Volledig scherm
© dG

In de Betuwe wonen vooral de zonen van Jan

ELST/ BEMMEL - Telefoonboek.nl zette de meest voorkomende achternamen in Lingewaard en Overbetuwe op een rijtje. De top vijf bestaat in beide gemeenten uit patroniemen, wat wil zeggen dat de naam van de zoon naar de vader verwijst.

Jan is in Nederland, zeker in het verleden, de meest voorkomende voornaam.

Dus dan is het eigenlijk logisch dat Jan’s zoon, later verbasterd naar Jansen of Janssen de meest voorkomende achternaam is in Overbetuwe en Lingewaard. Het is ook de meest voorkomende naam in de gehele provincie.

Overbetuwe en Lingewaard delen ook dezelfde top vijf als het om achternamen gaat, alleen de volgorde verschilt. De zoon Jan met één s staat in Lingewaard op drie en in Overbetuwe op één.

Bij de zoon van Jan met twee s-en is dat precies andersom. De top vijf-en wordt gecompleteerd door de zonen van Peter (Peters), Hendrik (Hendriks) en Derk (Derksen).

In Lingewaard is Scholten (7e) de eerste niet patronieme naam. In Overbetuwe is dat Vink (7e).

Burgerlijke stand

Achternamen werden in de tijd van Napoleon, in het begin van de 19e eeuw, verplicht. In die tijd werd de burgerlijke stand ingevoerd en hadden alle ingezetenen dus ook een achternaam nodig.

Eerder was dat alleen onder welgestelden gebruikelijk. Onder de massa werden de in de spreektaal gebruikelijke benamingen, Jan’s zoon, iets aangepast tot achternaam gepromoveerd.

Ook beroepen werden veel gebruikt als achternaam. Denk aan (de) Boer, Smid of Smit, Bakker, of Visser. Bij veel inmiddels gebruikelijke namen is die oorsprong verloren gegaan. Bij Molenaar is de link snel gelegd, maar die naam kent ook afgeleiden als Mulder of Muller die in feite ook Molenaar als oorsprong hebben.

Woon- of werkplek

In de Overbetuwse en Lingewaardse top twintig (verder gaat de lijst niet) komt dat soort namen opvallend genoeg niet voor.

Ook daar domineren de patroniemen voor de zonen van Willem, Cornelis, Gerrit, Jacob, Hermen en Marten. Wel zijn er namen die waarschijnlijk verwijzen naar de plek waar familie’s woonden toen er een naam gekozen moest worden. Daarbij gaat het om namen als Berg, Bos en Dijk, al kan het daar ook om de werkplek gaan. 

}xml:space="preserve">
Download De Gelderlander nieuwsapp!Klik hier voor iOS of hier voor Android!
De Gelderlander gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement. Reacties van mensen die de nickname anonymous, anoniem of een variant daarop voeren, worden niet geplaatst.
  1. Angerense tractorontwijkers in Hemmense bos

    Angerense tractoront­wij­kers in Hemmense bos

    HEMMEN/ANGEREN Je woont als oma en kleindochter in Angeren, hebt herfstvakantie en wilt samen een dagje naar het bos. Maar je weet niet of je met al die boerenprotesten ver gaat komen. Dan neem je toch Hemmen! Joëlle Selman is er met grootmoeder neergestreken en vinden zelfs nog wat bijzonders: de fraaie en nog prima bruikbare restanten van een kabouterspeurtocht, die afgelopen zondag voor kinderen werd georganiseerd. Elke schoolvakantie heeft het Hemmens bos, tezamen met het Loenense bos het enige in de Betuwe, grote aantrekkingskracht op ouders dan wel grootouders met jonge kinderen. In dit jaargetijde voor de eerste roodbruine blaadjes, vallende eikeltjes en échte, dus niet voor speurtocht uitgezette paddenstoelen.

Betuwe