlogt in Elst. ,,Een geschiedenisdocent wil vakmatig de Liberationroute van Normandië tot Berlijn beter kennen en legt hem samen met zijn vrouw nogmaals af. Hij krijgt hetzelfde gevoel als soldaten uit die tijd en zelfs zo erg dat de hele oorlog diep in zijn geest gaat zitten: zijn optimisme maakt na weken plaats voor pessimisme en grimmigheid. En dat levert weer een relatieprobleem met zijn vrouw op, die vanaf de Betuwe niet verder naar Berlijn meer wil. Net zoals de militairen destijds dachten ook relatief vlot naar Berlijn door te stoten.” Hoekstra werkt hiervoor samen met enkele lokale toneelspelers en Betuws oorlogsmuseum The Island. 

Het tweede stuk gaat zich vanaf februari afspelen in een boerderij in en om Oosterhout, waar op diverse locaties - vooral boerderijen die er 75 jaar geleden ook al stonden - nog te schrijven scénes zich afspelen. Hoekstra: ,,Heel lokaal, heel tastbaar.” Hier helpt de historische kring actief aan mee. 

Relatief besloten familieleven

Volledig scherm
Valburg 1945. © SIGNAL CORPS US/BEELDBANK WO II
Volledig scherm
Oproep tot hulp voor de Betuwe in het hoge Noorden. © SIGNAL CORPS US/BEELDBANK WO II

Het laatste deel van de productie zal vanaf april in diverse dorpshuizen in de regio te zien zijn. ,,Dat gaat 'schim in het raam’ heten. Een familieverhaal, dat zich afspeelt in een boerderij. Het familieleven was tot september 1944 relatief besloten, mede omdat er tot die tijd niet of nauwelijks militaire oorlogshandelingen in de Betuwe waren. Af en toe komt er een schim langs het raam: eerst in september 1944 als hoop dat de bevrijding op handen is, in de maanden erna als teken van vrees.”

Hoekstra  - ook de drijvende kracht achter Over & Weer, het al vier jaar bestaande toneelspel op beide Waaloevers - nam zelf het initiatief voor de drie toneelspelen; hij schrijft er momenteel vier ochtenden per week aan. ,,Ik denk dat ook veel nieuwe Betuwenaren - bijvoorbeeld in de Waalsprong - grote interesse in deze alternatieve vertelling over de oorlogsjaren in hun huidige woonomgeving hebben.”  

Volledig scherm
Zetten onder water. © SIGNAL CORPS US/BEELDBANK WO II
De Gelderlander gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement. Reacties van mensen die de nickname anonymous, anoniem of een variant daarop voeren, worden niet geplaatst.

Betuwe