Volledig scherm
Vader Patrick over zijn dochter Iris (niet op de foto): ,,We zijn negen jaar, honderd hulpverleners en tien (gedwongen) zorglocaties verder.’’ © Getty Images/iStockphoto

Waar is Iris wél veilig?

ZETTEN - Wie beschermt zijn psychiatrische dochter tegen de loverboys? Niemand, concludeert vader Patrick verdrietig.

Om de privacy van zijn gezin te beschermen, zijn de namen van Patrick en Iris gefingeerd.

December 2017. In paniek belt de 17-jarige Iris zedenrechercheur Els. Loverboys hebben haar wéér gevonden. De jongens staan voor het hek te wachten. Hun bevel komt per appje: Iris moet naar buiten komen. Nu!

Iris verblijft sinds kort in Eindhoven in een zeer specialistische psychiatrische kliniek. Hier kom je alleen terecht als de behandeling elders in de psychiatrie vanwege zeer ernstige gedragsproblemen is vastgelopen. Dat is bij Iris het geval.

Haar gedwongen opname binnen de Gelderse ggz-instelling Pro Persona is geëscaleerd. In Eindhoven wordt geprobeerd de gestagneerde psychiatrische behandeling vlot te trekken.

Quote

Leg de telefoon neer en ga direct naar de leiding. Daar ben je veilig

Als haar loverboys in Eindhoven opduiken, belt Iris volgens afspraak zedenrechercheur Els. De politie doet in het geheim al maanden onderzoek naar het loverboys-netwerk. Politie-agente Els kalmeert Iris. Ze vraagt haar het appje te negeren. ,,Leg de telefoon neer en ga direct naar de leiding’’, zo bindt de rechercheur het doodsbange meisje op het hart. ,,Daar ben je veilig.’’

Doe ik, belooft Iris. Ze handelt tegenovergesteld. Na het verbreken van de verbinding loopt ze direct naar buiten. Triomfantelijk wordt het portier voor haar opengehouden. Zodra Iris is ingestapt rijdt de auto weg, zo ziet de politie later op de camerabeelden van de kliniek. Voor de zoveelste keer is Iris uit een afgeschermde zorginstelling verdwenen.

De verdwijning van Iris tekent de macht en de enorme angst voor de loverboys, zegt vader Patrick. Iris heeft rechtstreeks contact met de politie. Toch geeft ze toe aan de dwang van haar kwelgeesten, die Iris al jaren dwingen tot seks en haar financieel leegzuigen.

Open leefgroep

Sinds haar tienerjaren kampt Iris al met zware geestelijke problemen. Thuis wonen kan en gaat niet, ondanks alle therapieën. Iris, 15 jaar, woont op last van de rechter op een open leefgroep van een jeugdzorginstelling in Brabant.

Het is Pasen 2015. Tot zijn schrik ontdekt vader Patrick dat zijn dochter onder invloed staat van een loverboy. Tegen haar wil heeft ze seksueel contact gehad. In de instelling, op school en bij de jongen thuis. In een spoedoverleg wordt, na pittige discussie, besloten Iris over te plaatsen.

Ze kan naar de Ottho Gerhard Heldringstichting (OGH) in Zetten. Bang dat ze wegloopt, rechtstreeks in handen van de loverboys, wordt het besluit voor Iris zelf geheim gehouden.

Quote

Achteraf gezien is het in die leefgroep hevig geëscaleerd. Alles wat slecht is, is met dat meisje daar gebeurd

Als na het Paasweekeinde de toestemming van de rechter binnenkomt, wordt Iris ingelicht. Ze moet direct haar spullen pakken.

Met zijn kind huilend op de achterbank rijdt vader Patrick haar naar de Betuwe. ,,We doen dit voor jouw veiligheid, zeiden we. De leefgroep is niet veilig. Daar had ze veel last van. Achteraf gezien is het in die leefgroep hevig geëscaleerd. Alles wat slecht is, is met dat meisje daar gebeurd. Drugs, drank, winkeldiefstallen en die jongen die door de politie aan het loverboycircuit werd gelinkt.’’

In de Heldring komt Iris eerst op de gesloten afdeling. Eenmaal door hekken moeten haar vader en stiefmoeder hun tassen in een kluisje achterlaten. Een bewaker en medewerker nemen Iris mee naar een aparte kamer.

Iris moet zich uitkleden. Van top tot teen wordt ze gecontroleerd op drugs, wapens of een mee gesmokkelde telefoon. ,,Begrijpelijk’’, zegt Patrick, ,,Maar die visitatie is wat voor zo'n meisje, hoor. Aan de andere kant zaten we daar ook met het gevoel: goh, gelukkig. Ze zit bij de OGH op een mooie locatie. Het is gesloten. Ze zit veilig. Daar ging het ons om.’’

Zonder dat vader Patrick het beseft verkeert zijn dochter ook in de Betuwe in de ijzeren greep van loverboys. Dat weet hij pas sinds zijn dochter hem vertelde van de aangifte in 2017. Iris is anderhalf jaar Heldringpupil. Talloze malen loopt ze weg en moet de politie haar zoeken. Iris snijdt zichzelf, blowt en onderneemt suïcidepogingen. Geregeld plukken agenten haar weg van het spoor in Zetten.

Ook op de Heldring zit Iris gevangen in het loverboynetwerk. Geestelijk gaat het daardoor zo slecht dat Iris op het laatst voor haar eigen veiligheid moet worden opgenomen binnen de ggz. Bij Pro Persona verblijft ze op verschillende afdelingen. Zelfs daar weten de loverboys tot haar door te dringen. Overal duiken haar kwelgeesten op. Ze staan in Zetten op de stoep, bij Pro Persona en bij de kliniek in Eindhoven.

Quote

Terugkij­kend is mijn dochter onvoldoen­de beschermd geweest

Wat zijn dochter allemaal heeft moeten doorstaan weet Patrick niet eens. Uit schaamte vertelt Iris weinig. ,,Ze is nu ouder dan 18 en geldt als meerderjarig. Als ouder sta je dan buitenspel. Voor het delen van informatie moet ze toestemming geven.’’

Iris is nu bijna 20 jaar. ,,We zijn negen jaar, honderd hulpverleners en tien (gedwongen) zorglocaties verder.’’ 

Hij kan er een boek over schrijven.

,,Terugkijkend is mijn dochter onvoldoende beschermd geweest. Helaas ook niet op de Heldring. De setting in Zetten is ernaar om absoluut veilig te zijn. Slagboom, receptie, ligt niet zomaar in woonwijk, je moet echt ergens naar toe. Dat zijn plekken waar je zou mogen verwachten dat je dochter er veilig is.

Suïcidaal

,,Toen ze op de OGH zat, begon men over haar stranguleren (dichtknijpen van de luchtpijp, red.) en zelfmutilatie. De Heldring was eerlijk over haar suïcidale gedrag: ze konden Iris niet te allen tijde tegen zichzelf beschermen. 'Hoe gekker wij het maken, ze zal altijd een nog gekkere manier vinden.' Die boodschap was helder. Dat stelden wij op prijs.’’

,,Het klopt ook. Je kunt Iris niet beschermen tegen zichzelf. Wat wij al die zorginstanties kwalijk nemen is dat ze mijn dochter niet hebben beschermd tegen de buitenwereld. Ik vind dat ik dat als ouder wel moet kunnen verwachten. In eerste instantie in ieder geval tot haar achttiende, binnen de Jeugdwet.’’

,,Nergens is ze echter veilig. Dan ga je kijken: hoe komt dat dan? Dat heeft te maken met de vrijheden, die je kunt verdienen. Of je nu in de gesloten afdeling zit in de jeugdzorg of in de psychiatrie: alles is erop gericht dat je vrijheden verdient. Bij goed gedrag begin je met een kwartiertje over het terrein lopen. Zo gaat het verder. Dat opbouwen slaat nergens op. Een kwartier of een half uur maakt niet uit. Buiten is buiten. Dan is ze weg.

,,Je kunt een meisje met loverboyproblematiek geen vrijheden geven. Die zal eerst heel veel 'Ik-waarde' moeten winnen, veel meer wilsbekwaam moeten worden, veel sterker moeten worden. Vóórdat ze naar buiten kan. Zet ze alsjeblieft in een groot bos achter een groot hek, met een school en een supermarkt waar ze kunnen leren werken. Resocialiseren moet je achter de hekken doen. Voordat ze naar buiten kunnen.

Quote

Je vraagt jezelf als vader af wat je verkeerd doet of hebt gedaan. Wij kunnen haar niet de veiligheid bieden die ze wel nodig heeft

,,Klinkt dat drastisch? Ja natuurlijk. Maar die vrijheden zijn zorgwekkend. We zijn geen gevangenis, zeggen ze altijd bij de Heldring of bij Pro Persona waar Iris nu zit. 'Je kunt een patiënt niet eeuwig opgesloten laten zitten', zei een arts. Zeg mij: wat is vrijheid als je in je vrijheid door twintig man wordt misbruikt?’’

,,Je vraagt jezelf als vader af wat je verkeerd doet of hebt gedaan. Wij kunnen haar niet de veiligheid bieden die ze wel nodig heeft. Het is een grote stap je kind weg te brengen naar een instelling. Het is zuur achteraf te moeten concluderen dat het er veel slechter op is geworden dan het al was. Daar staat wel tegenover dat ik niet weet hoe het zo zijn gelopen als ik haar niet had weggebracht.’’

,,Je moet dit soort meiden beschermen tegen de buitenwereld. Daar kunnen ze namelijk nog niet tegen. Vanaf dag één had Iris helemaal gesloten moeten zitten. Om van nul af aan opnieuw te leren leven. Dat hebben wij heel vaak gezegd. Als ouder word je niet serieus genomen. Bij Pro Persona deed ze een suïcidepoging. Iris ligt 48 uur in het ziekenhuis aan het infuus, komt eruit en gaat een dag later naar de open afdeling. Verklaar het mij?’’

Toekomst

,,Hoe ik de toekomst zie van Iris? Hoe lang zie ik de toekomst van mijn dochter? Weken geleden heeft ze aangegeven dat zij een euthanasiewens heeft. Zij kan niet meer leven met de herbeleving van wat haar allemaal door die mannen is aangedaan.’’

Officieel kan ze die wens niet indienen. Ze zit gedwongen opgenomen met een rechterlijke machtiging, dus daar gaat geen arts aan meewerken. Maar dat is wel de wens van mijn dochter. Wie ben ik om niet naar de wens van mijn dochter te luisteren? Je wilt je kind niet verliezen. Maar wie gaat ons wel helpen? Wie gaat Iris helpen? Wie kan ik nog aanspreken? Is er ergens een plek waar Iris veilig naartoe kan vluchten?’’

De Gelderlander gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement. Reacties van mensen die de nickname anonymous, anoniem of een variant daarop voeren, worden niet geplaatst.

Betuwe