Volledig scherm
Foto: Tamara Reijers

Inspiratie voor Swiebertje uit Wageningen Hoog?

Wageningen heeft in de loop van zijn 750-jarige bestaan vele schrijvers onder zijn ingezetenen gehad.

Opvallend genoeg telt de universiteitsstad de nodige kinderboekenschrijvers in dat rijtje. Tegenwoordig zijn Mieke van Hooft en Annie van Gansewinkel de bekendste leden van het kinderboekenschrijversgilde. De thema's in hun boeken zijn eigentijds. Ze schrijven over gescheiden papa's of kinderen die een hond willen. Hoe anders was dat een halve eeuw geleden.

In 1953 meldde de 42-jarige onderwijzer John Henri uit den Bogaard in Wageningen wonen. Om precies te zijn in Wageningen Hoog. Hij ging zich in zijn nieuwe domicile bezighouden met de eindredactie van de NCRV-gids. Maar Uit den Bogaard was ook schrijver, zeg maar de voorloper van Van Hooft en Van Gansewinkel. In 1936 zag zijn bekendste personage het levenslicht: de zwerver Swiebertje. Generaties kinderen zijn met zijn streken opgegroeid, maar dat kon Uit den Bogaard in die tijd natuurlijk nog niet bevroeden. Pas kort na zijn komst naar Wageningen zond de NCRV twee afleveringen van Swiebertje uit. In 1961 kwam daar een vervolg op, met de bekende Joop Doderer als Swiebertje en Riek Schagen als Saartje.

In zijn Wageningse jaren schreef Uit den Bogaard veertien Swiebertje-boeken, sommige in meerdere delen. Swiebertje en de ijspret was de eerste in 1959. Later volgden onder meer Swiebertje als woonwagenklant, Swiebertje en de vreemdelingen en De vogelverschrikker. Nu is natuurlijk de vraag waar Uit den Bogaard zijn inspiratie vandaan haalde. Ook in de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw zaten er weinig zwervers in het toch wat deftige Wageningen Hoog.

Het dorpse karakter van Swiebertje haalde zijn geestelijk vader wellicht uit het nabij gelegen Ede of Bennekom. De ijspret komt ongetwijfeld uit de uiterwaarden en de vogelverschrikker stond vast en zeker op een van de proefvelden van de Landbouwhogeschool. En het Renkumse woonwagenkamp lag niet ver van Wageningen Hoog.

In 1969 verhuisde Uit den Bogaard (vader van tekenares Marjolein Bastin) naar Heelsum. Daar overleed hij in 1993.

Arnold Winkel